SDAP
functie(s) in de periode 1918-1937: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Johannes Hendrikus Franciscus (Jan)
titulatuur en naam
J.H.F. van Zadelhoff Johannes Hendrikus Franciscus (Jan)
geboorteplaats en -datum
Dordrecht, 1 februari 1868
overlijdensplaats en -datum
Dordrecht, 22 mei 1946
begraafplaats en -datum
Driehuis, crematorium Westerveld, 24 mei 1946
levensbeschouwing
Hervormd (opgevoed)
Partij/stroming
partij(en)
- SDB (Sociaal-Democratische Bond)
- Socialistenbond, van 1894 tot 1900
- SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), vanaf 1900
Hoofdfuncties/beroepen
- waarnemend hoofdonderwijzer te Westmaas, van 1886 tot 1887
- onderwijzer, Openbare lagere school te Dordrecht, vanaf juli 1887 (benoemd 1 april 1887)
- vicevoorzitter BNO (Bond van Nederlandse Onderwijzers), van mei 1903 tot 1927
- lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 4 juli 1916 tot 15 oktober 1937 (1916-1919 voor het kiesdistrict Dordrecht)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 8 juni 1937
Partijpolitieke functies
overzicht
- secretaris SDAP afdeling Dordrecht
- voorzitter SDAP afdeling Dordrecht, vanaf 1900
- redacteur SDAP-orgaan "De Volksstem" te Dordrecht, van 1909 tot 1920
- voorzitter SDAP gewest Zuid-Holland-Oost, vanaf 1915
Nevenfuncties
- vicevoorzitter Bestuurdersbond, vanaf 1 mei 1896 (medeoprichter)
- voorzitter SDOV (Sociaal-Democratische Onderwijzers Vereeniging), van 1898 tot 1899
- voorzitter Bond van Nederlandse Onderwijzers, afdeling Dordrecht
- lid hoofdbestuur BNO (Bond van Nederlandse Onderwijzers), van mei 1902 tot mei 1903
Opleiding
opleidingen
- onderwijzersopleiding (akte L.O.), Rijksnormaallessen, tot 1886
Activiteiten
als parlementariër
- Was militair- en onderwijsspecialist van de SDAP-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met dierenbescherming.
- Interpelleerde in 1922 minister Heemskerk over de behandeling van de dienstweigeraars en in het bijzonder van Herman Groenendaal
opvallend stemgedrag
- In 1925 stemden hij en Duijs als enigen van hun fractie tegen de ontwerp-Zuiderzeesteunwet
- Behoorde in 1926 tot de tien SDAP'ers die tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met België stemden
- Behoorde in 1930 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) amendement-Lingbeek stemde om de voorgestelde benoembaarheid van geestelijken tot raadslid etc. te schrappen
- In 1937 stemden hij en De Vries-Bruins als enigen tegen een wetsvoorstel tot wijziging van de Dienstplichtwet (langere eerste oefening, meer herhalingsoefeningen, minder vrijstellingen)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Richtte in Dordrecht de stoker- en machinistenbond "Sta Pal" op
- Antimilitarist, die in 1928 uitsprak dat bij een oorlog niet op de sociaaldemocraten hoefde te worden gerekend. Werd vanwege deze uitspraak in de fractie berispt.
- Keerde zich in februari 1946 tegen de naam Partij van de Arbeid en stelde voor de nieuwe partij Democratisch-Socialistische Partij van de Arbeid te noemen.
uit de privésfeer
- Zijn vader stichtte al in 1874 in Dordrecht een arbeidersvereniging en was actief in de Bond van Algemeen Stem- en Kiesrecht
verkiezingen
- Eindigde in 1905 in het district Dordrecht als derde achter A.S. Talma (arp) en S.M.H. van Gijn (lu)
- Eindigde in 1909 in het district Dordrecht als derde achter A. Kuyper (arp) en P.J. de Kanter (lu)
- Eindigde in 1913 in het district Dordrecht als derde achter H.C. Hogerzeil (arp) en M.M. Schim van der Loeff (lu).
woonplaats(en)/adres(sen)
Dordrecht
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Werkliedenkiesvereniging "Volksbelang" te Dordrecht, vanaf 1897
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel I, 263
- L. Heerma van Voss, "Zadelhoff, Johannes Hendrikus Franciscus van", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel VI, 251
- Roel Leentvaar, "Johannes Hendricus Franciscus van Zadelhoff", in: Dordts Biografisch Woordenboek (digitaal), 2020
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Dordrecht, 7 december 1893 (echtgenote overleden 31 oktober 1931)
- gehuwd (tweede huwelijk), 22 september 1943
echtgeno(o)t(e)/partner
J.B. van Reekum, Jacoba Bardina
2e echtgeno(o)t(e)/partner
A. Snoep, Adriana
kinderen
kinderloos (beide huwelijken)
vader
S.H. van Zadelhoff, Steven Hendrik
geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 15 juni 1835
beroep vader
schoenmaker
moeder
A. Krekelenberg, Apolonia
geboorteplaats en/of -datum
Dordrecht, 16 januari 1834
broers en zusters
8 broers en/of zussen
