J. (Jan) Hoogcarspel

J. Hoogcarspel
bron: IISG

Communistisch Tweede Kamerlid. Zoon van een Utrechtse sigarenwinkelier, die zich eerst aansloot bij de SDAP maar na de scheuring in 1919 communist werd. Leraar in Rotterdam en leider van de Communistische Partij in de havenstad. Na de oorlog fractieleider van de CPN in de Rotterdamse gemeenteraad en bekwaam parlementariër. Kwam in 1958 in conflict met de CPN. Eén van de weinige communisten in de Kamer die daar bij andersdenkenden waardering ondervond.

CPN
functie(s) in de periode 1946-1952: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan (Jan)

titulatuur en naam

J. Hoogcarspel Jan (Jan)

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 6 april 1888

overlijdensplaats en -datum

Rotterdam, 20 november 1975

levensbeschouwing

  • Evangelisch-Luthers (opgevoed)
  • geen godsdienst (later)

Partij/stroming

partij(en)

  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij)
  • SDP (Sociaal-Democratische Partij), van 1909 tot 1919
  • CPH (Communistische Partij Holland), vanaf 1919
  • CPH-CC (Communistische Partij Holland-Centraal Comité), van 17 oktober 1926 tot 1930 (Wijnkoop-groep)
  • partijloos, van 1930 tot 1945 (geen lid CPH/CPN)
  • CPN (Communistische Partij van Nederland), van 1945 tot 1958
  • Brug-groep, van 1958 tot juni 1959
  • SWP (Socialistische Werkers Partij), van 12 juni 1959 tot 18 december 1965

Hoofdfuncties/beroepen

  • bankbediende, tot 1906
  • surnumerair Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, van 1906 tot 1915 (later klerk)
  • leraar Hogere Burgerschool te Zaltbommel, vanaf 1915
  • leraar staatswetenschappen, Hogere Burgerscholen Kortenaerstraat en Van Alkemadeplein en "Libanoncollege" te Rotterdam, van 1915 tot september 1954 (gedeeltelijk op non-actief na 1946)
  • leraar staatswetenschappen, Rijks Hogere Burgerschool te Schiedam, van 1917 tot september 1953 (gedeeltelijk op non-actief na 1946)
  • docent Academie voor Beeldende Kunsten te Rotterdam, van 1917 tot 1953 (gedeeltelijk op non-actief na 1946)
  • lid tijdelijke gemeenteraad van Rotterdam, van 9 november 1945 tot 4 juni 1946
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 15 juli 1952
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 6 juli 1954 tot 6 juni 1962
  • repetitor economie, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam

Partijpolitieke functies

overzicht

  • voorzitter SDP afdeling Utrecht
  • voorzitter oprichtingscongres CPHCC, 17 oktober 1926
  • vicefractievoorzitter CPN Tweede Kamer der Staten-Generaal, van juni 1946 tot juli 1952
  • lid redactie "De Brug", partijblad van de Bruggroep, van 1961 tot 1964
  • lid bestuur SWP, van 12 juni 1959 tot 18 december 1965

Nevenfuncties

  • colporteur weekblad "De Tribune"
  • medewerker "De Nieuwe Tijd"
  • lid bestuur IAH (Internationale Arbeidershulp), omstreeks 1926 tot 1928
  • mederedacteur "Kultuur en wetenschap in het nieuwe Rusland", 1929

Opleiding

primair onderwijs

  • Openbare lagere school te Utrecht

voortgezet onderwijs

  • Hogere Burgerschool te Utrecht
  • Hogere Burgerschool te Haarlem

hoger beroepsonderwijs

  • M.O.-staathuishoudkunde en statistiek, tot 1912
  • M.O.-staatsinrichting, tot 1914

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in het parlement met uiteenlopende zaken bezig, zoals financiën, sociale zaken, pensioenen, onderwijs, binnenlandse zaken, landbouw en overzeese gebiedsdelen
  • Interpelleerde op 23 juni 1948 minister Witteman over belemmeringen in veel gemeenten voor de CPN om verkiezingsbijeenkomsten te houden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was een schoolvoorbeeld van een begaafde jongen die door sociale belemmeringen niet de academische vorming was toegekomen, maar die zich alle kwaliteiten van universiteitsvorming dubbel en dwars op eigen gelegenheid verworven had zonder iets van een autodidactencomplex over te houden.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Amsterdam
  • Utrecht, tot februari 1916
  • Rotterdam, vanaf februari 1916
  • Rotterdam, Dorpsweg 122 (later 306), van maart 1934 tot oktober 1946
  • Rotterdam, Rochussenstraat 309b, vanaf oktober 1946 (nog in 1956)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Comité van Waakzaamheid tegen oorlog en fascisme (jaren dertig)
  • oprichter van het Genootschap Nederland-Rusland na de bevrijding

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De inrichting van het Nederlandse Staatsbestuur" (1936)
  • "Inleiding tot de theoriën der staathuishoudkunde" (1938)

literatuur/documentatie

  • B. Schmidt, "Jan Hoogcarspel, 1888-1975", in: Rotterdams Jaarboekje (1976), 113
  • A.F. Mellink, "Hoogcarspel, Jan", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel II, 66
  • Wie is dat? 1956

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Rotterdam, 24 januari 1924

echtgeno(o)t(e)/partner

J. Broeder, Johanna

kinderen

2 zoons en 2 dochters

vader

J. Hoogcarspel, Jacob

geboorteplaats en/of -datum

Hoorn, 19 februari 1859

beroep vader

  • tabakswinkelier
  • chef in sigarenfabrieken

moeder

J.C. de Vries, Johanna Catharina

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 18 februari 1863

beroep grootvader (vaderskant)

zelfstandig broodbakker

beroep grootvader (moederskant)

koopman