PvdA
functie(s) in de periode 1971-1990: lid Tweede Kamer, staatssecretaris
Personalia
voornamen (roepnaam)
Johannes Lodewijk Nicolaas (Jan)
titulatuur en naam
J.L.N. Schaefer Johannes Lodewijk Nicolaas (Jan)
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 16 maart 1940
overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 30 januari 1994
levensbeschouwing
- Rooms-Katholiek (opgevoed)
- geen godsdienst
Partij/stroming
partij(en)
- CPN (Communistische Partij van Nederland), omstreeks 1960 en nog in 1965
- PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 1969
- Gemeente-partij, vanaf 1992 (lokale Amsterdamse partij)
Hoofdfuncties/beroepen
- banketbakkersknecht te Amsterdam, van 1956 tot 1967
- chef banketbakkerij te Amsterdam, van 1967 tot 1971
- buurtactivist "De Pijp" te Amsterdam, tot 1973
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 11 mei 1973
- staatssecretaris van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (belast met stadsvernieuwing), van 11 mei 1973 tot 8 september 1977
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1977 tot 6 september 1978
- lid gemeenteraad van Amsterdam, van 6 september 1978 tot 29 april 1986
- wethouder (van woningzaken, stadsvernieuwing, bouw- en woningtoezicht, grondbedrijf) van Amsterdam, van 5 september 1978 tot 29 april 1986
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 juni 1986 tot 23 januari 1990
- voorzitter Interbestuurlijke Projectgroep Sociale Vernieuwing, van 18 mei 1990 tot 1 januari 1992
takenpakket (staatssecretaris)
- Was als staatssecretaris belast met de zorg voor zaken de stadsvernieuwing betreffende, met inbegrip van instandhouding, de verbetering en de verdeling van de bestaande woningvoorraad
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid bestuur PvdA gewest Amsterdam, tot 1971
- lid PvdA-campagneteam Tweede Kamerverkiezingen 1977
- lid partijbestuur PvdA, van 1985 tot 1986
lijsttrekkerschappen
- lijsttrekker PvdA Gemeenteraadsverkiezingen Amsterdam, 1978
- lijsttrekker PvdA Gemeenteraadsverkiezingen Amsterdam, 1982
Nevenfuncties
- lid Coördinatiecommissie Stadsvernieuwing, van april 1984 tot 1986
- voorzitter European Inter-parlementary Confrency for Soviet Jewry lid jury renovatie-prijs (tweejaarlijkse prijs), omstreeks april 1989 (nog in 1990)
- lid bestuur Stichting Komedieproducties, omstreeks april 1989
- lid bestuur Stichting Wereldfinale Speedway 1987 Amsterdam, omstreeks april 1989 (nog in 1990)
- lid bestuur VVV te Amsterdam, van 1986 tot 1994
- voorzitter bestuur Stichting IDFA (Internationaal Documentary Filmfestival), omstreeks januari 1990
- lid beroepscommissie KMV (Koninklijke Motorrijders Vereniging), omstreeks januari 1990
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter vaste commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 september 1986 tot 15 februari 1990
Opleiding
primair onderwijs
- R.K. lagere school te Amsterdam
voortgezet onderwijs
- m.u.l.o. (1 jaar)
- bakkersopleiding, Bisschoppelijk Nijverheidsonderwijs te Voorhout, van 1953 tot 1956
cursussen
- avondopleidingen algemene handelskennis
- kadercursus NVV
Activiteiten
als parlementariër
- Was in de perioden 1971-1973 en 1977-1978 volkshuisvestingswoordvoerder van de PvdA-Tweede Kamerfractie
- Interpelleerde op 21 juni 1972 samen met Erwin Nypels (D66) staatssecretaris Buck over de voorgenomen sloop van de woningen in de Julianawijk te IJsselstein
- Interpelleerde op 18 augustus 1972 minister Udink over de beslissing om de huren en de woningverdeling in een groot deel van het westen van het land vrij te laten
- Interpelleerde op 26 april 1978 minister Beelaerts van Blokland over het verbeteren van particuliere woningen en van woningwetwoningen
- Diende in 1978 een initiatiefwetsvoorstel in over het tegengaan van leegstand van woningen. Dit door Nora Salomons en Schelto Patijn overgenomen voorstel werd later ingetrokken, nadat de regering de Leegstandswet tot stand had gebracht.
