J.G. (Jan) Nagel

Politicus die ruim een halve eeuw actief was op vele fronten en bij meerdere partijen, vanaf 2011 bij 50PLUS. Begon bij de PvdA-jongeren, werd voorman van Nieuw Links en was later Eerste Kamerlid voor die partij. Was jarenlang programmamaker bij de VARA en lange tijd een prominent partijbestuurder van de PvdA. Stapte later uit die partij en richtte de lokale partij Leefbaar Hilversum op, die succesvol was bij de gemeenteraadsverkiezingen, waarna hij in 2001 wethouder werd. Medeoprichter van Leefbaar Nederland, waarvan hij ook voorzitter werd. Haalde Pim Fortuyn in de politiek. Na mislukte pogingen een nieuwe partij op te richten, keerde hij in 2011 terug in het politieke centrum als medeoprichter van 50PLUS. Was als voorzitter naast Henk Krol voorman van die partij en acht jaar Eerste Kamerlid. Schaker, die wist hoe in Hilversum en Den Haag 'de hazen liepen' en volop gebruikmaakte van die kennis.

PvdA, 50PLUS
functie(s) in de periode 1977-2021: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, partijvoorzitter

Personalia

voornamen (roepnaam)

Johan Georg (Jan)

titulatuur en naam

J.G. Nagel Johan Georg (Jan)

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 20 juni 1939

Partij/stroming

partij(en)

PvdA (Partij van de Arbeid)
Leefbaar Hilversum (lokale partij) (vanaf omstreeks 1993)
Leefbaar Nederland, vanaf maart 1999 (medeoprichter)
OokU (Onafhankelijke Ouderen en Kinderen Unie), van augustus 2009 tot januari 2011 (naam partij veranderd in 50PLUS)
50PLUS, vanaf januari 2011

Hoofdfuncties/beroepen

eindredacteur radioprogramma's VARA (o.a. "In de rooie haan")
lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1977 tot 13 september 1983
tijdelijk hoofd informatieve televisieprogramma's VARA, 1981
eindredacteur ad interim VARA-actualiteitenprogramma "Achter het Nieuws", van augustus 1983 tot 1 juni 1984
hoofd informatie radio en televisie, VARA, van januari 1984 tot 1 september 1999
eindredacteur "VARA Magazine", vanaf 1984 (samen met Koos Postema)
lid gemeenteraad van Hilversum, van 12 april 1994 tot 16 maart 2006
wethouder (van ruimtelijke ordening, economische zaken, mediazaken, sport en recreatie, personeel en organisatie en informatievoorziening) van Hilversum, van juni 2001 tot april 2002
lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 juni 2011 tot 11 juni 2019
fractievoorzitter 50PLUS, Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 juni 2011 tot 11 juni 2019

Partijpolitieke functies

overzicht

voorzitter kandidaatstellingscommissie 50PLUS, vanaf 2020

lid partijbestuur PvdA, van 6 maart 1965 tot 1977
voorzitter PvdA-commissie evaluatie Omroepwet, van oktober 1971 tot september 1972
lid dagelijks bestuur PvdA, van 1975 tot 1977
lid bestuur PvdA gewest Noord-Holland-Zuid, van 1985 tot 1987
lid commissie verkiezingsprogramma 2017, vanaf maart 2016
voorzitter PvdA gewest Noord-Holland-Zuid, van 1987 tot 1991
fractievoorzitter Leefbaar Hilversum, gemeenteraad van Hilversum, van april 1994 tot maart 2006
voorzitter Leefbaar Nederland, van april 1999 tot 25 mei 2002
voorzitter 50PLUS, van januari 2011 tot 10 november 2012
voorzitter wetenschappelijk bureau 50PLUS, van november 2012 tot 1 januari 2014
interim-voorzitter 50PLUS, van 2 november 2013 tot 29 maart 2014
voorzitter Stichting Vrienden van 50PLUS, van 2014 tot november 2018
voorzitter 50PLUS, van 4 juni 2016 tot 17 juni 2017
voorzitter 50PLUS, van 1 augustus 2020 tot 8 mei 2021

lijsttrekkerschappen

lijsttrekker 50PLUS Eerste Kamerverkiezingen 2011 en 2015

Nevenfuncties

voorzitter Omroepvakbond FNV (Federatie Nederlandse Vakbeweging), van 1969 tot 1973
voorzitter Ondernemingsraad VARA, van 1975 tot 1980
voorzitter Max Euwe Centrum te Amsterdam, tot juni 2009
formateur collegevorming gemeente Den Helder, april 2018

afgeleide functies, presidia etc.

lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 7 juni 2011 tot 11 juni 2019

Opleiding

voortgezet onderwijs

h.b.s.-b, "Christelijk Lyceum" te Amsterdam, tot 1959

Activiteiten

als parlementariër

Hield zich in de Eerste Kamer vooral bezig met sociale zaken, cultuur en defensie. Was onder meer in 1979 woordvoerder bij de behandeling van het wetsvoorstel Herziening van de Wet op de ondernemingsraden.
Interpelleerde op 11 september 2012 minister Kamp over de dreigende forse kortingen op de pensioenen van drie miljoen Nederlanders

opvallend stemgedrag

Behoorde in 1978 tot de vijf leden van zijn fractie die tegen de ontwerp-Wet Investeringsrekening (WIR) stemden
Behoorde in 1979 tot de elf leden van zijn fractie die tegen een voorstel in eerste lezing stemden over herziening van de grondwettelijke bepalingen over toelating, uitzetting, uitlevering, het Nederlanderschap en het ingezetenschap
Behoorde in 1980 tot de negen leden van zijn fractie die tegen een voorstel in eerste lezing stemden over herziening van de Grondwet inzake verkiezing om de vier jaar van de gehele Eerste Kamer
Behoorde in 1981 tot de acht leden van zijn fractie de tegen het wetsvoorstel Wet tweefasenstructuur wetenschappelijk onderwijs stemden
Behoorde in 1981 tot de vier leden van zijn fractie die tegen de ontwerp-Leegstandwet stemden
Behoorde in 1983 tot de acht leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Goedkeuring van een verdrag met de VS over installatie van een militair televisiestation te Soesterberg stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

Was in 1965 als jongste lid (hij werd op zijn 25e lid) van het partijbestuur tegen deelname van de PvdA aan een kabinet zonder dat eerst Kamerverkiezingen waren gehouden.
Zette zich in de PvdA af tegen als 'regentske' bestuurders omschreven kopstukken als Van Hall, Thomassen en Samkalden. Behoorde in 1966 tot de medeoprichters van de beweging 'Nieuw Links' in de PvdA. Droeg ook sterk bij aan de vervanging van Vondeling als partijleider door Den Uyl, in september 1966.
Was in 1971 op het PvdA-congres eerste ondertekenaar van een resolutie, die, na het intrekken van de anti-KVP-motie uit 1969, voorwaarden verbond aan toekomstige samenwerking met de KVP. Zo moest afstand worden genomen van het beleid van het kabinet-De Jong.
Was begin jaren zeventig lid van de zgn. 'Steenwijk-groep', een informele denktank in de PvdA voor partijvoorzitter Van der Louw, waarvan verder o.a. Wim Meijer, Hans Kombrink, Jan Pronk en Relus ter Beek deel uitmaakten
Stemde in mei 1973 in het PvdA-partijbestuur met Madzy Rood-de Boer en Hans Kombrink tegen de komst van het kabinet-Den Uyl
Onder meer bedenker en eindredacteur van het radioprogramma "In de Rooie Haan" en later eindredacteur televisieprogramma's "Haagsche Bluf", "Achter het Nieuws" en "Bij Koos"
Was bij de VARA vaak het middelpunt van conflicten, onder meer met VARA-voorzitter André Kloos. Marcel van Dam zei in dat verband over hem: "Hij heeft maar één ideologie, en dat is Jan Nagel". Werd in 1976 bij de verkiezing door de verenigingsraad van de omroepsecretaris van de VARA verslagen door H. van Wijk.
Richtte in maart 1999 met Willem van Kooten de partij Leefbaar Nederland op
Was in 2011 medeoprichter van 50PLUS

uit de privésfeer

Zijn vader werd in Duitsland geboren

verkiezingen

Werd in 1977 en 1981 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Comité Jonge Socialisten, omstreeks 1964

hobby's

schaken

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Ha die PvdA" (1966)
"Boven het maaiveld" (2001)

literatuur/documentatie

Jutta Chorus, "Jan Nagel in de politiek vooral een 'handige donder'", NRC Handelsblad, 25 februari 2002
Jelle Brandsma, "Partijen veranderden, ik ben mezelf gebleven", afscheidsinterview in Trouw, 4 juni 2019