KVP
functie(s) in de periode 1956-1967: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Josephus Maria Andreas Cornelius (Sjef)
titulatuur en naam
J.M.A.C. van Dongen Josephus Maria Andreas Cornelius (Sjef)
geboorteplaats en -datum
Haarlem, 30 maart 1906
overlijdensplaats en -datum
Vlissingen, 15 maart 1973
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
KVP (Katholieke Volkspartij)
Hoofdfuncties/beroepen
- assistent-magazijnmeester Nederlandsche Spitsbergen Compagnie, van 1923 tot 1926
- wachtsman Nederlandsche Spitsbergen Compagnie, van 1926 tot 1928
- vertegenwoordiger N.V. Philips, van 1929 tot 1932
- vertegenwoordiger N.V. LiGA-biscuitsfabriek, van 1932 tot 1934 (verkoper van de gezondheidscracker Sanovite)
- grossier in huishoudelijke artikelen te Oostburg, van 1934 tot 1944
- waarnemend burgemeester van Oostburg, van juni 1945 tot 5 april 1946
- waarnemend burgemeester van Aardenburg, van 7 juni 1945 tot 1 mei 1946
- burgemeester van Aardenburg, van 1 mei 1946 tot 3 juli 1962
- lid Provinciale Staten van Zeeland, van 4 juli 1950 tot 3 juni 1970
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 november 1956 tot 22 februari 1967
- lid Gedeputeerde Staten (onder meer belast met visserij en landinrichting) van Zeeland, van 6 juni 1962 tot 3 juni 1970
Nevenfuncties
- leider ANFB (Algemeene Nederlandsche Fascisten Bond), afdeling Vught, van 1933 tot 1934
- voorzitter Nederlandse Rode Kruis, afdeling Zeeuwsch-Vlaanderen (na de oorlog)
- secretaris Nederlandse Rampenfonds, vanaf 1953
- voorzitter R.K. Hogere Burgerschool West-Zeeuwsch-Vlaanderen, omstreeks 1956
- lid bestuur Zeeuws Katholiek Centrum, omstreeks 1956
- lid bestuur Borgstellingsfonds voor Zeeuwsch-Vlaanderen, omstreeks 1956
- lid bestuur Vlassersschool, omstreeks 1956
- lid Raad van Commissarissen Waterleiding-Maatschappij Zeeuwsch-Vlaanderen, omstreeks 1956
- gedelegeerd commissaris Stoomtram Breskens-Maldeghem, omstreeks 1956
- lid dagelijks bestuur Stichting Zeeland voor Maatschappelijk en Cultureel Werk, omstreeks 1956
- voorzitter R.K. Vereniging van Reders en Schippers "Sint Nicolaas" te Rotterdam, vanaf 1964 (nog in 1970)
- voorzitter bestuur "Wit-Gele Kruis" in Zeeland
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel Goedkeuring verdrag inzake Walvisvangst (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 2 juli 1963 tot maart 1964
Opleiding
voortgezet onderwijs
- h.b.s. te Tilburg (alleen eerste twee klassen)
cursussen
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer hoofdzakelijk bezig met visserij-aangelegenheden en binnenlandse zaken
- Was in 1957 één van de woordvoerders van zijn fractie bij de behandeling van de ontwerp-Deltawet
- Pleitte in 1963 voor afschaffing van het coupeerverbod van paardenstaarten in de paardenfokkerij en een door hem daarover ingediende motie werd aangenomen
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1962 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) initiatiefwetsvoorstel-Vondeling stemde over verlenging van de Wet vervreemding landbouwgronden
Wetenswaardigheden
algemeen
- Kwam na de uitbreiding van het ledental in de Tweede Kamer en daarmee kreeg de KVP voor het eerst sinds 1948 weer een Zeeuws Tweede Kamerlid
uit de privésfeer
- Ondernam in 1928 met de Italiaanse officier Sora een poging om de overlevenden van het Italiaanse luchtschip "Italia" onder commando van generaal Umberto Nobile te redden. Dat lukte niet, maar Van Dongen werd niettemin bij terugkomst in Nederland als een held ontvangen.
- De twee boeken die hij over zijn poolavonturen publiceerde zijn in werkelijkheid geschreven door F.X.M. Schiphorst, hoofdredacteur van het geïllustreerde weekblad 'Het Leven'
- Was begin jaren dertig bevriend met de reactionaire priester Wouter Lutkie, die zijn interesse voor het fascisme aanwakkerde. Verspreidde propaganda van de Nationale Unie en was actief in de Algemeene Nederlandsche Fascisten Bond. Hij heeft altijd gezwegen over zijn fascistische verleden.
- Tijdens de bezetting nam hij, als lid van de plaatselijke O.D. in Oostburg, deel aan verzetswerk. Er ontstond later discussie over enkele van zijn verzetsdaden.
- In Aardenburg bestaat de naar hem genoemde tennisclub "SJEF" (Steeds Jong En Fit). Het sportpark van Aardenburg is naar hem genoemd. Hij haalde daarvoor geld op door het geven van lezingen over zijn poolexpeditie.
woonplaats(en)/adres(sen)
- Tilburg, vanaf 1912
- Barentsburg (Spitsbergen), van 1923 tot 1928
- Arnhem, van 1928 tot 1929
- Vught, van 1929 tot 1934
- Oostburg, van 1934 tot 1946
- Aardenburg (Zld.), van 1946 tot 15 maart 1973
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 april 1967
buitenlandse onderscheidingen
Ridder in de Orde van H. Gregorius de Grote
overige onderscheidingen en prijzen
- gouden erepenning voor menslievend hulpbetoon, 30 augustus 1928
- Gouden Reddingsmedaille van de Koningin
- ereburger van Aardenburg
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Een Hollandsche jongen in het hooge Noorden: leven en avonturen op Spitsbergen"; geïllustreerd met vele reproducties naar foto's en talrijke teekeningen [en omslag] van Pol Dom (1929)
- "Vijf jaar in ijs en sneeuw: mijn leven in het Noordpoolgebied" (1928)
literatuur/documentatie
- R.M. Peeters, "J.M.A.C. van Dongen", in: Brabantse Biografieën, deel 3
- Michelle van Dijk, "Sjef van Dongen, de Nederlandse poolheld" (2015)
- Adwin de Kluyver, "Terug uit de Witte Hel. Hoe poolreiziger Sjef van Dongen een nationale held werd" (2015)
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Oostburg, 12 juni 1933
echtgeno(o)t(e)/partner
S.M.M. Bonte, Sylva Marguerite Marie
kinderen
4 zoons en 2 dochters
vader
F.M. van Dongen, Franciscus Martinus
geboorteplaats en/of -datum
Waalwijk, 27 februari 1876
beroep vader
hoofd boekhouding van de Koninklijke Nederlandse Fabriek van Muziekinstrumenten te Tilburg
moeder
Th.M.J.C. Zijlmans, Theresia Maria Josepha Cornelia
geboorteplaats en/of -datum
Waalwijk, 21 april 1880
beroep grootvader (vaderskant)
leerlooier
beroep grootvader (moederskant)
landbouwer (herenboer)
