J. Reijers

J. Reijers
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Conservatief christelijk-historisch senator, die in de naoorlogse periode zowel de Indiëpolitiek als het zuiveringsbeleid fel bestreed; het laatste niet altijd met instemming van zijn partij. Aanvankelijk volgeling van Groen van Prinsterer en Kuyper, maar na een kerkelijk conflict christelijk-historisch. Was na de christelijke lagere school en zelfstudie werkzaam in de tuinbouw en succesvol in de zaadhandel. In Zwijndrecht enige jaren wethouder en daarna burgemeester in twee Utrechtse plattelandsgemeenten. Steunde tijdens de Bezetting als burgemeester het verzet.

CHU
functie(s) in de periode 1946-1963: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Johannes

titulatuur en naam

J. Reijers Johannes

geboorteplaats en -datum

Werkendam, 21 maart 1887

overlijdensplaats en -datum

Lopik, 5 juni 1977

levensbeschouwing

Hervormd: orthodox

Partij/stroming

partij(en)

  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 1919
  • CHU (Christelijk-Historische Unie), vanaf 1919

Hoofdfuncties/beroepen

  • eigenaar (later directeur) N.V. Reijers' zaadhandel te Zwijndrecht, tot 1 februari 1935
  • lid gemeenteraad van Zwijndrecht, van 6 september 1927 tot 1 februari 1935
  • wethouder (van sociale zaken en onderwijs) van Zwijndrecht, van 6 september 1927 tot 1 februari 1935
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 22 november 1932 tot 1 februari 1935
  • burgemeester van Kamerik, van 1 februari 1935 tot 1 april 1952 (herbenoemd 1 juli 1946)
  • burgemeester van Zegveld, van 1 februari 1935 tot 1 april 1952 (herbenoemd 1 juli 1946)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1946 tot 5 juni 1963

Partijpolitieke functies

overzicht

  • secretaris CHU Kamerkring Utrecht, van 1937 tot 1947
  • lid hoofdbestuur CHU, van 1937 tot 1939
  • fractiesecretaris CHU Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1946 tot 5 juni 1963
  • adviserend lid hoofdbestuur CHU, van 1947 tot 1962
  • lid bestuur (vicevoorzitter) CHU Kamerkring Utrecht, omstreeks 1947 (nog in 1962)
  • lid bestuur CHU Statenkring Utrecht, omstreeks 1950

Nevenfuncties

  • voorzitter CJMV (Christelijke Jonge-Mannen Vereeniging), afdeling Zwijndrecht
  • voorzitter Burgelijk Armbestuur te Zwijndrecht
  • voorzitter georganiseerd overleg voor ambtenaren te Zwijndrecht
  • voorzitter Raad van Toezicht Coöperatieve Boerenleenbank, van 1936 tot 1963
  • secretaris waterschap Kamerik Teijlingen, Kamerik Mijzijde, 's-Gravesloot en Teckop, vanaf maart 1935
  • voorzitter waterschap Groothoutdijk, vanaf maart 1935
  • voorzitter waterschap Gemeene Boezem van Zegveld, vanaf november 1935
  • heemraad waterschap Zegvelderbroek en Achttienhoven
  • lid bestuur Stichting Rijksbehoud, vanaf 8 juni 1950
  • voorzitter waterleidingbedrijf "De Elf Gemeenten", vanaf april 1952 (nog in 1960)

afgeleide functies, presidia etc.

lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 20 september 1960 tot 11 januari 1961

Opleiding

primair onderwijs

  • Prot.Chr. lagere school te Zwijndrecht

cursussen

  • zelfstudie
  • privélessen handel en gemeenteadministratie
  • privélessen tuinbouw

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Eerste Kamer over uiteenlopende zaken, zoals buitenlandse zaken, binnenlandse zaken, volkshuisvesting, justitie en defensie

