CHU
functie(s) in de periode 1913-1937: lid Eerste Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Nicolaas Charles
titulatuur en naam
Jhr.Mr.dr. N.Ch. de Gijselaar Nicolaas Charles
geboorteplaats en -datum
Gorinchem, 21 oktober 1865
overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 21 december 1937
begraafplaats en -datum
Oegstgeest, 24 december 1937
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
partij(en)
CHU (Christelijk-Historische Unie)
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat en procureur te Amsterdam, van maart 1892 tot september 1892
- werkzaam bij bankiersfirma "De Gijselaar en Co." te Gorinchem, van september 1892 tot 1897
- kantonrechter-plaatsvervanger, kanton Gorinchem, van 16 augustus 1893 tot 1 juni 1898
- firmant bankiersfirma "De Gijselaar en Co." te Gorinchem, van 1897 tot 1 januari 1903
- lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 21 november 1906 tot 1 maart 1913 (voor het kiesdistrict Gorinchem)
- burgemeester van Leiden, van 1 maart 1910 tot 1 januari 1927
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 31 maart 1913 tot 21 september 1926 (in 1913-1923 voor Zuid-Holland)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 16 november 1926 tot 8 juni 1937
Partijpolitieke functies
overzicht
- fractiesecretaris CHU Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1931 tot 20 september 1933
- adviserend lid hoofdbestuur CHU, van 1933 tot 1937
Nevenfuncties
- hoofdgeërfde waterschap Tielerwaard, van 1895 tot 1900
- heemraad waterschap Tielerwaard, van 1 januari 1901 tot 1 maart 1910
- lid College van Curatoren Rijksuniversiteit Leiden, van 1 maart 1910 tot januari 1917
- voorzitter Commissie van oppertoezicht en beheer, Kweekschool voor de Zeevaart te Leiden, omstreeks 1915 (nog in 1925)
- regent Brouchovenhofje te Leiden
- regent Sint Stevenshofje te Leiden
- regent Pieter Gerritsz Speckhofje te Leiden
- president-curator Stedelijke Lichtfabriek te Leiden
- lid Commissie voor de Bewaring van kunstvoorwerpen te Leiden
- voorzitter College van Visscherijen, van 1912 tot 1927
- voorzitter College van Curatoren Rijksuniversiteit Leiden, van januari 1917 tot 16 september 1928
- gecommitteerde Waterschap van de Linge-uitwatering, omstreeks 1917
- lid Zuiderzeeraad, vanaf 31 maart 1919 (nog in 1921)
- voorzitter Staatscommissie inzake de visserij-inspectie, vanaf mei 1919
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1922 tot maart 1923
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 21 december 1926 tot 22 maart 1927
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 20 december 1927 tot 21 maart 1928
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 11 juli 1928 tot 18 september 1928
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 18 december 1928 tot 19 maart 1929
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 18 september 1929 tot 18 december 1929
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 16 december 1930 tot 17 maart 1931
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 22 juni 1932 tot 21 september 1932
- voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1932 tot mei 1933
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 21 maart 1933 tot 9 mei 1933
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 25 juni 1935 tot 18 september 1935
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 10 december 1935 tot 16 december 1936
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
- beschermheer Vereeniging tot instandhouding van het Leidsche Muziekcorps
- erevoorzitter Zuidhollandsche Vereeniging "Het Groene Kruis", afdeling Leiden
- erevoorzitter 3 October-Vereeniging
- erevoorzitter Leidsche Sport Organisatie
- erevoorzitter Nationale Vereniging tot steun aan Miliciens, afdeling Leiden
Opleiding
primair onderwijs
- lagere school te Gorinchem
voortgezet onderwijs
- Hogere Burgerschool te Gorinchem
- gymansium te Haarlem, tot 1884
academische studie
- rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen), Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1884 tot 23 oktober 1891
- staatswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1884 tot 23 oktober 1891
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Eerste Kamer onder meer over binnenlandse zaken, waterstaat, koloniën, financiën, landbouw en posterijen
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1922 tot de minderheid van zijn fractie die bij de tweede lezing van grondwetsherziening tegen hoofdstuk III (Staten-Generaal) stemde.
