K.L.H. (Henri) van der Putt

K.L.H. van der Putt
bron: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven

Katholiek Tweede Kamerlid in de jaren dertig. Brabantse sigarenfabrikant die een vooraanstaande rol speelde in de werkgeversorganisaties in die bedrijfstak. Bekleedde ook op andere terreinen, zoals de gezondheidszorg, bestuursfuncties. In de Kamer hield hij zich vooral bezig met handelsaangelegenheden. Werd in 1939 burgemeester van Geldrop en gedroeg zich tijdens de oorlog zeer heldhaftig. Werd door de bezetter gevangengenomen en overleed in maart 1945 na een dodenmars vanuit kamp Bergen-Belsen naar buitenkamp Pölitz of op de terugtocht daarvan.

RKSP
functie(s) in de periode 1933-1939: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Karel Lodewijk Hendrik (Henri)

titulatuur en naam

K.L.H. van der Putt Karel Lodewijk Hendrik (Henri)

opmerkingen over de naam en/of titel

Als roepnaam wordt ook vaak Harry vermeld

geboorteplaats en -datum

Stratum (thans gem. Eindhoven), 17 december 1887

overlijdensplaats en -datum

ten oosten van Bergen-Belsen (Dld.), omstreeks 21 maart 1945 (zie wetenswaardigheden)

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij)

Hoofdfuncties/beroepen

  • firmant N.V. sigarenfabriek v/h firma "Van der Putt en De Vlam" ('Kosmos') te Eindhoven, van 1909 tot 1936
  • sigarenfabrikant in België, tot 1925
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 mei 1933 tot 1 juni 1939
  • directeur N.V. sigarenfabriek v/h firma "Van der Putt en De Vlam" ('Kosmos') te Eindhoven, van 1936 tot 1939
  • burgemeester van Geldrop, van 1 juni 1939 tot 6 juli 1944

Nevenfuncties

  • secretaris R.K. Bond van Sigarenfabrikanten, kring Eindhoven, van 1915 tot 1918
  • voorzitter R.K. Bond van Sigarenfabrikanten, kring Eindhoven, vanaf 1918
  • lid Kamer van Koophandel voor Oost-Brabant, vanaf 1922 (nog in 1933)
  • lid commissie van deskundigen voor tabaksaccijns, vanaf 1924 (nog in 1933)
  • voorzitter Nederlandsche R.K. Vereeniging van Sigarenfabrikanten, van 1928 tot 1942
  • lid Raad van Commissarissen "La Chapelle's parketfabrieken" te Breda, vanaf 1929
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Tricotage-atellier te Treebeek
  • voorzitter Nederlandse Bedrijfsvereniging voor Ziekengeldverzekering
  • lid bestuur R.K. Werkgeversvereniging, kring Eindhoven
  • lid bestuur R.K. Werkgeversvereniging, bisdom s-Hertogenbosch
  • voorzitter Pensioenfonds, vanaf 1930
  • voorzitter vereniging tot bevordering van de economische belangen van de tabaksindustrie, vanaf 1931
  • voorzitter Vereniging van R.K. ziekenhuizen, vanaf 1933
  • lid Nijverheidsraad, van 1934 tot 1939
  • lid Raad van Arbeid
  • voorzitter afdeling Grootbedrijf Kamer van Koophandel Oostelijk Noord-Brabant
  • voorzitter Gezinstoeslagfonds
  • lid dagelijks bestuur Sint Josephsziekenhuis te Eindhoven
  • lid Raad van Toezicht R.K. Handels-Hogeschool te Tilburg
  • lid Commissie van Toezicht Gemeentelijke werklozendienst
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Textiel-Maatschappij 'Excelsior', vanaf 1940

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid vaste commissie voor overleg inzake handelspolitieke aangelegenheden (Tweede Kamer de Staten-Generaal)
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk VIIb (Financiën) (Tweede Kamer der Staten-Generaal) (voor 1935)

