KVP
functie(s) in de periode 1952-1959: lid Tweede Kamer, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Herman Bernard Jan (Herman)
titulatuur en naam
Ir. H.B.J. Witte Herman Bernard Jan (Herman)
geboorteplaats en -datum
Harlingen, 18 augustus 1909
overlijdensplaats en -datum
Eindhoven, 30 mei 1973
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
KVP (Katholieke Volkspartij)
Hoofdfuncties/beroepen
- opzichter wegenbouw, Rijkswaterstaat in Friesland, vanaf 1933
- ingenieur Rijkswaterstaat, tot 1935 (betrokken bij dambouw bij de Maas)
- ambtenaar Limburgse Streekplannendienst te Maastricht, van 1935 tot 1 augustus 1939
- directeur gemeentewerken te Bergen op Zoom, van 1 augustus 1939 tot 1 mei 1946 (onderbroken door mobilisatie)
- waarnemend burgemeester van Bergen op Zoom, van 1 januari 1945 tot 1 mei 1946
- burgemeester van Bergen op Zoom, van 1 mei 1946 tot 1 september 1952
- minister van Wederopbouw en Volkshuisvesting, van 2 september 1952 tot 13 oktober 1956 (naam departement gewijzigd)
- minister van Volkshuisvesting en Bouwnijverheid, van 13 oktober 1956 tot 19 mei 1959
- minister van Verkeer en Waterstaat ad interim, van 10 oktober 1958 tot 1 november 1958 (na het aftreden van minister Algera)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 maart 1959 tot 16 oktober 1959
- burgemeester van Eindhoven, van 16 oktober 1959 tot 22 november 1966 (benoemd bij K.B. van 25 september 1959)
- minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, van 22 november 1966 tot 5 april 1967
- burgemeester van Eindhoven, van 5 april 1967 tot 30 mei 1973
gevangenschap/internering
krijgsgevangene, van mei 1940 tot juni 1940
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid bestuur Centrum voor Staatkundige Vorming (wetenschappelijk bureau KVP), van 1962 tot 1969
Nevenfuncties
- secretaris Sint Adelbertvereniging (standsorganisatie van leidinggevende katholieken), afdeling Maastricht
- lid College van Curatoren Technische Hogeschool te Eindhoven, van 1959 tot 1961
- voorzitter Stichting Bouwresearch, vanaf januari 1960
- lid bestuur RNW (Radio Nederland Wereldomroep), van 1960 tot 1966
- lid Centrale Beleggingsraad, van 1960 tot 1963
- voorzitter College van Curatoren Technische Hogeschool te Eindhoven, van 1961 tot 1 oktober 1971
- voorzitter rijkscommissie van advies voor de bouw van schouwburgen en concertzalen, van 1962 tot 30 mei 1973
- lid Raad van Commissarissen Amsterdamse Ballast Maatschappij, tot 1964
- voorzitter R.K. Filmkeuring, van 1962 tot 1965
- lid bestuur TVN (Nationale Stichting Televisiereclame Nederland), van februari 1963 tot 1967
- lid Raad van Commissarissen aannemingsmaatschappij NBM te Zaandam (onderbroken door ministerschap in 1966)
- voorzitter samenwerkingsorgaan Agglomeratie Eindhoven, van juli 1964 tot 30 mei 1973
- lid Raad van Commissarissen verzekeringsmaatschappij "OLVEH" (Onderlinge Verzekeringsmaatschappij Eigen Hulp), vanaf juli 1966
- voorzitter adviescommissie filmkeuring, van 11 juli 1966 tot 7 februari 1969
- lid Staatscommissie van advies inzake de Grondwet en de Kieswet (Staatscommissie Cals/Donner), van 26 augustus 1967 tot 1971
- lid Raad van Commissarisen haardenfabriek "Etna"
- voorzitter Raad van Commissarissen Etna-Daalderop, omstreeks 1969
- lid Academische Raad, omstreeks 1970
- lid Raad van Commissarissen Nederlandsche Credietbank N.V., van mei 1967 tot 30 mei 1973
- voorzitter Stichting Welschap (vestiging burgerluchtvaarthaven bij Eindhoven)
- lid Raad van Commissarissen De Nederlandsche Bank, van 1971 tot 30 mei 1973
Opleiding
voortgezet onderwijs
- h.b.s.-b, Rijks Hogere Burgerschool te Harlingen, tot juli 1927
academische studie
- civiele techniek, Technische Hogeschool te Delft, van september 1927 tot oktober 1933
