Thorbeckiaan
functie(s) in de periode 1849-1868: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan Freerks
titulatuur en naam
J.F. Zijlker Jan Freerks
geboorteplaats en -datum
Nieuw-Beerta (gem. Beerta), 28 april 1805
overlijdensplaats en -datum
Winschoten, 2 maart 1868
levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal (Thorbeckiaan)
Hoofdfuncties/beroepen
- landbouwer (landbouwbedrijf van circa 60 ha.) te Nieuw-Beerta, van 1829 tot 1861
- lid gemeenteraad van Beerta, vanaf 1830 (nog in 1839)
- lid Provinciale Staten van Groningen, van 6 juli 1847 tot februari 1849 (voor de landelijke stand, district Zuidbroek)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Winschoten)
- lid Provinciale Staten van Groningen, van 24 september 1850 tot januari 1851 (voor het kiesdistrict Winschoten)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 26 april 1853 (voor het kiesdistrict Appingedam)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juni 1853 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict Appingedam)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Appingedam)
Nevenfuncties
vicepresident Genootschap ter bevordering van de nijverheid te Onderdendam, afdeling Beerta, vanaf 1845
Activiteiten
als parlementariër
- Voerde in de Kamer regelmatig het woord over uiteenlopende onderwerpen (landbouw, handel, waterstaat, onderwijs, defensie, koloniën) en over zaken betreffende Groningen
- Behoorde in 1854 tot de 19 leden die tegen het wetsvoorstel tot vaststelling van het reglement op het beleid der regering van Nederlandsch-Indië stemden
- Stemde in 1860 vóór de ontwerp-Wet aanleg van spoorwegen voor rekening van de staat
Wetenswaardigheden
algemeen
- Vóór 1840 was hij actief in adresbewegingen in Groningen die aandrongen op afschaffing van de Ridderschap en van de heerlijke rechten en die pleitte voor democratische hervormingen, zoals directe verkiezingen
- Werd in januari 1868 wel herkozen, maar kon niet meer worden beëdigd in verband met zijn gezondheidstoestand
uit de privésfeer
- Zijn zoon Aeilko was in 1890 oprichter van de Koninklijke Nederlandse Petroleum Maatschappij in Nederlands-Indië, een voorloper van Shell
verkiezingen
- In 1848 was hij kandidaat in het district Winschoten en, na het bedanken van B. Wichers, bij naverkiezingen in Appingedam. In beide districten werd hij na herstemming gekozen. In Winschoten versloeg hij R. de Sitter en in Appingedam P.W. Wiertsema. Hij nam zitting voor Winschoten, waarna R. Westerhoff bij een nieuwe verkiezing in het district Appingedam werd gekozen.
- Werd in 1853 bij de algemene verkiezingen in het district Appingedam samen met R. Westerhoff gekozen. Zij versloegen onder anderen G. Diephuis.
- Werd in 1854, 1858, 1862 en 1866 bij de periodieke verkiezingen steeds met grote meerderheid in de eerste stemmingsronde gekozen
- Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen samen met R. Westerhoff gekozen. Zij versloegen onder anderen B.J. Gratama en jhr. O.Q.J.J. van Swinderen.
- Werd in 1868 bij de algemene verkiezingen samen met R. Westerhoff gekozen. Zij versloegen onder anderen G. Groen van Prinsterer en B.J. Gratama.
woonplaats(en)/adres(sen)
- Nieuw-Beerta, van 28 april 1805 tot 1865
- Winschoten, vanaf 4 mei 1865
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid sociëteit Besognekamer te 's-Gravenhage
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Gemeenzame brieven over het wenschelijke van hervormingen in het staatshuishoudelijk bestuur van het Koninkrijk der Nederlanden" (1839)
- "De Groninger landbouwer en zijn vak, van vroegeren en van den tegenwoordigen tijd, alsmede zijn plannen en uitzigten voor de toekomst; of wenken tot een nuttig leven." (Nieuw Beerta, 1843)
- "Dagboek van J.F. Zijlker, gehouden gedurende zijn parlementaire loopbaan te 's-Gravenhage; zitting vanaf den 13den februari tot aan het tijdelijk uiteengaan der kamer op den 23sten maart 1849", gepubliceerd in de Groningse Volksalmanak 1948, p. 87-220
- "Proeve van een reglement voor kiezersverenigingen; opgedragen aan de kiezers der provincie Groningen" (1850)
- "Antwoord aan den hoogleraar Numan op zijnen aan mij gerigten openen brief, in de Gron. en Prov. Groninger couranten, van den 18 junij 1850, met een woord vooraf, aan eenige andere bestrijders, en het publiek" (1850)
literatuur/documentatie
- J.A. Lok, scriptie geschreven in het kader van de studie basisdoctoraal, vak geschiedenis der staatsinstellingen, R.U. Leiden, 1981
- W.J. Formsma, "Het dagboek van Jan Freerks Zijlker" in: Groningse Volksalmanak 1948 (83-221)
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel III, 1529
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Beerta, 6 mei 1828 (echtgenote na 3 maanden overleden)
- gehuwd te Beerta, 17 mei 1831
echtgeno(o)t(e)/partner
A.F. Beckering, Asselina Frederika
2e echtgeno(o)t(e)/partner
T.D. de Ruiter, Talje Derks
kinderen
4 zonen en 2 dochters
vader
F.J. Zijlker, Freerk Jans
geboorteplaats en/of -datum
Beerta, december 1777 (gedoopt 7 december)
beroep vader
landbouwer te Nieuw-Beerta
moeder
C. Rotgers, Corneliske
geboorteplaats en/of -datum
Nieuw-Beerta, februari 1784 (gedoopt 22 februari)
beroep moeder
houthandelaar
stiefmoeder
W.A. Schmaal, Willemtje Aeilkes
broers en zusters
1 zuster en 1 halfbroer
familierelaties