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1948 als enige van zijn fractie tegen de Grondwetsherziening in tweede lezing die losmaking van Indonesië uit het Koninkrijk mogelijk moest maken en tegen de Noodwet Indonesië
  • In 1949 stemden hij en Pollema als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel grenscorrecties met Duitsland
  • Behoorde in 1953 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over de uitbreiding van de gemeente Utrecht stemde
  • Stemde in 1956 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel over het gebruik van Fries in het rechtsverkeer
  • Stemde in 1957 als enige van zijn fractie tegen de ontwerp-Politiewet
  • Stemde in 1962 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van de overdracht van Nederlands Nieuw-Guinea aan de Verenigde Naties
  • Stemde in 1963 als enige van zijn fractie tegen een ordevoorstel-Samkalden over heropening van het debat over de begroting van Justitie om het standpunt van minister Beerman over de Vier van Breda te kunnen bediscussiëren

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Tegenstander van de bijzondere rechtspleging en voorstander van algehele amnestie voor 'foute' Nederlanders
  • Was in mei 1948 afwezig bij de stemming over het voorstel in eerste lezing die grondwettelijk een nieuw staatsverband met Indonesië mogelijk moest maken
  • Stuurde in 1952 vanaf zijn ziekbed een scherpe nota aan de Eerste Kamer over de zaak-Menten. Hij beschuldigde autoriteiten ervan miljoenen guldens aan schilderijen en tapijten te hebben verduisterd.
  • In oktober 1961 één van de 12 parlementsleden, die een verklaring ondertekenden waarin 200 personen aandrongen op het nakomen door Nederland van de belofte inzake het zelfbeschikkingsrecht van Nieuw-Guinea

uit de privésfeer

  • Toen hij slechts één jaar was, verloor hij al beide ouders. Hij groeide op in een tuindersgezin
  • Een zoon van hem kwam in 1941 om bij een scheepsongeluk ten gevolge van een mijn
  • Liet als burgemeester in het raadhuis activiteiten van de illegaliteit toe. Moest in de februari 1945 onderduiken.
  • Zat tijdens de bezetting begin 1944 zes weken in Utrecht in gevangenschap

anekdotes en citaten

  • Hij was zowel burgemeester van Zegveld, waar hij woonde, als van Kamerik. Om zich van zijn woning naar Kamerik te verplaatsen bracht hij in 1941 f 12,50 in rekening bij de gemeente Zegveld. Er was geen openbaar vervoer en hij moest zelfs de provinciegrens overschrijden om er te komen. De commissaris der provincie Utrecht schrapte die post, omdat reiskosten binnen een gemeente niet gedeclareerd mochten worden. De secretaris-generaal van Binnenlandse zaken (die in de bezettingstijd de hoogste autoriteit was) vernietigde dit besluit, omdat de kosten in het belang der gemeente waren gemaakt.

verkiezingen

  • Werd in 1946, 1948, 1952, 1955 en 1956 gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Werkendam, van 21 maart 1887 tot november 1894
  • Zwijndrecht, van 6 november 1894 tot 1935
  • Kamerik, Zandweg A41b, van 1935 tot 1956
  • Lopik, Dorpstraat 6, omstreeks 1952 (tijdelijk inwonend bij zijn dochter)
  • Kamerik, Teijlingerweg A41b, omstreeks 1956 (nog in 1960)
  • Kamerik, Teijlingerweg 16, omstreeks 1960 tot september 1963
  • Lopik, Raadhuisstraat 6, van 9 september 1963 tot 17 oktober 1966
  • Lopik, Reigerhof 11, van 17 oktober 1966 tot 15 augustus 1976
  • Lopik, Anna van Burenstraat 40, vanaf 15 augustus 1976

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1956

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Nationaal Comité "Handhaving Rijkseenheid"

Publicaties van/over

lijst van publicaties

artikelenserie over Suriname in de Nieuwe Leidsche Courant, 1957

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Zwijndrecht, 6 juni 1912

echtgeno(o)t(e)/partner

A.C. van der Poel, Anna Cornelia

kinderen

2 zoons en 1 dochter

vader

J. Reijers, Johannes

geboorteplaats en/of -datum

Werkendam, 11 oktober 1849

beroep vader

scheepstimmerman

moeder

K. 't Hart, Klazina

geboorteplaats en/of -datum

Pernis, 29 augustus 1852