J. (Jan) van Eibergen

J. van Eibergen
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Protestants-christelijk vakbondsleider en ARP-Tweede Kamerlid met alleen lagere school, maar met een helder verstand. Was vijftien jaar voorzitter van de christelijke bouwvakkersbond. In de Tweede Kamer volkshuisvestingspecialist in een periode dat woningnood nog volksvijand nummer één was. Vroeg in 1960 in motie om verhoging van het aantal te bouwen woningen voor minderdraagkrachtigen. Door de opstelling van de ARP-ministers leidde dit tot de 'dakpancrisis' in het kabinet-De Quay. Werd in 1964 voorzitter van het CNV.

ARP
functie(s) in de periode 1956-1964: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan (Jan)

titulatuur en naam

J. van Eibergen Jan (Jan)

geboorteplaats en -datum

Renkum, 19 juni 1906

overlijdensplaats en -datum

Arnhem, 23 oktober 1987

levensbeschouwing

Hervormd (lid Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk)

Partij/stroming

partij(en)

ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

Hoofdfuncties/beroepen

  • loopjongen bij een bouwbedrijf
  • metselaar, van 1921 tot 1946
  • lid bestuur NCB (Nederlandse Christelijke Bond van Werknemers in de Hout- en Bouwnijverheid), van 1946 tot 1 december 1949
  • voorzitter NCB (Nederlandse Christelijke Bond van Werknemers in de Hout- en Bouwnijverheid), van 1 december 1949 tot 24 maart 1964
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 juli 1956 tot 1 september 1964
  • voorzitter CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond), van 24 maart 1964 tot 10 juli 1969 (gekozen op 17 februari 1964)

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, van 25 april 1956 tot 14 januari 1967
  • lid moderamen, Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, van 18 december 1959 tot 14 januari 1967

Nevenfuncties

  • voorzitter NCB (Nederlandse Christelijke Bond van Werknemers in de Hout- en Bouwnijverheid), afdeling Renkum, van 1931 tot 1951 (oprichter)
  • lid SVR (Sociale-Verzekeringsraad), vanaf 6 november 1952 (nog in 1959)
  • lid bestuur CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond), van oktober 1959 tot 17 februari 1964
  • lid SER (Sociaal-Economische Raad), van 1 april 1964 tot juli 1969
  • lid Bankraad, van 30 oktober 1964 tot 21 juli 1969
  • lid Raad van Commissarissen scheepsbouwconcern N.V. Verolme, vanaf januari 1970
  • lid Raad van Commissarissen NIB (Nederlands Investeringsbank)
  • voorzitter Garantiefonds Reinbouwgroep, omstreeks 1983

Opleiding

primair onderwijs

  • Prot.Chr. lagere school te Renkum, van 1912 tot 1918

cursussen

  • cursus vaktekenen te Renkum, van 1918 tot 1925
  • opleiding kaderschool CNV, van 1947 tot 1950

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerder volkshuisvesting en sociale zaken van de ARP-Tweede Kamerfractie
  • Diende in december 1960 namens zijn fractie en de CHU-fractie een motie in, waarin om de bouw van 5000 extra Woningwetwoningen werd gevraagd. De aanvaarding van deze motie leidde op 23 december 1960 tot de ontslagaanvrage van het kabinet-De Quay. Na bemiddeling door prof. De Gaay Fortman kwam het kabinet op 2 januari 1961 op deze ontslagaanvrage terug.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1960 met Hazenbosch en Van Nierop tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Burger over het loonbeleid stemde
  • In 1961 stemden hij en Van Nierop als enigen van hun fractie vóór een (verworpen) amendement-Berger om de kosten van de kinderbijslag voor invaliditeitsrentetrekkers voor de helft ten laste van het Rijk te laten komen
  • Behoorde in 1962 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een motie-Andriessen stemde waarin om verhoging van het contingent woningwetwoningen werd gevraagd
  • Behoorde in 1962 tot de minderheid (vier leden) van zijn fractie die vóór de 'Mammoetwet' stemde

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werd in april 1959 tijdens de (eerste) formatie-De Quay genoemd als minister van Volkshuisvesting
  • Was in mei 1959 één van de ondertekenaars van een brief aan het Centraal Comité van de ARP waarin een aantal antirevolutionairen hun verontrusting uitspraken over het in hun ogen te weinig sociaal-christelijke karakter van het kabinet-De Quay
  • Bedankte in 1964 als Kamerlid, omdat de combinatie met het voorzitterschap van het CNV te zwaar was

woonplaats(en)/adres(sen)

Utrecht, Majellapark 29, omstreeks 1956 (nog in 1965)

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1965
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 10 juli 1969

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid NCB (Nederlandse Christelijke Bond van Werknemers in de Hout- en Bouwnijverheid), vanaf 1928

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • J.J. van Dijk, "Jan van Eibergen (1906-1987). Een gave mannenbroeder", in: A. Bornebroek en G. Harinck, "Het kromme recht buigen. Mensen en hun motieven in de geschiedenis van de protestants-christelijke sociale beweging" (2003)
  • De Volkskrant, 26 oktober 1987

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Oosterbeek (gem. Renkum), 30 augustus 1928

echtgeno(o)t(e)/partner

G.J. Aalbers, Grada Jacoba

vader

B.A. van Eibergen, Brand Antonie

geboorteplaats en/of -datum

Renkum, 16 april 1882

beroep vader

arbeider in een papierfabriek (afdelingschef)

moeder

H. van der Wart, Huiberdina

geboorteplaats en/of -datum

Wageningen, 21 november 1882

broers en zusters

4 broers

beroep grootvader (vaderskant)

fabrieksarbeider

beroep grootvader (moederskant)

tabakskerver