A. (Jeanne) Fortanier-de Wit

A. Fortanier-de Wit

Charmante liberale afgevaardigde voor de PvdV en VVD in de Tweede Kamer, die zeer gewaardeerd werd door haar medeleden en de parlementaire pers. Kampioene van het openbaar onderwijs. Was zelf in Rotterdam werkzaam geweest in het onderwijs. Hield zich verder bezig hield met Koninkrijkszaken, de omroep en sociale vraagstukken. Lid van diverse (Staats)commissies, waaronder de Staatscommissie-Cals/Donner (maar dat was na haar Kamerlidmaatschap).

PvdV, VVD
functie(s) in de periode 1946-1958: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Adriana (Jeanne)

titulatuur en naam

A. Fortanier-de Wit Adriana (Jeanne)

wijziging in naam en/of titulatuur

A. de Wit, tot 30 maart 1932

geboorteplaats en -datum

's-Gravenhage, 19 april 1907

overlijdensplaats en -datum

Velsen-Zuid (gem. Velsen), 23 december 1993

levensbeschouwing

geen godsdienst (ging wel naar de catechesatie van de Nederlandse Hervormde kerk)

Partij/stroming

partij(en)

  • Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", tot 14 maart 1946 (vanaf februari 1938 zonder de toevoeging "de Vrijheidsbond")
  • PvdV (Partij van de Vrijheid), van 14 maart 1946 tot 24 januari 1948
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 24 januari 1948

Hoofdfuncties/beroepen

  • onderwijzeres, Openbare lagere school te 's-Gravenhage (Schilderswijk), van 1926 tot 1932
  • ambteloos, van 1932 tot 1942
  • lid gemeenteraad van Rotterdam, van 5 september 1939 tot 1 september 1941
  • onderwijzeres, Openbare lagere school, Speelmanstraat te Rotterdam, van 1942 tot 1945
  • lid tijdelijke gemeenteraad van Rotterdam, van 9 november 1945 tot 2 september 1946
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 20 februari 1958
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 5 juli 1966 tot 1 mei 1969

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid hoofdbestuur Bond van Jong-Liberalen, vanaf januari 1933
  • lid commissie organisatie en beginselen "Vrijheidsbond", van oktober 1937 tot januari 1938
  • lid comité van initiatief PvdV, 12 maart 1946
  • fractiesecretaris PvdV Tweede Kamer der Staten-Generaal, van juni 1946 tot juli 1948
  • fractiesecretaris VVD Tweede Kamer der Staten-Generaal, van juli 1952 tot 20 februari 1958
  • lid voorlopig hoofdbestuur PvdV, van maart 1946 tot 1947
  • fractievoorzitter VVD Provinciale Staten Noord-Holland

lijsttrekkerschappen

  • lijstaanvoerder PvdV Tweede Kamerverkiezingen 1946 (kieskringen 's-Hertogenbosch, Tilburg, Utrecht en Maastricht)

Nevenfuncties

  • lid commissie voor subsidiëring van uitvoeringen op het gebied van de toonkunst en toneelkunst
  • gedelegeerde van de gemeente in het bestuur Vereniging voor nijverheidsonderwijs voor meisjes te Rotterdam
  • lid hoofdbestuur beweging "Eenheid door Democratie", van februari 1938 tot 1940
  • secretaresse Vereniging van industriescholen voor meisjes te Rotterdam (Kralingen), van 1942 tot 1945
  • deelnemer congres Europese Parlementaire Unie te Gstaad, september 1947 (eerste congres van Europese parlementariërs)
  • vertegenwoordigster van het Nederlands vrouwencomité in de Nederlandse delegatie naar vierde algemene vergadering van de Verenigde Naties in Lake Success, van 20 september 1949 tot november 1949 (keerde eerder terug vanwege de behandeling van het wetsvoorstel over de soevereiniteitsoverdracht)
  • vertegenwoordigster van het Nederlands Vrouwencomité in de Nederlandse delegatie naar vijfde algemene vergadering van de Verenigde Naties, van 19 september 1950 tot 15 december 1950
  • lid bestuur Centrale Vereniging van Openbare Leeszalen, van 20 januari 1951 tot november 1954 (bedankte tussentijds wegens te drukke werkzaamheden)
  • lid bestuur Prins Bernhardfonds, van 1 oktober 1952 tot mei 1972
  • lid (dagelijks) bestuur STICUSA (Nederlandse Stichting voor Culturele Samenwerking met Suriname en de Nederlandse Antillen), van 1956 tot 1972 (trad af om gezondheidsredenen)
  • lid Staatscommissie voor de herziening van de Wet op het lager onderwijs, vanaf 19 september 1957
  • lid Radioraad, van 20 februari 1958 tot 1977 (vanaf 1968 Omroepraad)
  • kroonlid Algemeen werkloosheidsfonds, vanaf 1958
  • lid Ziekenfondsraad, omstreeks 1958
  • lid Commissie Radio- en Televisiewetgeving (Commissie-Scholten), van 7 april 1961 tot 5 november 1963
  • lid Staatscommissie tot herziening van de Wet op lijkbezorging, van januari 1964 tot mei 1965
  • lid adviescommissie voor de filmkeuring, van 11 juli 1966 tot 7 februari 1969
  • lid Staatscommissie van advies inzake de Grondwet en de Kieswet (Staatscommissie-Cals/Donner), van 26 augustus 1967 tot 29 maart 1971

