Ir. A.J. (Arend) Voortman
Boerenzoon uit de Achterhoek en breed gevormde wetenschapper, die tien jaar de eigenzinnige landbouw-woordvoerder van de PvdA-Tweede Kamerfractie was. Behoorde in die tijd tot de weinigen in het groene front die de verbinding legden tussen landbouw en milieu en opkwamen voor de functie van het platteland in het ruimtelijk beleid. Studeerde onder meer landbouwkunde, sociale wetenschappen en staatsrecht in Wageningen en was werkzaam als onderzoeker bij de Landbouwhogeschool. Behalve landbouw had ook het wetenschapsbeleid zijn belangstelling. Als vertegenwoordiger van de linkervleugel en atoompacifist week hij soms af van de meerderheid van zijn fractie.
PvdA
functie(s) in de periode 1971-1981: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Arend Jan (Arend)
titulatuur en naam
Ir. A.J. Voortman Arend Jan (Arend)
geboorteplaats en -datum
Gelselaar (gem. Borculo), 22 september 1930
overlijdensplaats en -datum
Ruurlo (gem. Berkelland), 2 januari 2012
levensbeschouwing
- Hervormd: vrijzinnig (opgevoed)
- geen godsdienst
Partij/stroming
partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid)
Hoofdfuncties/beroepen
- wetenschappelijk medewerker, RPD (Rijks Planologische Dienst), van 1959 tot 1962
- wetenschappelijk medewerker voor rechtssociologisch en politicologisch onderzoek, afdeling rechts- en staatswetenschappen, Landbouwhogeschool te Wageningen, van 1962 tot 1971
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 10 juni 1981
- hoofdredacteur maandblad 'Spil', van 1975 tot juli 1981 (door hemzelf opgericht als progressief onafhankelijk maandblad over landbouw, landschap, milieu)
- hoofddocent landbouworiëntatie, Landbouwhogeschool te Wageningen, van 1981 tot 1983
- zelfstandig onderzoeker en beleidsadviseur (Bureau Klanderman), vanaf 1983
Partijpolitieke functies
overzicht
Nevenfuncties
- columnist dagblad "De Gelderlander"
- voorzitter bestuur "Stichting Uitgeverij Manifest"
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel Reconstructiewet Midden-Delfland (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 26 juni 1973 tot oktober 1976
- ondervoorzitter bijzondere commissie voor de Nota's Landschapsparken en Nationale Parken en de Relatienota (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 maart 1975 tot januari 1978
- ondervoorzitter vaste commissie voor Landbouw en Visserij (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 januari 1978 tot 10 juni 1981
- ondervoorzitter vaste commissie voor het Wetenschapsbeleid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 4 maart 1980 tot 10 juni 1981
Opleiding
primair onderwijs
academische studie
- Nederlandse landbouw, Landbouwhogeschool te Wageningen, tot 2 juli 1957 (cum laude)
- sociale wetenschappen, recht- en staatswetenschappen, economie, sociale geschiedenis, Landbouwhogeschool te Wageningen
Activiteiten
als parlementariër
- Was landbouw-woordvoerder van de PvdA-Tweede Kamerfractie. Hield zich verder onder meer bezig met wetenschapsbeleid en kernenergie.
- Door hem ingediende (en aangenomen) amendementen leidden in 1976 tot uitbreiding van de groene bufferzone in Midden-Delfland, hetgeen sterk bijdroeg aan het verzet tegen de aanleg van de A4 door het gebied
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1972 tot de acht leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel financieel statuut van het Koninklijk Huis stemden
- Behoorde in 1973 tot de twaalf leden van zijn fractie die tegen het initiatiefwetsvoorstel-Van Schaik/Geurtsen over casino's stemden
- Behoorde in 1974 tot de 18 leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-K.A. Keuning stemden over het alsnog intrekken van het verlof tot huiszoeking en inbeslagneming bij de abortuskliniek Bloemenhove
- Behoorde in 1975 tot de vier leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Van der Spek stemden over het vooralsnog afzien van de plannen tot spreiding van rijksdiensten
- Behoorde in 1976 tot de zeven leden van zijn fractie die tegen het in de tweede helft van 1976 afkondigen van een loonmaatregel stemden
- Behoorde in 1976 tot de zes leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Waltmans stemden inzake denuclearisering van de Nederlandse krijgsmacht
- Behoorde in 1976 tot de zeven leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Van der Spek stemden over opzegging door Nederland van het NAVO-verdrag
- Behoorde in 1978 tot de zes leden van zijn fractie die zich vanwege gevaren voor het milieu tegen aanlanding van vloeibaar aardgas (LNG) in de Eemshaven keerden
- Behoorde in 1981 tot de drie leden van zijn fractie die tegen een (verworpen) motie-Jansen stemden over sluiting van de kerncentrales van Borssele en Dodewaard
Wetenswaardigheden
algemeen
- Atoompacifist. Stemde daarom steeds tegen alle artikelen van de begrotingen van Defensie die verband hielden met kernbewapening.
- Keerde zich in mei 1972 tegen het door zijn fractiegenoot Van der Stoel medeondertekenen van een verjaardagstelegram voor de Sovjet-dissident Amalrik. Hij maakte er bezwaar tegen dat tot de ondertekenaars ook 'notoire anticommunisten' behoorden als Koudijs (VVD) en Pors (DS'70).
- Behoorde in oktober 1977 tot minderheid van zijn fractie die het onderhandelingsresultaat bij de formatie van een tweede kabinet-Den Uyl afwees en tegen het beleggen van een buitengewoon congres was
uit de privésfeer
- Zijn vader was gemeenteraadslid van Borculo
- Zijn echtgenote was lerares
woonplaats(en)/adres(sen)
- Utrecht, omstreeks 1957
- Wageningen, Broekemalaan 10, omstreeks 1971 (nog in 1972)
- Ruurlo, Klanderman, Slootdijk h 57, omstreeks 1973 (nog in 1990)
militaire dienst
- dienstplichtig militair, van 1957 tot 1959
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Nederlandse sociaal-democratie en het landbouwvraagstuk. De duurzame relatie van Sicco Mansholt met de boeren", in: Vijftiende jaarboek van het democratisch socialisme (Amsterdam 1994)
- "Strijd en Overleg. Arbeidsverhoudingen en sociaal beleid in de agrarische sectoren 1945-1995" (Ruurlo, 1996)
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd
echtgeno(o)t(e)/partner
G.J. van den Brink, Ineke
kinderen
2 dochters en 1 zoon
vader
H. Voortman, Herman
geboorteplaats en/of -datum
Neede, 18 maart 1902
beroep vader
landbouwer
moeder
E. Sprukkelhorst, Esselina
geboorteplaats en/of -datum
Gelselaar (gem. Borculo), 4 maart 1903
