SDAP, PvdA
functie(s) in de periode 1945-1967: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan (Jan)
titulatuur en naam
J. Bommer Jan (Jan)
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 1 juni 1901
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 18 februari 1969
levensbeschouwing
geen godsdienst
Partij/stroming
partij(en)
- SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), tot 9 februari 1946
- PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946
Hoofdfuncties/beroepen
- kantoorbediende Centraal Bureau voor Sociale Adviezen, van 1915 tot 1923
- tweede secretaris Nationale Woningraad, 1923
- secretaris Nationale Woningraad, van november 1923 tot november 1945
- lid gemeenteraad van Amsterdam, van 3 september 1935 tot 1 maart 1941
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 september 1939 tot 22 november 1945
- lid tijdelijke gemeenteraad van Amsterdam, van 21 november 1945 tot 3 september 1946
- wethouder (van publieke werken en volkshuisvesting) van Amsterdam, van 21 november 1945 tot 3 september 1946
- adviseur en hoofd voorlichting Centrale Directie Wederopbouw, ministerie van Wederopbouw en Volkshuisvesting, van november 1945 tot december 1952
- lid gemeenteraad van Amsterdam, van 3 september 1946 tot 1 september 1947
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 december 1952 tot 22 februari 1967
- waarnemend voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 januari 1963 tot 29 januari 1963
gevangenschap/internering
geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 4 mei 1942 tot 20 maart 1944
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid curatorium WBS (Wiardi Beckman Stichting), vanaf december 1946
- voorzitter PvdA afdeling te Amsterdam, tot 1965
- tweede vicefractievoorzitter PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van oktober 1956 tot juni 1963
- lid fractiebestuur PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van juni 1963 tot 14 februari 1967
Nevenfuncties
- secretaris commissie van onderzoek naar woningbouw met rijkssteun, vanaf december 1928
- lid bestuur Nationale Woningraad, vanaf 1945
- lid (voorlopige) Raad voor de Volkshuisvesting, vanaf 1 juli 1946
- lid Staatscommissie herziening Woningwet (Staatscommissie-Van den Bergh), van februari 1947 tot 9 mei 1950
- lid Economische Raad, van 23 april 1948 tot 1 juni 1950
- lid Commissie betreffende de ordening van de woningvoorziening
- lid bestuur Stichting Goed Wonen
- docent School voor Maatschappelijk Werk
- docent Akademie van Bouwkunst
- voorzitter commissie krotopruiming en sanering, van 1953 tot 1954
- voorzitter Commissie ter bestudering van het woningdistributiebeleid
- lid Commissie Schadeloosstelling Tweede Kamerleden (Commissie-Götzen), van 7 maart 1967 tot 13 juli 1967
afgeleide functies, presidia etc.
- ondervoorzitter vaste commissie voor Volkshuisvesting (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van maart 1957 tot 22 februari 1967
- eerste ondervoorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1958 tot 20 maart 1959
- voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Overgangswet Ruimtelijke Ordening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1959 tot mei 1964
- lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van januari 1961 tot februari 1967
- ondervoorzitter bijzondere commissie voor de wijziging van de Onteigeningswet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1961 tot mei 1964
- eerste ondervoorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1961 tot 22 februari 1967
- ondervoorzitter bijzondere commissie voor het wetsontwerp Goedkeuring Verdrag met België over de verbinding tussen de Schelde en de Rijn (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 maart 1964 tot februari 1965
- lid Gemengde Commissie voor de Stenografische Dienst (namens de Tweede Kamer), van 22 september 1965 tot 22 februari 1967
- lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 20 september 1966 tot 22 februari 1967
Opleiding
primair onderwijs
- Openbare lagere school te Amsterdam
Activiteiten
als parlementariër
- Was volkshuisvestingsspecialist van de PvdA in de Tweede Kamer. Hield zich verder onder meer bezig met verkeer en waterstaat.
- Interpelleerde op 14 december 1953 minister Witte over de huurverhoging voor na 1945 gebouwde woningen
- Voerde in 1961 het woord bij de behandeling van de ontwerp-Wet op de ruimtelijke ordening
- Verdedigde in 1962 namens de commissie voor de Werkwijze een interim-rapport over een nieuwe opzet voor de behandeling van begrotingen en de instelling van een Algemene Begrotingscommissie
- Speelde in 1962-1966 een belangrijke rol bij de totstandkoming van het reglement van orde van de Tweede Kamer. Zat in juni 1966 tijdens de debatten waarin de reglementsherziening werd behandeld naast Kamervoorzitter Van Thiel, zodat zij samen die voorstellen konden verdedigen.
opvallend stemgedrag
- In 1967 stemden hij en Scheps als enigen van hun fractie tegen een (verworpen) amendement-Voogd over afschaffing van keuring van tv-films
Wetenswaardigheden
algemeen
- Was in januari 1947 een serieuze kandidaat voor de opvolging van Ringers als minister van Volkshuisvesting, maar uiteindelijk werd ir. L. Neher benoemd
- Legde in september 1947 zijn raadslidmaatschap neer vanwege andere werkzaamheden
- Werd in september 1958, 1961 en 1962, in januari, juni en september 1963, en in september 1964, 1965 en 1966 als tweede op de voordracht voor het Tweede Kamervoorzitterschap gezet
- Trad vanaf 18 december 1962 vanwege ziekte van Kortenhorst en na diens overlijden op als waarnemend Voorzitter
- Was in april 1965 kandidaat voor het fractievoorzitterschap van de PvdA, maar achtte zich zelf ongeschikt voor die functie. Hij zei: "Ik zou mijn ongeschiktheid voor die functie niet beter kunnen bewijzen dan door haar te aanvaarden."
- Werd op 19 februari 1969 in de Tweede Kamer herdacht. Namens het kabinet sprak daarbij minister Schut.
uit de privésfeer
- Na zijn terugkeer uit gevangenschap was hij actief in het verzet bij de Vrije Groepen Amsterdam, die zich bezighield met hulp aan onderduikers, vervalsing van paspoorten en zorg voor joodse kinderen
- Leefde na zijn scheiding-van-tafel-en-bed samen met Tineke Schilthuis, collega Tweede Kamerlid voor de PvdA. Beiden verlieten in 1967 om die reden de Tweede Kamer.
anekdotes en citaten
- Als groot deskundige op het gebied van de volkshuisvesting werd van hem wel gezegd dat hij net zo oud was als de Woningwet van 1901
woonplaats(en)/adres(sen)
- Amsterdam, Herculesstraat 25, omstreeks 1935
- Amsterdam, C. Krusemanstraat 16/III, van 11 mei 1938 tot 10 december 1948
- 's-Gravenhage, Gevers Deynootweg 73, vanaf 10 december 1948
- 's-Gravenhage, Laan van Meerdervoort 1d, omstreeks 1954 (nog in 1956)
- 's-Gravenhage, Nassau Dillenburgstraat 19, omstreeks 1965
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1957
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941")
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 1 oktober 1925 (gescheiden van tafel en bed)
echtgeno(o)t(e)/partner
J. Rodriquez de Miranda, Jeltje
kinderen
2 zoons en 1 dochter
vader
F. Bommer, Frederik
geboorteplaats en/of -datum
Oudkarspel, 1 april 1870
beroep vader
- sigarenmaker
- bezoldigd vakbondsbestuurder (gedurende 30 jaar)
moeder
J.J. Houkes, Janke Jansdr.
geboorteplaats en/of -datum
Dronrijp (gem. Menaldumadeel), 9 juli 1869
broers en zusters
1 zus en 1 broer