Ir. Ch.G. (Charles) Cramer

Ch.G. Cramer
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Ingenieur in Nederlands-Indië, lid van de Volksraad en koloniaal-woordvoerder van de SDAP. Was korte tijd leraar in Semarang en speelde daarna als waterstaakundig ingenieur een belangrijke rol bij irrigatiewerken. In Indië lid van de gematigde sociaaldemocratische ISDP, die wilde samenwerken met de nationalisten. Vroeg in de Volksraad om hervormingen. Tijdens verlof in Nederland gaf hij financiële steun aan de SDAP en na terugkeer werd hij voor die partij eerst senator en daarna, in 1925, Tweede Kamerlid. Werd allengs radicaler en was niet altijd even voorzichtig bij zijn uitlatingen, getuige zijn positieve reactie op de muiterij op 'De Zeven Provinciën' in 1933.

SDAP
functie(s) in de periode 1923-1937: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Charles Guillaume (Charles)

titulatuur en naam

Ir. Ch.G. Cramer Charles Guillaume (Charles)

geboorteplaats en -datum

Sido-Ardjo (Ned.-Indië), 20 oktober 1879

overlijdensplaats en -datum

Haarlem, 18 september 1976

levensbeschouwing

Hervormd (vrijzinnig)

Partij/stroming

partij(en)

  • SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1911 tot 9 februari 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

Hoofdfuncties/beroepen

  • adspirant-ingenieur afdeling burgerlijke openbare werken, Indische Waterstaat te Soerabaja (Nederlands-Indië), van 1902 tot 1903
  • leraar wiskunde, Hogere Burgerschool te Semarang (Nederlands-Indië), van 1903 tot 1904
  • ingenieur Indische Waterstaat te West-Tjeribon (Nederlands-Indië), van 1904 tot 1906
  • (hoofd-)ingenieur Indische Waterstaat te 'Oosthoek', van 1906 tot 1913 (Sampean-werken)
  • verlof in Nederland, van 1913 tot 1915
  • lid Volksraad van Nederlands-Indië, van 21 mei 1918 tot juni 1923
  • verlof in Nederland, vanaf 1923
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1923 tot 31 augustus 1925
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1925 tot 8 juni 1937
  • lid gemeenteraad van Bloemendaal, van 3 september 1935 tot 1 september 1937
  • gepensioneerd, vanaf 1937 (reis door Azië)

gevangenschap/internering

geïnterneerd Japanse gevangenenkamp nabij Tjimahi (Java), van 1942 tot 1945

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid Indische Sociaal-Democratische Vereeniging, tot september 1917
  • lid partijbestuur SDAP, van 1930 tot 1932
  • voorzitter Indische Sociaal-Democratische Partij
  • lid koloniale commissie SDAP en NVV, vanaf oktober 1933
  • lid commissie Nederlands-Indië, Suriname en Nederlandse Antillen, WBS (Wiardi Beckman Stichting), vanaf 1946

Nevenfuncties

  • lid bestuur Vereeniging van Waterstaatsingenieurs, vanaf 1912 (medeoprichter)
  • lid commissie van onderzoek codificatie waterrecht te Java, tot 1919
  • lid commissie tot herziening van de staatsinrichting van Nederlands-Indië, van 1918 tot 1920
  • voorzitter Vereniging van Landsdienaren
  • lid commissie van advies inzake economische samenwerking tussen Nederland en Nederlands-Indië, vanaf mei 1936

afgeleide functies, presidia etc.

lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), vanaf 17 maart 1925

Opleiding

primair onderwijs

  • Openbare lagere school te Sido-Ardjo, tot 1889
  • Openbare lagere school te 's-Gravenhage
  • Openbare lagere school te Leiden

voortgezet onderwijs

  • Openbare Hogere Burgerschool te Leiden, van 1892 tot 1897

academische studie

  • waterbouwkunde, Technische Hogeschool te Delft, tot 1901

Activiteiten

als parlementariër

  • Was koloniaal-woordvoerder van de SDAP-Tweede en Eerste Kamerfractie
  • Interpelleerde in 1926 minister Koningsberger over de houding van de Indische regering ten opzichte van de plannen van de Politiek-Economische Bond om met steun van het Java Suiker Werkgeversverbond een anti-communistische actie te ontvouwen
  • Diende in 1927 een initiatiefvoorstel in over het instellen van een onderzoek door de Volksraad naar onlusten in Nederlands-Indië; dit voorstel werd later ingetrokken
  • Interpelleerde in 1930 minister De Graaff over eventuele plannen van de regering om het interneringskamp Boven-Digoel op te heffen
  • Interpelleerde in 1933 minister Colijn over de politieke gebeurtenissen in Indië

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Gaf tijdens zijn verlofperiode in 1913-1915 financiële steun aan de SDAP
  • Was in januari 1952 één van de ondertekenaars van een oprichtingsmanifest van 'de Derde Weg', een anti-militaristische vredesbeweging die de Oost-West-tegenstelling wilde doorbreken

uit de privésfeer

  • Zijn moeder overleed 26 juni 1880 in Sido-Ardjo (Nederlands-Indië)

verkiezingen

  • Werd in 1923 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep IV: Zuid-Holland

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Sido-Ardjo, nu Soerabaja (Nederlands-Indië) (jeugdjaren)
  • Leiden, vanaf 1891
  • Nederlands-Indië, van 1901 tot 1923
  • Heemstede, Vijverlaan 6, omstreeks 1923 (nog in 1929)
  • Bloemendaal, Hartenlustlaan 2, omstreeks 1931 tot september 1937
  • Haarlem, vanaf 1945
  • Overveen

relevante buitenlandse reizen

  • studiereis naar Azië
  • studiereis naar Afrika
  • studiereis naar Amerika
  • studiereis naar Australië en Nieuw-Zeeland
  • reis naar Nederlands-Indië, vanaf september 1937

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid arbeidersgemeenschap der Woodbrokers te Bentveld, vanaf 1923
  • lid Verenging Nederland-Indonesië, vanaf 1947

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Het Wadoekstelsel"
  • "Het beheer der irrigatiewerken"
  • "Koloniale Politiek" (1929)
  • "Onze koloniale politiek" (1930)

literatuur/documentatie

  • W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel III, 461
  • F. Tichelman, "Cramer, Charles Guillaume (1879-1976)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 116
  • A. Mul, "Cramer, Charles Guillaume", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel III, 31
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • J.W. Schilt, "Inventaris van het archief van Ir. Charles G. Cramer (1879-)1910-1975), IISG

Biografisch Woordenboek(en)

  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

archivalia

archief-Ch.G. Cramer, IISG

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Soerabaja, 14 januari 1903 (huwelijk ontbonden 31 oktober 1922)

echtgeno(o)t(e)/partner

E. Eilbracht, Eugenie

kinderen

2 zoons en 1 dochter

vader

Ch.G. Cramer, Charles Guillaume

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 10 juni 1837

beroep vader

  • arts te Utrecht
  • officier van gezondheid te Nederlands-Indië en arts te Sido-Ardjo, van 1875 tot 1918

moeder

E.C.W. Gebhardt, Elise Caroline Wilhelmine

geboorteplaats en/of -datum

Anholt (Westfalen, Dld.), 28 juni 1845