J. (Jan) Fokkema

J. Fokkema

Dominee Fokkema. Rijzige, wat statische figuur in de ARP-Tweede Kamerfractie met galmende domineesstem. Werd pas op later leeftijd predikant, na eerst ambtenaar te zijn geweest bij de Raad van Arbeid. Hield zich als Kamerlid onder meer bezig met onderwerpen als de geestelijke verzorging van gevangenen en militairen, jeugdvorming en maatschappelijk werk. Was ook woordvoerder namens zijn fractie bij de behandeling van de Zondagswet.

ARP
functie(s) in de periode 1946-1959: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jan (Jan)

titulatuur en naam

J. Fokkema Jan (Jan)

geboorteplaats en -datum

Arum (gem. Wonseradeel), 1 februari 1893

overlijdensplaats en -datum

Amersfoort, 27 januari 1966

levensbeschouwing

  • Gereformeerd, tot 1926
  • Hervormd (lid Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) kerk)

Partij/stroming

partij(en)

ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

Hoofdfuncties/beroepen

  • commies Raad van Arbeid te Sneek, 1918
  • commies Raad van Arbeid te Goes, van 1918 tot 1930
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Sprang (N.Br.), van 11 mei 1930 tot 2 oktober 1932
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Amstelveen, van 9 oktober 1932 tot 2 mei 1937
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Delft, van 7 mei 1937 tot 1 september 1946
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 20 maart 1959
  • voorganger Nederlandse Bond voor Inwendige Zending op Gereformeerde Grondslag, afdeling Zaandam, van 1 september 1946 tot 1 juli 1950
  • lid gemeenteraad van Delft, van 3 september 1946 tot 1 juli 1950
  • bijzonder hulpprediker Nederlandse Hervormde Kerk te Zijderveld (Z.H.), van 1 juli 1950 tot 26 oktober 1952
  • lid gemeenteraad van Ede, van 1 september 1953 tot 1 februari 1962
  • wethouder (van volksgezondheid en onderwijs) van Ede, van 25 april 1956 tot 1 februari 1962
  • hulpprediker Nederlandse Hervormde Kerk te Soest, van februari 1962 tot 1 augustus 1965

Partijpolitieke functies

overzicht

  • fractievoorzitter ARP gemeenteraad van Delft, van september 1946 tot 1 juli 1950
  • voorzitter ARP kiesvereniging

Nevenfuncties

  • lid algemeen bestuur NCRV (Nederlandse Christelijke Radio-Vereniging), van 1945 tot 1966
  • deelnemer congres Europese Parlementaire Unie te Gstaad, september 1947 (eerste congres van Europese parlementariërs)

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de naturalisatie-ontwerpen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 19 juli 1948 tot september 1949
  • voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de naturalisatie-ontwerpen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 21 september 1951 tot 17 september 1953
  • lid parlementaire enquêtecommissie regeringsbeleid 1940-1945 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 september 1952 tot 21 december 1956
  • voorzitter vaste commissie voor Naturalisaties (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 september 1953 tot 20 maart 1959

Opleiding

primair onderwijs

  • Prot.Chr. lagere school te Arum

voortgezet onderwijs

  • driejarige h.b.s. te Harlingen
  • vijfjarige h.b.s. te Sneek
  • staatsexamen

academische studie

  • theologie (kandidaats), Rijksuniversiteit Utrecht, van 1927 tot 18 juni 1929 (proponentsexamen, december 1927)

cursussen

  • zelfstudie Grieks en Latijn

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met volksgezondheid, maatschappelijk werk, jeugdzorg, defensie-personeelszaken en geestelijke verzorging van gevangenen en militairen

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werd in 1959 vanwege zijn leeftijd niet meer herkiesbaar gesteld, waartegen in de ARP enig verzet rees (met name uit de hoek van de Gereformeerde Bonders)

uit de privésfeer

  • Hij ging over van de Gereformeerde naar de Hervormde kerk, nadat hij niet was toegelaten tot de Gereformeerde predikantenopleiding
  • Zat tijdens de bezetting enige tijd ondergedoken. Zijn naam werd na de bezetting tijdens een proces tegen burgemeester M. Krijger van Lemsterland in verband gebracht met de arrestatie van zes joden die bij zijn schoonmoeder (mevr. De Vries-Frankema) ondergedoken zaten. Van enige betrokkenheid van hem daarbij bleek echter niets.
  • Zijn oudste zoon, die predikant was, stierf in het concentratiekamp Bergen-Belsen
  • Was in 1948 en in 1958 geruime tijd uitgeschakeld vanwege ziekte (in 1958 na hartaanval). Werd in januari 1959 opnieuw opgenomen in het ziekenhuis.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Sprang, omstreeks 1931
  • Amstelveen
  • Delft, Nieuwe Plantage 47, omstreeks 1946 tot juli 1950
  • Zijderveld, van juli 1950 tot 1952
  • Ede, Acacialaan 7, van 1952 tot februari 1965
  • Soest, vanaf 1965

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1956

militaire dienst

  • gemobiliseerd dienstplichtige (vaandrig), van 1915 tot 1919
  • reserve-legerpredikant, van 1938 tot 1 januari 1940 (tijdens de mobilisatie)
  • legerpredikant, mei 1940 (gelegerd bij de Grebbeberg)

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • A.W. Abspoel, "Van Binnen- en Buitenhof" (1956), 115
  • Wie is dat? 1956
  • "Ds. J. Fokkema - ambtenaar werd predikant/kamerlid", Trouw, 29 januari 1966

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Kuinre, 23 september 1916

echtgeno(o)t(e)/partner

E.P. de Vries, Elisabeth Pietje

vader

E. Fokkema, Eibert

geboorteplaats en/of -datum

Kimswerd (gem. Wonseradeel), 5 februari 1869

beroep vader

hoofd van de Gereformeerde lagere school te Arum

moeder

H. de Graaf, Haike

geboorteplaats en/of -datum

Sneek, 19 september 1865

beroep grootvader (moederskant)

aannemer te Leeuwarden