- Behoorde in 1936 tot de drie leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel stemden over de afstand aan de gemeente Amsterdam van het Koninklijk Paleis aan den Dam
- Stemde in 1937 tegen de ontwerp-wet inzake het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van c.a.o.'s
Wetenswaardigheden
algemeen
- Tijdens zijn burgemeesterschap kwam er in Leiden onder meer een elektrische tram, werd het Rijn-Schiekanaal verlegd en werd een gemeentelijke HBS gebouwd. Hij maakte zich verder sterk voor aanleg van de Leidse Hout.
- Op het Rapenburg in Leiden is op 23 april 1920 uit dankbaarheid voor zijn zorg voor de bevolking tijdens de Eerste Wereldoorlog een aan hem opgedragen monumentale bank geplaatst
uit de privésfeer
- Was als burgemeester een graag geziene gast op Sociëteit Minerva
- Legde zijn burgemeesterschap neer vanwege gezondheidsproblemen
- Zijn zus was gehuwd met een zoon van J. van Vollenhoven, Eerste Kamerlid en burgemeester van Rotterdam
- Zijn vader was lid van de gemeenteraad van Gorinchem
anekdotes en citaten
- Zijn populariteit bleek uit een door de bevolking gezongen liedje: "Er is maar eene goede Leienaar, dat is De Gijselaar".
verkiezingen
- Versloeg in 1913 bij een tussentijdse verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 46 tegen 25 stemmen A. Plate (lib.)
- Werd in 1916 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 43 van de 77 stemmen herkozen. Op A.G. Kröller (lib.) werden 24 stemmen uitgebracht en op F.M. Wibaut (sdap) 10.
- Werd in 1919 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 42 van de 82 stemmen herkozen
- Werd in 1922 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 43 van de 77 stemmen herkozen. Op Th. Stoop (sdap) werden 18 stemmen uitgebracht en op P. Rink (lib.) tien stemmen.
- In 1923, 1926 en 1932 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland
woonplaats(en)/adres(sen)
- Gorinchem, tot 1910
- Leiden, Rapenburg 65, van 1910 tot 1927
- Wassenaar, villa "Lugdunum", van 1927 tot 21 december 1937
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1921
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 28 januari 1925
vermogenspositie
bezat landerijen te Vuren en Dalem
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Het Panama-kanaal" (dissertatie, 1891)
literatuur/documentatie
- P.J. Blok (red.), "Leiden tijdens het burgemeesterschap van jhr.mr.dr. N.C. de Gijselaar 1910-1927" (gedenkboek, 1927)
- Levensbericht door C.W. van der Pot, in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1941/2, 84
- "Leiden's oud-burgemeester Jhr.mr.dr. N.C. de Gijselaar overleden. Een magistraat van den eersten rang", Leidsch Dagblad, 22 december 1937
- "Het Vaderland", 22 december 1937
publicaties over en van letterkundigen
biografie
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Vuren, 2 augustus 1893
echtgeno(o)t(e)/partner
A.D.W.C. Viruly, Anna Daniëlla Wilhelmina Cornelia
kinderen
kinderloos
vader
Jhr.Mr. N.H. de Gijselaar, Nicolaas Herman
geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 2 februari 1837
beroep vader
bankier (llid firma "C. de Gijselaar en Co." te Gorinchem)
moeder
E.H.A. de Gijselaar, Elisabeth Hermina Adriana
geboorteplaats en/of -datum
Gorinchem, 25 juni 1840
broers en zusters
1 zus (en een jong-gestorven broertje)
beroep grootvader (vaderskant)
kassier, commissionair in effecten
familierelaties