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter begrotingscommissie voor Sociale Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 september 1948 tot 21 september 1949
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Overzeese Rijksdelen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 16 november 1956 tot 20 februari 1958

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te 's-Gravenhage

voortgezet onderwijs

  • Hogere Burgerschool, Raamstraat te 's-Gravenhage

hoger beroepsonderwijs

  • Rijkskweekschool voor onderwijzers te 's-Gravenhage, tot juli 1926
  • M.O.-Frans (bij haar leraar Frans van de Rijkskweekschool)

cursussen

  • staatkundige economie (gelijk op met haar verloofde, zonder tentamens en examens te doen)

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerster voor onderwijs, overzeese gebiedsdelen, ambtenarenzaken, omroepzaken en sociale wetgeving van de VVD-Tweede Kamerfractie. Voerde vaak het woord.

opvallend stemgedrag

  • In 1952 stemden zij en Zegering Hadders als enigen van de VVD-fractie vóór het (door de Eerste Kamer verworpen) voorstel om het ledental van de Tweede Kamer uit te breiden
  • Stemde in 1954 als enige van haar fractie vóór het wetsvoorstel Aanvaarding van een statuut voor het Koninkrijk. Zij vond dat er geen Grondwetswijziging nodig was en dat het Statuut niet verworpen moest worden op formele gronden, terwijl de fractie vond dat er wel een Grondwetswijziging nodig was.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nam om persoonlijke redenen ontslag als Kamerlid (begeleiding zoon in middelbare schoolperiode en lange periode Kamerlidmaatschap)

uit de privésfeer

  • Haar echtgenoot was directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau te Amsterdam
  • Haar ouders scheidden op 30 maart 1927.

verkiezingen

  • Was in 1937 Tweede Kamerkandidaat voor de Vrijheidsbond, maar werd niet gekozen

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Rotterdam, Stadhoudersweg 162, van 23 februari 1938 tot 13 oktober 1945
  • Amsterdam, Milletstraat 43, van 13 oktober 1945 tot 23 september 1948
  • Overveen, F. Hoffsteedeweg 26, vanaf 23 september 1948 (nog in 1956)
  • Velzen-Zuid, G.K. van Hogendorplaan 5, vanaf 1971

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1957

relevante buitenlandse reizen

  • Verenigde Staten
  • Nederlandse Antillen
  • Suriname

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid NBAS (Nederlandsche Bond van Abstinent-Studerenden)
  • lid Bond van Jong-Liberalen, vanaf 1929

hobby's

lezen

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Arbeidsrecht" (samen met Dr. J.J.M. Veraart)

literatuur/documentatie

  • A.W. Abspoel, "Van Binnen- en Buitenhof" (1956), 85-86
  • H.J.L. Vonhoff, "Liberalen onder één dak" (1998), 126 e.v.
  • Wie is dat? 1956

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Gravenhage, 30 maart 1932

echtgeno(o)t(e)/partner

Dr. G.F. Fortanier, Guillaume Frédéric

kinderen

1 zoon

vader

G. de Wit, Gijsbertus

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 11 maart 1885

beroep vader

directeur van een glasverzekeringsmaatschappij

moeder

F. Visser, Frederika

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 20 januari 1887

beroep grootvader (vaderskant)

landbouwer