- Werd na zijn terugkeer in de Tweede Kamer in 1986 woordvoerder van zijn fractie op het gebied van het midden- en kleinbedrijf en oorlogsgetroffenen. Hield aanvankelijk ook nog bezig met volkshuisvesting, maar was niet eerste woordvoerder op dat terrein.
- Interpelleerde op 31 mei 1988 staatssecretaris Heerma over diens uitlatingen inzake de toekomst van gemeentelijke woningbedrijven
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1971 tot de vijf leden van zijn fractie die bij de tweede lezing vanwege de belastingvrijdom tegen de wijziging van de grondwettelijke bepalingen over de inkomen van de Kroon stemde
- Stemde in 1972 als enige van zijn fractie tegen een wijziging van de Wet op het medisch tuchtrecht (uitbreiding klachtrecht)
- Behoorde in 1972 tot de acht leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis stemden
- Stemde in 1972 als enige van zijn fractie tegen de begroting van Defensie voor 1973
- Behoorde in 1973 tot de twaalf van zijn fractie die tegen het initiatiefwetsvoorstel-Van Schaik/Geurtsen over casino's stemden
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- In de in 1973 samen met minister Gruijters uitgebrachte nota Volkshuisvesting werd prioriteit gegeven aan stadsvernieuwing door het budget voor stadsvernieuwing aanzienlijk te verhogen. Op grond van dit beleid werden allerlei financieringsregelingen in het leven geroepen voor gemeentelijke stadsvernieuwingsprojecten.
- Stelde in 1974 de Coördinatiecommissie Stadsvernieuwing (CCSV) in, die een integrale aanpak van de stadsvernieuwingsproblematiek mogelijk moest maken
- Diende in 1976 een ontwerp-Wet op de Stadsvernieuwing in. Hiermee moesten (grote) steden meer juridische en financiële mogelijkheden krijgen om stadsvernieuwing te realiseren. Het voorstel werd in 1984 als Wet op de stads- en dorpsvernieuwing door staatssecretaris Brokx in het Staatsblad gebracht. (13.924)
- Loodste in 1976 samen met minister Van Agt een door het kabinet-Biesheuvel ingediend wetsvoorstel door de Tweede Kamer over het tegengaan van het kraken van woningen. Het wetsvoorstel werd in 1978 ingetrokken en vervangen door het wetsvoorstel Leegstandswet. (12.305)
- Bracht in 1977 de Interim-saldoregeling tot stand. Hierdoor kan het Rijk in bepaalde noodgebieden het verschil vergoeden tussen de kosten van voorbereiding en uitvoering van stadsvernieuwingsplannen.
