conservatief-liberaal
functie(s) in de periode 1875-1901: lid Tweede Kamer, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jacob Nicolaas
titulatuur en naam
J.N. Bastert Jacob Nicolaas
geboorteplaats en -datum
Breukelen (gem. Breukelen-Nijenrode), 5 november 1826
overlijdensplaats en -datum
Maarsseveen (gem. Maarssen), 19 oktober 1902
begraafplaats en -datum
Utrecht, 23 oktober 1902
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
conservatief-liberaal (anti-klerikaal)
Hoofdfuncties/beroepen
- landeigenaar te Breukelen-Nijenrode
- steenfabrikant, bestuurder, beheerder en firmant "Bastert en Co." te Breukelen, vanaf 1855
- lid gemeenteraad van Maarsseveen, vanaf oktober 1851 (nog in 1870)
- wethouder van Maarsseveen, van oktober 1851 tot 1870
- lid Provinciale Staten van Utrecht, van 5 juli 1853 tot 11 juli 1887 (voor het kiesdistrict Breukelen)
- geassocieerd met de handelsfirma "Brons en Co." te Amsterdam, van 1868 tot 1892
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1875 tot 15 september 1879 (voor het kiesdistrict Utrecht)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 30 april 1880 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Utrecht)
- minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, van 11 juli 1887 tot 21 april 1888
- lid Provinciale Staten van Utrecht, van 3 juli 1889 tot 19 oktober 1902 (voor het kiesdistrict Breukelen)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 22 mei 1894 tot 17 september 1901 (1894-1897 voor het kiesdistrict Utrecht, 1897-1901 voor het kiesdistrict Utrecht II)
- lid Gedeputeerde staten van Utrecht, van 4 juli 1901 tot 19 oktober 1902
Partijpolitieke functies
overzicht
- secretaris conservatieve kiesvereeniging "Trouw moet blijken" te Breukelen, omstreeks 1853 en nog in 1856
Nevenfuncties
- kerkvoogd en notabele, Nederlandse Hervormde Kerk te Maarssen
- commissaris Instituut "Nieuw Vechtevoort" te Maarssen
- lid bestuur Maarssensche Ziekenfonds
- lid bestuur Vechtsche Stoomboot Maatschappij
- lid bestuur Vereeniging Droogmaking van de Tienhovensch-Maarsseveensche Plassen, vanaf november 1855 (nog in 1864)
- lid curatorium Stichting "Bethesda" (bouw en exploitatie geneeskundig badhuis te Laag-Soeren)
- watergraaf, waterschap Zeeburg en Diemerdijk, omstreeks 1880 (nog in 1899)
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1877 tot september 1878
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1897 tot mei 1897
- voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Waterstaatswet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1898 tot april 1900
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Bevoegdhedenwet waterschappen etc. (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van december 1898 tot mei 1901
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk VIIb (Financiën) 1899 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk IX (Waterstaat, Handel en Nijverheid) 1901 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1899 tot september 1899
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk IX (Waterstaat, Handel en Nijverheid) 1901 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1900 tot februari 1901
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met economische aangelegenheden (accijnzen, verkeer, handel), Indische zaken en financiën
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1882 tot de zes liberalen die tegen een afkeurende conclusie van de commissie van rapporteurs over de Indische begroting stemden over het grondbezit van inlanders. Aanneming van deze conclusie was voor minister Van Goltstein reden om af te treden.
- Behoorde in 1883 tot de 12 leden die vóór een (verworpen) ordevoorstel stemden om aan te vangen met de behandeling van een wetsvoorstel over kiesrechtuitbreiding. Verwerping van het voorstel was (mede) reden voor de ontslagaanvrage van het kabinet-Van Lynden van Sandenburg.
- Hoewel hij anti-Takkiaan was, stemde hij in 1896 tegen de ontwerp-Kieswet van Van Houten
- Stemde in 1897 vóór een amendement-Goekoop tot vermindering van de Marine-begroting. Aanneming van dit amendement was voor minister Jansen reden om af te treden.
- Stemde in 1900 als één van de weinige niet-confessionelen tegen de ontwerp-Leerplichtwet
- Stemde in oktober 1900 tegen de ontwerp-Ongevallenwet
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Trok in 1888 door hem in 1887 ingediende wetsvoorstel tot verbetering van de rivier de Berkel in, nadat de Tweede Kamer met 35 tegen 31 stemmen artikel 1 had verworpen
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd in 1879 aanvankelijk met vijf stemmen verschil verslagen door mr. M.W. baron du Tour van Bellinchave. Die werd wegens onregelmatigheden echter niet toegelaten. In Harmelen was een verkeerde census toegepast en hadden enkele inwoners ten onrechte kunnen meestemmen. Bij nieuwe verkiezingen in november werd Bastert alsnog gekozen.
uit de privésfeer
- Geboren op huize Cromwijck te Maarsseveen (NNBW vermeldt ten onrechte Breukelen)
- Zijn vader was lid van de Garde d'honneur van Napoleon
- Zijn schoonvader was predikant
verkiezingen
- Versloeg in 1875 in het district Utrecht N.P.J. Kien (cons.) na herstemming (met 35 stemmen verschil)
- Versloeg in november 1879 M.W. baron du Tour van Bellinchave (cons.)
- Versloeg in 1883 jhr. J.E.N. Schimmelpenninck van der Oye (arp)
- Werd in oktober 1884 na herstemming verslagen door jhr. J.E.N. Schimmelpenninck van der Oye (arp)
- Werd in 1891 in het kiesdistrict Bodegraven na herstemming verslagen door S. van Velzen (arp)
- Werd in 1893 bij een tussentijdse verkiezing in het district Gouda na herstemming verslagen door Th.G.G. Valette (lib.)
- Versloeg in 1894 bij een naverkiezing in het district Utrecht A. Brummelkamp (arp) na herstemming; derde kandidaat was H.A. van Beuningen (lib.)
- Versloeg in 1897 J.W. Bergansius (rk) na herstemming; derde kandidaat was A.L.W. Seyffardt (lib.)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Breukelen, van 4 november 1826 tot 1832
- huize 'Cromwijck' tussen Maarsseveen en Breukelen, van 1832 tot 19 oktober 1902
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 15 maart 1888
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- Lavater jr., "Politieke Photografien van de aftredende leden der Tweede Kamer" (1879)
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel VI, 77
- Onze Afgevaardigden, 1897
- Wie is dat? 1902
- Ned. Patriciaat, 1917
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
archivalia
archief-familie Bastert, Rijksarchief Utrecht
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Maarssen, 15 augustus 1851
echtgeno(o)t(e)/partner
M.S.F. Koorders, Maria Sophia Frederika
kinderen
5 zoons en 4 dochters
vader
N. Bastert, Nicolaas
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, maart 1789 (gedoopt 15 maart)
beroep vader
rentenier
moeder
Ch.E. Jut, Christina Elisabeth
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 1 september 1793
familierelaties
