J.A. (Jouke) Bakker

J.A. Bakker
bron: privecollectie

Fries CHU-Tweede Kamerlid van eenvoudige komaf. Vertegenwoordiger van de Friese christelijk-historischen en in 1918 dankzij voorkeurstemmen gekozen. Afkomstig uit de kring van de Christelijke Nationale Werkmansbond. Hield zich als Kamerlid met uiteenlopende onderwerpen bezig, vooral op het gebied van economische zaken, landbouw en verkeer. Pleitbezorger van de landarbeiders. Was tevens 32 jaar raadslid in Menaldumadeel en was actief op kerkelijk gebied. Autodidact, die gekenschetst werd door zijn eenvoud, gemoedelijkheid en kinderlijke, blijmoedige geloof.

CHU
functie(s) in de periode 1918-1945: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jouke Annes (Jouke)

titulatuur en naam

J.A. Bakker Jouke Annes (Jouke)

geboorteplaats en -datum

Menaldum (gem. Menaldumadeel), 3 juli 1873

overlijdensplaats en -datum

Menaldum (gem. Menaldumadeel), 26 september 1956

levensbeschouwing

Hervormd: orthodox

Partij/stroming

partij(en)

CHU (Christelijk-Historische Unie)

Hoofdfuncties/beroepen

  • landarbeider
  • aardappelkoopman en gardenier, tot 1918
  • lid gemeenteraad van Menaldumadeel, van 7 september 1909 tot 1 september 1941
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 30 oktober 1918 tot 12 juli 1945

Partijpolitieke functies

overzicht

  • adviserend lid hoofdbestuur CHU, van 1933 tot 1940
  • lid redactie C.H.-blad "De Nederlander"
  • lid redactie C.H.-blad "Land en Volk"

Nevenfuncties

  • lid hoofdbestuur Christelijk Nationale Werkmansbond (medeoprichter, 30 jaar hoofdbestuurslid)
  • redacteur bondsorgaan "De Voorzorg"
  • lid bestuur "Het Groene Kruis" (54 jaar)
  • lid bestuur Boerenleenbank te Menaldum
  • lid bestuur Christelijke Geheelonthoudersbond
  • leider distributiekantoor voor pootaardappelen, 1914
  • lid commissie van advies inzake ontginning van woeste gronden, vanaf maart 1927
  • president-kerkvoogd Nederlandse Hervormde Kerk te Menaladum, omstreeks 1928
  • lid bestuur Vereniging van Kerkvoogdijen in de Nederlandse Hervormde Kerk
  • voorzitter Vereniging van kerkvoogdijen in de Nederlandse Hervormde Kerk, afdeling Friesland, van 1928 tot mei 1956
  • voorzitter Vereniging van kerkvoogdijen in de Nederlandse Hervormde Kerk, van 1930 tot mei 1956
  • redacteur maandblad Vereniging van kerkvoogdijen in de Nederlandse Hervormde Kerk
  • lid Commissie voor de behartiging der stoffelijke belangen van de Nederlandse Hervormde Kerk in de toekomstige Zuiderzeeprovincie, vanaf september 1927
  • lid Commissie van kerkelijk overleg (in de Tweede Wereldoorlog)

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van januari 1925 tot april 1925
  • voorzitter begrotingscommissie voor hoofdstuk XI (Sociale Zaken) 1938 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

  • erevoorzitter Christelijke Muziekvereniging "Halleluja" te Menaldum (medeoprichter)
  • erevoorzitter Ziekenkas te Menaldum (medeoprichter)
  • lid van verdienste CJMV (Christelijke Jonge Mannen-Vereniging), afdeling Menaldum

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Menaldum, tot 1881

cursussen

  • zelfstudie en studie o.l.v. ds. H.W.M. Hupkes

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met economische onderwerpen (handel, landbouw), verkeer, PTT-aangelegenheden, waterstaat en financiën en soms met binnenlandse zaken, sociale zaken en volksgezondheid
  • In 1921 mede-indiener van een initiatiefvoorstel-Deckers tot afschaffing van de zomertijd

opvallend stemgedrag

  • In 1921 stemden hij en Snoeck Henkemans als enigen van hun fractie tegen het wetsontwerp Heffing van een tabaksaccijns
  • Behoorde in 1921 met Snoeck Henkemans en Weitkamp tot de minderheid van zijn fractie die tegen artikel 7 van de ontwerp-Wet op de grondbelasting stemde. De verwerping van dit artikel was voor minister De Vries reden schorsing van de behandeling te vragen.
  • Behoorde in 1923 met Frida Katz en Lovink tot de minderheid van rechts die vóór (het verworpen) artikel 1 stemde van het initiatiefvoorstel-Marchant over benoembaarheid van vrouwen tot rechter
  • Behoorde in 1923 tot de minderheid van de rechterzijde die tegen een wetsvoorstel tot opheffing van de rechtbank in Heerenveen stemde
  • In 1924 stemden hij en Weitkamp als enigen van hun fractie tegen een wijziging van de Arbeidswet inzake het drieploegenstelsel in continubedrijven
  • Behoorde in 1929 tot de vijf leden van zijn fractie die vóór het initiatiefwetsvoorstel-Van den Heuvel stemden over steunverlening aan de suikerindustrie

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werd in 1918 dankzij voorkeurstemmen eerste opvolger en (nadat De Visser minister was geworden) Tweede Kamerlid
  • Met Tilanus en Krijger de voornaamste tegenstander in de CHU-fractie van een plan van De Visser (CHU-fractievoorzitter en formateur) om als oplossing voor de kabinetscrisis het gezantschap bij de Paus te combineren met een ander gezantschap.

uit de privésfeer

  • Groeide op bij zijn grootouders
  • Een zoon van hem was burgemeester van Sloten (Frl.) (1940-1948) en van Bleiswijk (1948-1969)

anekdotes en citaten

  • Kwam soms door de onkosten die het Kamerlidmaatschap met zich meebracht in financiële problemen, zodat zijn fractiegenoten moesten bijspringen.

woonplaats(en)/adres(sen)

Menaldum, van 3 juli 1873 tot 27 september 1956

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1927

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • G. Puchinger, "Tilanus vertelde mij zijn leven" (1966)
  • Wie is dat? 1931, 1938, 1956
  • Leeuwarder Coruant, 26 september 1956

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Menaldum, 18 mei 1899

echtgeno(o)t(e)/partner

S. Alberda, Stijntje

vader

A.J. Bakker, Anne Joukes

geboorteplaats en/of -datum

Menaldum (grietenij Menaldumadeel), 3 april 1846

beroep vader

arbeider

moeder

T.M. de Swart, Tettje Meines

geboorteplaats en/of -datum

Menaldum (grietenij Menaldumadeel), 9 juli 1850

broers en zusters

9 broers en/of zussen (2 kinderen jong-gestorven)

familierelaties