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Eindhoven

voortgezet onderwijs

  • Hogere Burgerschool te Breda
  • gymnasium, R.K. "Sint Willibrordus College" te Katwijk aan de Rijn

cursussen

  • genoot een praktische handelsopleiding in het buitenland

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met economische, financiële en waterstaatsaangelegenheden. Sprak ook over volksgezondheid.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1935 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een (onaanvaardbaar verklaard, en aangenomen) amendement-Suring stemde over beperking van de bevoegdheid van de regering om in te grijpen in ambtenarensalarissen (lagere overheid)
  • Behoorde in 1935 tot de negen leden van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over heffing van opcenten ter versterking van de inkomsten van het Werkloosheidssubsidiefonds stemden

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Verbleef na het gymnasium enige jaren in België, Engeland, Duitsland en Denemarken
  • In 1919 oprichter van het Verbond van verenigingen van sigarenfabrikanten te België
  • In 1919 oprichter van een Kindertoeslagfonds in de Belgische en Nederlandse sigarenindustrie
  • In 1924 oprichter van het Algemeen Christelijk Werkgeversverbond te Antwerpen
  • Zijn fabriek had in 1925 ca. 200 arbeiders en in 1936 nog ca. 80; in 1937 volgde fabriekssluiting
  • Verleende steun aan de in 1937 uit Duitsland gevluchte joodse fabrikant Kurt Vogel, onder meer door commissaris te worden in diens bedrijf. Ook trachtte hij en zijn zoon Floris hem op de Barneveldlijst te laten plaatsen.
  • Neef (oomzegger) van mgr. J.F. Sanders, deken van Tilburg
  • Hij weigerde in mei 1944 Geldropse burgers aan te wijzen, die graafwerk zouden moeten gaan verrichten in Zeeland. Op donderdag 6 juli 1944 werd hij met een aantal collega's, o.a. Manders van Leende, Serraris van Heeze, Smulders van Oost-, West- en Middelbeers en Magnee van Bergeyk, overgebracht naar het concentratiekamp Vught en op 5 september 1944 naar Duitsland (Sachsenhausen). Op 28 januari 1945 werd hij naar Bergen-Belsen getransporteerd. Mogelijk werd hij tewerkgesteld in een V1-fabriek in Stettin, maar verhinderde ziekte dat wellicht.
  • Hij overleed na een gevangenentransport vanuit kamp Bergen-Belsen naar buitenkamp Pölitz of terug naar Bergen-Belsen. Exacte plaats en datum van overlijden zijn niet bekend, maar de datum ligt tussen 17 en 24 maart 1945. In het Nationaal Archief is een verklaring van het overlijden opgenomen, afgegeven 17 augustus 1951 door het Informatiebureau van het Nederlandsch Roode Kruis ondertekend door J. van der Vosse (de Directeur). Zie over zijn overlijden verder: Handelingen Tweede Kamer, 16 oktober 1951 (brief van zijn echtgenote, waarin zij meedeelt dat aangenomen moet worden dat haar man in de oorlog overleden is).

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Eindhoven, omstreeks 1931 (nog in 1938)
  • Geldrop

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Comité voor Nationale Veiligheid, vanaf januari 1936

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • Johan van Merriënboer, "Aan Brabant getrouw totdat ik sterf", in: Openbaar Bestuur, 2-2009

archivalia

archief-Van der Putt, gemeentearchief Geldrop

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Geldrop, 24 september 1912

echtgeno(o)t(e)/partner

A.J.M. van den Heuvel, Adriana Johanna Maria

kinderen

7 dochters en 2 zoons

vader

J.W.L. van der Putt, Johan Wilhelm Lodewijk

geboorteplaats en/of -datum

Salatiga (Ned.-Indië), 19 november 1858

beroep vader

sigarenfabrikant (fa. "Van der Putt en de Vlam")

moeder

M.H.A. de Vlam, Maria Hendrica Adriana

geboorteplaats en/of -datum

Eindhoven, 9 juni 1859

beroep grootvader (vaderskant)

officier

beroep grootvader (moederskant)

directeur Normaalschool te Eindhoven

familierelaties