Jhr.Mr. W.F. Rochussen

W.F. Rochussen
bron: M.W. Jurriaanse

Negentiende-eeuws minister en staatsraad. Intelligente zoon van de vooraanstaande staatsman J.J. Rochussen. Maakte als diplomaat snel carrière en werd gezant in Brussel en in Berlijn. Onderhield goede contacten met onder anderen Von Bismarck. Korte tijd minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet-Van Lynden van Sandenburg en daarna drieëntwintig jaar staatsraad. Werd door Willem III in 1876 in de adelstand verheven.

conservatief
functie(s) in de periode 1881-1907: minister, lid Raad van State

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Willem Frederik

titulatuur en naam

Jhr.Mr. W.F. Rochussen Willem Frederik

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 18 december 1832

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 17 juli 1912

levensbeschouwing

  • onkerkelijk
  • Nederlands Hervormd (na huwelijk, 1867)

Partij/stroming

stroming(en)

conservatief-liberaal

Hoofdfuncties/beroepen

  • attaché ministerie van Buitenlandse Zaken, van 4 april 1855 tot 1856
  • secretaris Nederlands gezantschap te Berlijn, van 9 maart 1856 tot 1858
  • secretaris Nederlands gezantschap te Parijs, van 1858 tot juli 1860
  • secretaris Nederlands gezantschap te Kopenhagen, van 6 juli 1860 tot april 1861
  • zaakgelastigde te Kopenhagen, van 1 mei 1861 tot maart 1863
  • minister-resident te Stockholm, tevens geaccrediteerd bij de hoven te Kopenhagen en Kristiana (Oslo), van maart 1863 tot september 1870
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Brussel, van 28 september 1870 tot mei 1871 (benoemd bij K.B. van 14 augustus)
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Berlijn, tevens geaccrediteerd bij de hoven van het koninklijk en groothertoglijk Saksen, van 23 mei 1871 tot september 1881 (benoemd bij K.B. van 8 april)
  • minister van Buitenlandse Zaken, van 15 september 1881 tot 23 april 1883
  • ambteloos, van april 1883 tot 16 mei 1886
  • lid Raad van State, van 16 mei 1886 tot 31 mei 1907 (benoemd bij K.B. van 30 april 1886)

Nevenfuncties

voorzitter Staatscommissie Arbeidsenquête, van juni 1890 tot 8 januari 1894

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid afdeling Buitenlandse Zaken (Raad van State)
  • lid afdeling Financiën (Raad van State)
  • lid afdeling Marine (Raad van State)

Opleiding

academische studie

  • rechten, Atheneum Illustre te Amsterdam, van 1848 tot 1853
  • Romeins en hedendaags recht (niet voltooid), Hogeschool te Utrecht, van 1848 tot 1853
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op 60 stellingen), Hogeschool te Leiden, van 27 juni 1853 tot 9 januari 1855

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Zijn regelmatige contacten als gezant te Berlijn met Von Bismarck en Von Bülow, rijkskanselier en staatssecretaris, vestigden in hem doorlopend wantrouwen in de bedoelingen van het Duitse rijk met Nederland. Dit mondde bij het staatsbezoek van het Belgisch koningspaar aan Berlijn in 1878 uit in geruchten dat Nederland tussen het Duitse keizerrijk en België zou worden opgedeeld.
  • Hij was de eerste gezant die een uitvoerig, opmerkelijk rapport schreef over het socialisme
  • In januari 1882 verwierp de Tweede Kamer voor de tweede maal (met 47 tegen 37 stemmen) een door hem verdedigde Goedkeuringswet van het Handelstractaat met Frankrijk. Dit was reden voor ontslagaanvrage van het kabinet.

uit de privésfeer

  • Zijn moeder overleed in 1841 kort na de geboorte van haar achtste kind
  • Was gehuwd met een Deense

verkiezingen

  • Was in 1891 in het district 's-Gravenhage Tweede Kamerkandidaat, maar werd niet gekozen (kreeg slechts negen procent van de stemmen)

niet-aanvaarde politieke functies

  • Weigerde in 1873 ministersportefeuille (tijdens formatie-Van Lynden, o.a. vanwege politiek kleurverschil)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Amsterdam, tot 1840
  • 's-Gravenhage, Bierkade, vanaf 1840
  • 's-Gravenhage, Lange Houtstraat, omstreeks 1848 tot 1855
  • 's-Gravenhage, Riouwstraat 7, vanaf 1881
  • 's-Gravenhage, Parkstraat 36, tot 18 december 1912

ridderorden

  • Officier in de Orde van de Eikenkroon, 1859
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 24 augustus 1874
  • Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, 5 februari 1901

buitenlandse onderscheidingen

15 buitenlandse onderscheidingen

predicaten/adellijke titels

  • jonkheer, 5 januari 1876

Publicaties van/over

lijst van publicaties

studie over kulturkampf (1881), publicaties over Kieswet, boek over nijverheid en overheid (1887) vele brochures, o.a. over het natuurlijke kind en het vaderschap, en bundels sociale vertellingen

literatuur/documentatie

  • M.W. Jurriaanse, "De Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken 1813-1900"
  • G.A.M. Beekelaar, "Rochussen, Willem Frederik (1832-1912)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel IV, 430

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Himmelev (Denemarken), 14 december 1867

echtgeno(o)t(e)/partner

Jkvr. G.M. Wedell-Wedellsborg, Gregersine Mathilde

kinderen

1 zoon

vader

J.J. Rochussen, Jan Jacob

geboorteplaats en/of -datum

Etten, 23 oktober 1797

moeder

A.S. Velsberg, Anna Sara

geboorteplaats en/of -datum

Rotterdam, 2 juli 1807

broers en zusters

  • 7 broers en/of zusters (3 broers werden pas bij het huwelijk van zijn vader gewettigd)
  • 1 halfzuster

beroep grootvader (moederskant)

marineofficier

familierelaties