L. Neher

L. Neher
bron: Beeldbank Nationaal Archief

PTT-topman, die kortstondig minister was in het kabinet-Beel I. Was jarenlang hét gezicht van de Nederlandse PTT en hield zelfs als minister van Openbare Werken de verantwoordelijkheid voor dat Staatsbedrijf. Maakte met onder meer Drees tijdens de oorlog deel uit van het College van Vertrouwensmannen. Speelde als gedelegeerde van het Opperbestuur een rol bij de oplossing van de Indonesische kwestie. Stond in de Indische kwestie overigens vaak tegenover zijn partijgenoten, omdat hij voorstander was van militair ingrijpen. Keerde in 1949 terug in de top van de PTT. Meer manager dan politicus.

PvdA
functie(s) in de periode 1944-1948: minister, lid College van Vertrouwensmannen

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Lambertus

titulatuur en naam

L. Neher Lambertus

wijziging in naam en/of titulatuur

  • L. Neher, van 13 september 1889 tot 21 september 1954
  • Dr. L. Neher, vanaf 21 september 1954 (nadat aan hem door de Technische Hogeschool te Delft een eredoctoraat was verleend)

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 13 september 1889

overlijdensplaats en -datum

Voorst (Gld.), 22 augustus 1967

levensbeschouwing

  • Evangelisch-Luthers (opgevoed)
  • Doopsgezind

Partij/stroming

partij(en)

PvdA (Partij van de Arbeid)

Hoofdfuncties/beroepen

  • functies op schepen van de Koninklijke West-Indische Maildienst, van 1904 tot 1907 (beëindigd vanwege onvoldoende gezichtsvermogen)
  • aspirant-monteur/lijnwerker, Gemeentelijke Telefoonbedrijf te Amsterdam, van 1907 tot 1913
  • opzichter-centrale chef, Gemeentelijke Telefoondienst te 's-Gravenhage, van 1913 tot 1919
  • ingenieur tweede klasse, Gemeentelijke Telefoondienst te 's-Gravenhage, van 1919 tot 1920
  • ingenieur eerste klasse, Gemeentelijke Telefoondienst te 's-Gravenhage, van 1920 tot 1929
  • hoofdingenieur/afdelingschef, Gemeentelijke Telefoondienst te 's-Gravenhage, van 1929 tot 1930
  • adjunct-directeur Gemeentelijke Telefoondienst te 's-Gravenhage, van 1930 tot 1935
  • directeur Gemeentelijke Telefoondienst te 's-Gravenhage, van 1935 tot 1943 (ontslagen door de Duitse bezetter)
  • waarnemend directeur, Gemeentelijke Telefoondienst te Rotterdam, van 1940 tot 1943 (waarnemend ten gevolge van bombardement)
  • lid College van Vertrouwensmannen, van 26 augustus 1944 tot 26 mei 1945 (door de regering aangewezen college dat na de bevrijding het gezag moest waarnemen)
  • plaatsvervangend directeur-generaal Staatsbedrijf der PTT, van 8 mei 1945 tot 1 november 1945
  • directeur-generaal Staatsbedrijf der PTT, van 1 november 1945 tot 1 maart 1947
  • minister van Wederopbouw en Volkshuisvesting, van 3 maart 1947 tot 1 maart 1948 (departement per 1 maart ingesteld bij K.B. van 28 februari 1947; werd op 3 maart beëdigd)
  • lid Nederlandse onderhandelingscommissie met de Commissie van Goede Diensten voor Indonesië, van 1 december 1947 tot 1 maart 1948
  • gedelegeerde van het Opperbestuur in Indonesië, van 1 maart 1948 tot 1 februari 1949 (tot 1 augustus 1948 samen met jhr.mr. H.L. van Vredenburch, daarna met L.J.M. Beel)
  • directeur-generaal Staatbedrijf der PTT, van 1 februari 1949 tot 1 oktober 1954

takenpakket (bewindspersoon)

  • Was als minister van Wederopbouw en Volkshuisvesting tevens belast met aangelegenheden betreffende de PTT