- De door hem in 1977 in de Tweede Kamer verdedigde wijziging van de Woningwet inzake aanschrijving tot verbetering van de woning en de Wet huurprijzen verbeterde woningen werden door zijn opvolger Brokx in 1978 in het Staatsblad gebracht. (13.835 & 13.836)
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1974 een wet (Stb. 534) tot stand waardoor het in bepaalde gevallen voor gemeenten mogelijk werd de Woonruimtewet 1947 weer in werking te stellen. Dit was vooral nodig om gemeenten meer grip te bieden op de woningverdeling, onder andere bij stadsvernieuwing (bijvoorbeeld indien er vervangende woonruimte moest worden toegewezen). (12.888)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Was begin jaren zeventig lid van de zgn. 'Steenwijk-groep', een informele denktank in de PvdA voor partijvoorzitter Van der Louw, waarvan verder o.a. Wim Meijer, Bram Peper, Jan Pronk en Relus ter Beek deel uitmaakten
- Was in november 1972 kandidaat-bewindsman voor Volkshuisvesting in het deelkabinet-Den Uyl/Van Mierlo
- Was tijdens de formatie-Den Uyl in 1977 de beoogde minister van Volkshuisvesting
- In 1978 voerde de PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen campagne met de leuze "Schaefer komt"
- Gaf ook als wethouder van Amsterdam en sterke impuls aan de stadsvernieuwing en de nieuwbouw
- Voerde in 1992 actie tegen het instellen van een deelgemeenteraad voor het centrum van Amsterdam
- Nam in 1992 het initiatief tot de beweging "Democratisch Offensief", dat zich ten doel stelde de politiek dichter bij de burgers te brengen
uit de privésfeer
- Zijn moeder was eerder (in 1928) gehuwd met Willem Hendrik van Elk
- Zijn ouders scheidden in 1951 toen hij elf jaar was. Hij woonde daarna met zijn moeder in Amstelveen.
- Werd in september 1987 in het ziekenhuis opgenomen, omdat zich een bloedprop had gevormd in zijn hersenen
anekdotes en citaten
- Droeg vrijwel altijd een spijkerpak. In Den Haag ging de grap dat hij dat, als hij thuiskwam, onmiddellijk verruilde voor 'gewone' kleding
woonplaats(en)/adres(sen)
- Amsterdam, Willem de Zwijgerlaan 25, tot 13 november 1951
- Amstelveen, Mgr. Nolenslaan 11, van 13 november 1951 tot 22 december 1953
- Voorhout, Leidsevaart 2, van 22 december 1953 tot 10 augustus 1956
- Amsterdam, Reguliersdwarsstraat 19, van 10 augustus 1956 tot 2 december 1966
- Amsterdam, Rustenburgerstraat 303-Ia, van 2 december 1966 tot 8 maart 1973
- Amsterdam, Sarphatikade 21/I, van 8 maart 1973 tot 3 juli 1975
- Amsterdam, Kerkstraat 36, vanaf 3 juli 1975 (nog in 1989)
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 11 april 1978
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid ABVG (Algemene Bedrijfsbond Voedings- en Genotsmiddelen) (aangesloten bij het NVV)
- lid EVC (Eenheids Vakcentrale) (begin jaren '60)
- lid honkbal-vereniging "OVVO" (Op Volharding Volgt Overwinning) te Amsterdam
hobby's
motorcrosssport
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- partijblad "Voorwaarts", 15 juni 1986
- "Jan Schaefer 1940-1994; Een robuuste doordouwer", NRC Handelsblad, 31 januari 1994
- H. Hielkema, "Jan Schaefer, Amsterdammer", Trouw, 1 februari 1994
- H. de Liagre Böhl, "Schaefer, Johannes Lodewijk Nicolaas (1940-1994)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (digitale versie)
- R. Hartmans, "Successtory stadsvernieuwing", in: Nationaal Archief Actueel, 2008/1
- Louis Hoeks, "In geouwehoer kun je niet wonen. Het leven van Jan Schaefer" (2017)
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
archivalia
persoonlijk archief J.L.N. Schaefer, Gemeentearchief Amsterdam
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Purmerend, 6 mei 1964
echtgeno(o)t(e)/partner
A. Grootes, Alberdina (Dieneke)
kinderen
1 dochter en 1 zoon
vader
J.H.M. Schaefer, Johannes Hendrikus Maria
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 17 oktober 1895
beroep vader
eigenaar van twee bakkerijen in Amsterdam (onder andere aan de Willem de Zwijgerlaan)
moeder
W.S. van Gemert, Wilhelmina Sophia
geboorteplaats en/of -datum
Eindhoven, 1 juli 1902
