J.C.C. den Beer Poortugael

J.C.C. den Beer Poortugael
bron: RKD

Liberale infanterie-officier die als publicist actief deelnam aan discussies over de Nederlandse defensie. Werd na het overlijden van De Roo van Alderwerelt in het door zijn vriend Kappeyne van de Coppello geleide kabinet minister van Oorlog. Keerde na zijn ministerschap terug naar het leger. Daarna ruim twintig jaar staatsraad. Publiceerde over het oorlogsrecht. Werd in 1903 in de adelstand opgenomen.

liberaal
functie(s) in de periode 1879-1913: minister, lid Raad van State

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jacobus Catharinus Cornelis

titulatuur en naam

J.C.C. den Beer Poortugael Jacobus Catharinus Cornelis

geboorteplaats en -datum

Leiden, 1 februari 1832

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 30 januari 1913

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

stroming(en)

liberaal

Hoofdfuncties/beroepen

  • tweede luitenant bij vierde regiment infanterie, van 1852 tot 1854
  • tweede luitenant bij zesde regiment infanterie, van 1854 tot 1856
  • eerste luitenant bij zesde regiment infanterie, van 1856 tot 1865
  • gedetacheerd als ambtenaar bij het ministerie van Oorlog, van 1860 tot 1866
  • kapitein bij vierde regiment infanterie, van 15 september 1865 tot 16 september 1874
  • gedetacheerd als ambtenaar bij de afdeling Intendance, ministerie van Oorlog, vanaf 1866
  • docent strategie en krijgsgeschiedenis, KMA (koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 1869 tot 1876
  • officier bij de Generale Staf, omstreeks 1872
  • intendant tweede klasse en waarnemend hoofd intendant, van 1 januari 1877 tot oktober 1879
  • minister van Oorlog, van 15 februari 1879 tot 20 augustus 1879
  • directeur militaire verkenningen, Hogere Krijgsschool te 's-Gravenhage, van oktober 1879 tot 1 september 1883
  • gouverneur KMA (koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 1 september 1883 tot 1 september 1885
  • inspecteur van het militair onderwijs, van 1 september 1885 tot 1 december 1887
  • commandant derde divisie infanterie te Breda, van 1 december 1887 tot 1 mei 1889
  • commandant Stelling van Amsterdam en bevelhebber eerste militaire afdeling (Noord- en Zuid-Holland ten noorden van de Lek en Nieuwe Maas), van 1 mei 1889 tot 1 augustus 1892
  • lid Raad van State, van 1 augustus 1892 tot 30 januari 1913 (benoemd bij K.B. van 30 juli 1892)

officiersrangen

  • tweede luitenant der infanterie, van 1852 tot 1856
  • eerste luitenant der infanterie, van 1856 tot 15 september 1865
  • kapitein der infanterie, van 15 september 1865 tot 1 oktober 1874
  • majoor der infanterie, van 1 oktober 1874 tot 1 januari 1877
  • luitenant-kolonel der infanterie, van 1 januari 1877 tot 15 oktober 1879
  • kolonel der infanterie, van 15 oktober 1879 tot 15 februari 1885 (03-10)
  • generaal-majoor der infanterie, van 15 februari 1885 tot juli 1892
  • luitenant-generaal der infanterie b.d., juli 1892

Nevenfuncties

  • regeringsgedelegeerde Vredesconferentie te 's-Gravenhage, 1899
  • regeringsgedelegeerde naar de conferentie van het Rode Kruis, 1906

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid afdeling Marine (Raad van State)
  • lid afdeling Oorlog (Raad van State)
  • lid afdeling Waterstaat, Handel en Nijverheid (Raad van State)

Opleiding

hoger beroepsonderwijs

  • officiersopleiding KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 1848 tot 1852

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was al benoemd per 1 februari 1879, maar kon vanwege ziekte pas op 15 februari de eed afleggen

verkiezingen

  • Was in 1884 Tweede Kamerkandidaat in het district Breda; werd verslagen door de katholieken Des Amorie van der Hoeven en Schaepman.

ridderorden

Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 augustus 1908

buitenlandse onderscheidingen

5 buitenlandse onderscheidingen

overige onderscheidingen en prijzen

medaille van het Rode Kruis

predicaten/adellijke titels

  • jonkheer, 15 januari 1903

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

(ere)lid Institut de Droit International

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De krijgsgeschiedenis der Ouden" (1859)
  • "Hoe moeten de schutterijen in Nederland worden zamengesteld en ingerigt?" (brochure, 1862)
  • "Neêrland's legervorming bij vermeerdering van militie" (brochure, 1867)
  • "Duitschlands legeraanvoering in 1870" (1871)
  • "Het oorlogsrecht" (1872)
  • "Onze Kustverdediging" (1875)
  • "Neêrland's belang bij de Conferentiën te Brussel en St.-Petersburg" (1875)
  • "Amsterdam in staat van beleg!" (brochure, 1878)
  • "De noodzakelijkheid tot Grondwetsherziening voor de defensie" (1879)
  • "De militaire jurisdictie" (1881)
  • "Grondwetsherziening urgent" (1883)
  • "Krijgsgebruiken in den oorlog te land en de rechten der neutralen" (1886)
  • artikelen in "Militaire Spectator", "Orgaan van de Vereeniging ter Beoefening van de Krijgswetenschap" en "De Gids"

literatuur/documentatie

  • F.J. van den Branden en J.G. Frederiks, "Biographisch woordenboek der Noord- en Zuidnederlandsche letterkunde" (1888-1891)
  • H.L. Zwitser, "Beer Poortugael, jhr. Jacobus Catharinus Cornelis den (1832-1913)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 22
  • V. Klooster en B. Schoenmaker red., "De vredelievendste oorlogsman. Levensschets en dagboeknotities van generaal J.C.C. den Beer Poortugael (1832-1913)" (2022)

Biografisch Woordenboek(en)

  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
  • biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen

biografie

archivalia

  • familiearchief-Den Beer Poortugael, Zeeuws Archief te Middelburg
  • collectie-Den Beer Poortugael, Haags Gemeentearchief

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Breda, 9 augustus 1856 (echtgenote overleden 25 september 1859)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Voorburg, 8 mei 1862

echtgeno(o)t(e)/partner

A.M.C. Evers, Anna Maria Carolina

2e echtgeno(o)t(e)/partner

L.W.E.A. Heule, Louisa Wilhelmina Elisabeth Amarantha

vader

D.J. den Beer Poortugael, Dideric Jacob

geboorteplaats en/of -datum

Leiden, 16 april 1800

beroep vader

  • officier der infanterie (KMA), eerste luitenant
  • rijksontvanger

moeder

H.C. Muller, Hermina Clasina

geboorteplaats en/of -datum

Emmerik (Dld.), 13 augustus 1801

beroep grootvader (vaderskant)

chef eerste afdeling, ministerie van Justitie en Politie