Nevenfuncties

  • lid Contactcommissie van de Grote Adviescommissie van de Illegaliteit, van juli 1944 tot 1945
  • lid College van Curatoren Technische Hogeschool te Delft, van 1945 tot 1946
  • voorzitter Nationale Telecommunicatieraad, tot januari 1956
  • lid Raad van Bestuur KLM (Koninklijke Luchtvaart Maatschappij), van 13 oktober 1949 tot 1 september 1956
  • voorzitter Raad van Bestuur Stichting Ratiobouw, tot 1954
  • lid commissie gebruik hefschroefvliegtuig in het verkeer ('helicoptercommissie'), van 1953 tot 1954
  • lid Raad Vereniging van Nederlandse Padvinders, omstreeks 1954
  • lid curatorium Vrijzinning Lyceum te 's-Gravenhage, omstreeks 1954
  • lid bestuur Contactgroep Opvoering Productiviteit, omstreeks 1954
  • lid bestuur/voorzitter Organisatie Bescherming Bevolking, omstreeks 1954
  • lid curatorium Nederlands Gesprek Centrum, omstreeks 1954
  • lid bestuur Nederlandse Centralen voor huisvesting van bejaarden, omstreeks 1954
  • lid hoofdbestuur Vereniging tot Bevordering van Elektrotechnisch Vakonderwijs, omstreeks 1954
  • voorzitter Nationale Commissie Vluchtelingenhulp
  • bijzonder adviseur minister van Verkeer en Waterstaat, vanaf 1 oktober 1954
  • voorzitter Nider (Nedederlands Instituut voor Documentatie en Registratie)
  • voorzitter Raad van Toezicht Stichting Kwaliteitsdienst voor de Industrie, omstreeks 1954
  • voorzitter hoofdcommissie voor de Normalisatie in Nederland, vanaf januari 1955
  • voorzitter commissie van bijstand voor de Rehabilitatie van Indische Oorlogsslachtoffers
  • lid bestuur Vereniging voor Statistiek, omstreeks 1954
  • voorzitter KIVI (Koninklijk Instituut voor Ingenieurs), vanaf 1 januari 1955
  • lid Raad van Commissarissen KLM (Koninklijke Luchtvaart Maatschappij), vanaf 1 september 1956
  • lid commissie integriteit burgemeester F.M.A. Schokking, 1956
  • voorzitter Studiecommissie Weersinvloeden, vanaf 1956 (advies over doorwerken bij minder gunstig weer)
  • voorzitter adviescommissie voor de doelmatige organisatie in de rijksdienst, vanaf maart 1957
  • voorzitter Raad voor Technisch Hoger Onderwijs, vanaf juli 1957
  • lid curatorium Centrale Stichting Studentenhuisvesting, vanaf 1957
  • voorzitter commissie voor de bestudering van het vraagstuk van de automatisering van de rijksadministratie, van oktober 1957 tot januari 1960
  • voorzitter Commissie Spreiding Hoger Technisch Onderwijs, van 1 mei 1958 tot 11 november 1959
  • voorzitter Raad voor het Technisch Hoger Onderwijs, omstreeks 1959
  • voorzitter Commissie van Toezicht op het Rijksinkoopbureau, omstreeks 1959
  • voorzitter Commissie Technische Studie en Maatschappijwetenschappen
  • lid bestuur Rijksverdedigingorganisatie TNO

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Amsterdam

voortgezet onderwijs

  • m.u.l.o. te Amsterdam

cursussen

  • zelfstudie

eredoctoraten

  • technische wetenschappen, Technische Hogeschool te Delft, 21 september 1954

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Diende in 1947 een wetsvoorstel in over de rechtspositie van het Staatsbedrijf der PTT. Hierdoor moest de PTT zelfstandiger worden en als rechtspersoon worden erkend. Dit moest het bedrijfsmatige karakter beter doen uitkomen. Het wetsvoorstel werd in 1953 ingetrokken. (636)
  • Diende in 1948 wetsvoorstellen in tot wijziging van de Woningwet en over bijzondere voorzieningen betreffende de wederopbouw. De voorstellen werd ruim een half jaar later door zijn opvolger ingetrokken. (620 & 740)

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Bracht in 1947 samen met minister Beel de Woonruimtewet 1947 (Stb. H 291) tot stand, die gemeenten in verband met de woningnood betere mogelijkheden gaf om de woongelegenheid te verdelen; een woonvergunning werd verplicht gesteld (424)

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Verdedigde in het parlement alleen een wetsvoorstel houdende een noodregeling voor toewijzing van onroerende zaken ten behoeve van de wederopbouw en, in april 1947, de begroting van Openbare Werken en Wederopbouw.
  • Koos bij besluiten over het beleid ten aanzien van Indonesië vrijwel steeds de zijde van de niet-socialistische ministers en was voorstander van krachtiger optreden tegen de Republiek
  • Vertrok 1 december 1947 naar Nederlands-Indië en bleef daar, met enige onderbrekingen, tot oktober 1948. Minister Vos nam in die tijd voor hem waar als minister van Wederopbouw en Volkshuisvesting.
  • Werd in 1949 gepasseerd voor het burgemeesterschap van 's-Gravenhage

uit de privésfeer

  • Vanaf 1943 actief in het "Nationaal Comité van Verzet" (steun aan verzetsgroepen)
  • Het laboratorium van de PTT (nu KPN) in Leidschendam is naar hem genoemd

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

Dijkstra (schuilnaam in de illegaliteit)

woonplaats(en)/adres(sen)

's-Gravenhage, Reinkenstraat 17, omstreeks 1955

ridderorden

  • Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 29 augustus 1939
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 11 april 1948
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 1 februari 1949
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1 oktober 1954

relevante buitenlandse reizen

studiereizen naar Berlijn en Angers, van 1913 tot 1919

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • J.G. Visser, "Manager van de grote lijn. Dr. L. Neher (1889-1967), directeur-generaal PTT", in: A.F. Manning e.a. (red.), "Onze Jaren. De wereld na 1945, geschiedenis van de eigen tijd", deel 1, 95
  • J.G. Visser, "Neher, Lambertus (1889-1967)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 423

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Amsterdam, 29 juni 1916

echtgeno(o)t(e)/partner

A. van den Broek, Aaltje

kinderen

1 zoon

vader

J.Ch. Neher, Johan Christiaan

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 10 augustus 1848

beroep vader

timmerman

moeder

E. Sepp, Elisabeth

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 22 september 1854

broers en zusters

4 broers en/of zusters (zelf de jongste)

beroep grootvader (vaderskant)

timmerman