Activiteiten
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Tijdens zijn ministerschap steeg de woningbouwproductie van ongeveer 54.600 in 1952 naar ongeveer 89.000 in 1958
- Bevorderde het eigenwoningbezit onder meer door het Premie- en bijdragebesluit woningbouw (april 1953)
- Zijn ontwerp-Huurwet werd op 17 mei 1955 in de Tweede Kamer met 48 tegen 50 stemmen verworpen. Volgens dit voorstel werd voor 35 procent van alle woningen een huurverhoging voorgesteld van vijf tot tien procent. Het ontwerp was gekoppeld aan diverse door minister Van de Kieft en staatssecretaris Van den Berge ingediende belastingvoorstellen. Hij verdedigde het voorstel zonder al te veel enthousiasme als een noodzakelijke eerste stap bij het optrekken van de huren. De verwerping van het voorstel leidde tot een kabinetscrisis. (3.886)
- Vaardigde in 1956 het Besluit uniforme bouwvoorschriften uit, waardoor meer uniformering van de technische aspecten van bouwverordeningen mogelijk werd
- Diende in 1956 een ontwerp-Ruimtewet (later geheten Wet op de Ruimtelijke Ordening) in. De wet werd in 1962 door minister Van Aartsen in het Staatsblad gebracht. (4.233)
- Bracht in 1958 de Nota inzake de uitbreiding van de Haagse agglomeratie uit, waarin onder meer plannen worden ontvouwd over een nieuwe satellietstad van Den Haag (5.300-V, nr. 10)
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in augustus 1955 een nieuwe Huurwet tot stand, waarbij een huurverhoging van vijf procent bij vooroorlogse woningen werd gekoppeld aan de verplichting aan eigenaren om onderhoud te plegen. (3.886)
- Bracht in 1957 de Wet grootboek woningverbetering tot stand, waarin een deel van de opbrengst van een huurverhoging per 1 juli 1957 van vooroorlogse woningen werd gestort. Deze gelden konden t.z.t. voor woningverbetering worden gebruikt. Het Grootboek werd in 1959 opgeheven. (4.581)
Wetenswaardigheden
uit de privésfeer
- Stamde uit een Fries, katholiek handelsmilieu
- Was op de HBS een klasgenoot van ir. S.A. Posthumus, het latere PvdA-Tweede Kamerlid en staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat in het kabinet-Cals.
- Overleed na twee hersenoperaties
- Zijn vader was gemeenteraadslid in Harlingen
verkiezingen
- In 1959 nummer 2 op de KVP-kandidatenlijsten in Noord-Brabant bij de Tweede Kamerverkiezingen
woonplaats(en)/adres(sen)
- Bergen op Zoom, van 1939 tot 1952
- 's-Gravenhage, van 1952 tot 1959
- Eindhoven, van 1959 tot 30 mei 1973
ridderorden
Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 9 juni 1959
overige onderscheidingen en prijzen
ereburger van Eindhoven (postuum)
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Delftse studentenvereniging "Sanctus Virgilius" (was als derde jaarsstudent in Delft kroegbeheerder.)
hobby's
lezen
rang(en) reserve-officier
- reserve-officier, van 1939 tot mei 1940 (tijdens mobilisatie ingezet bij militaire bouwwerkzaamheden)
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
R.E.C. van der Pluym, "Witte, Herman Bernard Jan (1909-1973)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 668
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
archivalia
- familiedossier-Witte, CBG
- collectie-Witte, Nationaal Archief
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Utrecht, 12 oktober 1939
echtgeno(o)t(e)/partner
A.M.A.J. Wüst, Angelina Maria Antonia Jozefine (Angeline)
kinderen
3 zoons en 3 dochters
vader
H.Th. Witte, Henri Theodor
geboorteplaats en/of -datum
Harlingen, 7 juli 1882
beroep vader
eigenaar van een textielhandel
moeder
H.M.M. Ensink, Helena Margaretha Maria
geboorteplaats en/of -datum
Franeker, 19 mei 1882
beroep moeder
modiste
broers en zusters
6 broers (zelf de oudste)
