KVP
functie(s) in de periode 1946-1962: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan Mathijs (Jan)
titulatuur en naam
J.M. Peters Jan Mathijs (Jan)
geboorteplaats en -datum
Echt, 11 oktober 1908
overlijdensplaats en -datum
Sittard, 25 januari 1962
begraafplaats en -datum
Roosteren, 30 januari 1962
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
KVP (Katholieke Volkspartij)
Hoofdfuncties/beroepen
- onderwijzer, R.K. lagere jongensschool te Montfort, van 1928 tot 1 juli 1936
- hoofd R.K. lagere school te Roosteren, van 1 juli 1936 tot 1946
- waarnemend burgemeester van Roosteren, van september 1944 tot oktober 1944
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 25 januari 1962
- hoofdredacteur dagblad "De Nieuwe Limburger", van 1 januari 1957 tot 25 januari 1962
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid bestuur KVP afdeling Roosteren
- voorzitter werkgemeenschap Limburg KVP
- lid fractiebestuur KVP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van juli 1956 tot 15 oktober 1957
- fractiesecretaris KVP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 oktober 1957 tot 26 oktober 1960
- voorzitter werkgroep christendemocratische samenwerking, 1959
Nevenfuncties
- lid bestuur Fanfare te Montfort (tot 1928)
- lid hoofdbestuur Katholieke Internationale Vereeniging tot propaganda der vredesgedachte, van 1938 tot 1940
- hoofdredacteur "Vrije Stem" te Breda, 1945
- lid dagelijks bestuur stichting "Het vierde prinsenkind"
- medewerker pedagogische tijdschriften
- lid dagelijks bestuur KRO (Katholieke Radio-Omroep)
- lid hoofdbestuur Nederlandse Onderwijsfilm
- lid Raad Financieel Toezicht LOI (Leidse Onderwijs Instellingen), omstreeks 1958
- voorzitter nationale vereniging van handenarbeid
- lid schoolraad, werkgemeenschap Limburg
- voorzitter werkgemeenschap Limburg
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Kleuteronderwijswet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 februari 1953 tot oktober 1955
- voorzitter Commissie van Voorbereiding voor het wetsontwerp regeling van de omroep (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 3 februari 1954 tot januari 1962
- lid Commissie onderzoek (defensie)materieel aanschaffingsbeleid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1959 tot juli 1960
Opleiding
primair onderwijs
- R.K. lagere school te Echt, van 1914 tot 1920
voortgezet onderwijs
- R.K. MULO-school te Echt, van 1920 tot 1923
hoger beroepsonderwijs
- Bisschoppelijke Kweekschool te Roermond, van 1923 tot 1926
- M.O.-pedagogiek en psychologie, Katholieke Leergangen te Tilburg, 1927
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer onder andere bezig met onderwijs, omroepzaken en civiele verdediging
- Een in 1949 door hem, samen met Van Sleen (PvdA) en Terpstra (ARP), ingediende en aangenomen motie die om een gecoördineerd leerplan voor alle scholen voor voortgezet lager onderwijs, lager nijverheidsonderwijs en lager land- en tuinbouwonderwijs vroeg, wordt wel gezien als de eerste stap naar de latere Mammoetwet van minister Cals
- Interpelleerde op 24 april 1958 minister Staf over de reorganisatie van de Nationale Reserve
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1947 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een amendement-Burger stemde om in de Noodwet voorzieningen perswezen de mogelijkheid tot onteigening van drukapparatuur op te nemen
- In 1950 stemden hij en De Graaf als enigen van hun fractie tegen een nutswetje over een onteigening ten behoeve van de steenstort van de Oranje-Nassau Mijnen
- Behoorde in 1954 tot de vijf leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Regeling onderwijs in de Friese taal stemden
- Behoorde in 1957 tot de acht leden van zijn fractie die tegen de ontwerp-Deltawet stemden vanwege een grondwettelijk bezwaar
- Behoorde in 1957 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) amendement-Biewenga op de ontwerp-Pachtwet stemde over uitstel van de landbouwkundige toetsing
- Behoorde in 1958 tot de 18 leden van de KVP-fractie die tegen een wijziging van de Lager-onderwijswet stemden vanwege het opheffen van het automatisch ontslag van de huwende onderwijzeres
- In 1961 stemden hij en Van Doorn als enigen van hun fractie vóór een motie-Baart over verbetering van de positie van het omroeppersoneel
Wetenswaardigheden
algemeen
- Hield voor de KRO wekelijks een radiopraatje in de rubriek "Bent U ook van de partij?"
