J. (Jan) Tuin

J. Tuin
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Zes jaar Tweede Kamerlid voor de PvdA en daarna veertien jaar de bekwame burgemeester van Groningen. Gezagsgetrouwe socialist, zoon uit een Gronings landarbeidersgezin met negen kinderen, die als twaalfjarige begon als boerenknecht en zich via zelfstudie en de SDAP omhoog werkte tot hoofdonderwijzer, gedeputeerde, burgemeester en Kamerlid. Rustig spreker die ook in andere partijen werd gewaardeerd als een vriendelijk en begripvol man. Hij was steeds herkenbaar aan een royale vlinderstrik en een dun sigaartje tussen de vingers van zijn linker hand.

PvdA
functie(s) in de periode 1946-1951: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan (Jan)

titulatuur en naam

J. Tuin Jan (Jan)

geboorteplaats en -datum

Finsterwolde, 25 maart 1900

overlijdensplaats en -datum

Groningen, 6 november 1972

levensbeschouwing

Hervormd: vrijzinnig (opgevoed)

Partij/stroming

partij(en)

  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1922 tot 9 februari 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

Hoofdfuncties/beroepen

  • onderwijzer te Winschoten, van 1919 tot augustus 1929
  • hoofdonderwijzer, Openbare Lagere School te Oude Pekela, van augustus 1929 tot 1 september 1937
  • lid Provinciale Staten van Groningen, van 23 mei 1933 tot 1 september 1941
  • burgemeester van Hoogezand, van 1 september 1937 tot 16 oktober 1942 (benoemd bij K.B. van 28 juli; ontslagen door de Duitsers)
  • burgemeester van Hoogezand, van 14 april 1945 tot 1 augustus 1946
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 27 juli 1948
  • lid Provinciale Staten van Groningen, van 20 juni 1946 tot 6 juni 1962
  • lid Gedeputeerde Staten (onder meer belast met bestuurlijke aangelegenheden, organisatie, monumenten en cultuur) van Groningen, van 1 augustus 1946 tot 1 oktober 1951
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 augustus 1948 tot 1 oktober 1951
  • burgemeester van Groningen, van 1 oktober 1951 tot 1 april 1965

gevangenschap/internering

geïntereerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 17 juli 1942 tot september 1944

Partijpolitieke functies

overzicht

  • leider AJC (Arbeiders Jeugd Centrale) te Winschoten, vanaf 1921
  • voorzitter SDAP afdeling Winschoten, van 1925 tot 1946
  • voorzitter SDAP gewest Groningen, van 1932 tot 1946
  • fractievoorzitter SDAP Provinciale Staten van Groningen, van juli 1937 tot 1946
  • lid partijbestuur SDAP, van 9 april 1939 tot februari 1946
  • lid bestuur WBS (Wiardi Beckman Stichting), vanaf 1945
  • voorzitter PvdA gewest Groningen, van februari 1946 tot december 1965
  • lid partijbestuur PvdA, van februari 1946 tot 19 januari 1963

Nevenfuncties

  • lid bestuur Raad van Arbeid te Winschoten, van 1928 tot 1951
  • lid Raad van Commissarissen N.V. "De Arbeiderspers", vanaf 1945
  • lid College van Curatoren Rijksuniversiteit Groningen, van 1951 tot januari 1966
  • lid Brandweerraad, vanaf 1 oktober 1952
  • lid Staatscommissie bestuursvorm grote gemeenten (Staatscommissie-De Quay), van 16 oktober 1952 tot 13 mei 1955
  • voorzitter Academisch Ziekenhuis te Groningen
  • voorzitter Politieopleidingsschool, vanaf 1958

afgeleide functies, presidia etc.

voorzitter begrotingscommissie voor Binnenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 27 september 1950 tot 1 oktober 1951

Opleiding

primair onderwijs

  • Openbare lagere school

opleidingen

  • onderwijzersopleiding, Normaalschool te Winschoten, van 1915 tot 19 april 1919
  • hoofdakte L.O., 1921

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met binnenlandse zaken

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1949 tot de zes leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel inzake de grenscorrecties met Duitsland stemden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Eerste 'rode' burgemeester van Groningen
  • Weigerde in 1942 als burgemeester van Hoogezand de politie opdracht te geven Joden op te pakken en werd toen geïnterneerd
  • Bij zijn afscheid schonk de Groningse burgerij 90.000 gulden, als startkapitaal voor de Jan Tuin-Stichting voor jeugdhuizen

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Hoogezand, Noordersingel 25, omstreeks 1946 tot 1951
  • Groningen, Kamplaan 10, vanaf 1951 (nog in 1962)

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1959

overige onderscheidingen en prijzen

legpenning van de gemeente Groningen, 29 maart 1965

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • "Nieuwsblad van het Noorden", 20 maart 1965
  • Wie is dat? 1956

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Bellingwolde, 5 oktober 1921

echtgeno(o)t(e)/partner

R.J. Muller, Reinette Jacoba

kinderen

2 zonen

vader

H. Tuin, Harm

geboorteplaats en/of -datum

Finsterwolde, 20 oktober 1866

beroep vader

landarbeider in los dienstverband (dagloner)

moeder

M. Mulder, Maria

geboorteplaats en/of -datum

Oostwold (gem. Midwolda), 30 juni 1873

beroep grootvader (vaderskant)

landarbeider in los dienstverband