- Hield na de hoogmis op zondagochtend thuis spreekuur
- Werd op 20 februari 1962 herdacht in de Tweede Kamer. Namens het kabinet sprak daarbij minister Toxopeus.
uit de privésfeer
- Als onderwijzer schreef hij gedichten en rijmpjes, daarnaast schreef hij een blijspel en een openluchtspel dat hij zelf regisseerde
- Organiseerde studiedagen voor jonge onderwijzers en nam het initiatief tot het oprichten van een katholieke onderwijzersvereniging
- Organiseerde in 1943 in zijn woonplaats Roosteren een verzetsgroep, die ontsnapte gevangenen en piloten naar België hielp te ontkomen
- Hij ontsnapte bij het Belgische plaatsje Kinroy samen met twee vrienden ternauwernood aan het vuurpeleton, doordat zij werden gered door het Belgische verzet
- Werd in 1944 commandant van de Orde Dienst (O.D.) in Roosteren. Wist met daarmee in oktober 1944 Roosteren te bevrijden.
- Brak in juli 1958 een been toen hij bij het kersenplukken in zijn tuin door het dak van een schuurtje viel
- Overleed in een ziekenhuis te Sittard aan de gevolgen van een auto-ongeluk (frontale botsing) in de nacht van 23 en 24 januari nabij Susteren
- Hij werd met militaire eer begraven
- Zijn zoon Paul was burgemeester van Wijchen (1975-1981), Belfeld (1981-1992) en Didam (1992-2006)
anekdotes en citaten
- Bij een interpellatie-Burger over de gratieverlening aan Lages in 1952 refereerde hij aan zijn eigen ervaring: "Op het allerlaatste moment, toen ik reeds over de angst voor de dood heen was en met het leven had afgerekend, zijn wij gered. Dit is mijn gruwelijkste en tegelijk mijn kostbaarste ervaring uit de wereldoorlog (...) Ik zou wensen, dat iedere gezagsdrager, die over dood of leven van een evenmens, wie dit dan ook zij, te beslissen heeft, een zelfde ervaring rijk was"
woonplaats(en)/adres(sen)
Roosteren (Lb.), omstreeks 1946 tot 30 januari 1962
ridderorden
- Ridder vierde klasse, Militaire Willemsorde, oktober 1951
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1958
buitenlandse onderscheidingen
diverse buitenlandse onderscheidingen vanwege zijn verzetswerk (o.a. Medal of Freedom, 18 januari 1947)
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- "Kamerlid J.M. Peters na ongeluk overleden. Strijder met woord en pen", De Tijd-Maasbode, 26 januari 1962
- A.W. Abspoel, "Van Binnen- en Buitenhof" (1956), 92-93
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Echt, 31 juli 1936
echtgeno(o)t(e)/partner
M.E.J. Konings, Maria Elisa Jacqueline
kinderen
2 zoons en 1 dochter
vader
G.H. Peters, Gerardus Hubertus
geboorteplaats en/of -datum
Echt, 28 februari 1876
beroep vader
landbouwer
moeder
G.E. Vos, Gertrudis Elisabeth
geboorteplaats en/of -datum
Echt, 23 januari 1879
beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer
beroep grootvader (moederskant)
landbouwer
