regeringsgezinden ten tijde van Willem I, regeringsgezinden ten tijde van Willem II
functie(s) in de periode 1826-1845: lid Eerste Kamer, minister, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië
Personalia
voornamen (roepnaam)
Hendrik Merkus
titulatuur en naam
H.M. baron de Kock Hendrik Merkus
geboorteplaats en -datum
Heusden, 25 mei 1779
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 12 april 1845
Partij/stroming
stroming(en)
regeringsgezind (ten tijde van Willem I Willem II)
Hoofdfuncties/beroepen
- klerk Comité van Algemeen Welzijn, van 15 oktober 1795 tot 1 april 1797
- klerk departement van Oorlog, van 1 april 1797 tot 1 juni 1798
- tweede legatiesecretaris congres te Rastatt, van 1 juni 1798 tot 8 november 1798
- attaché bij gezant R.J. Schimmelpenninck te Parijs, van 8 november 1798 tot 1 april 1799
- secretaris van de gevolmachtigd minister te Milaan, van 1 april 1799 tot maart 1801
- opperschrijver van de vloot onder admiraal Verhuell, van 12 maart 1801 tot 23 augustus 1803
- fiscaal en secretaris van de vloot onder admiraal Verhuell, van 23 augustus 1803 tot 24 mei 1804
- chef van de Generale Staf, van 24 mei 1804 tot 26 januari 1826
- opperequipagemeester van de Marine beoosten de Kaap de Goede Hoop, van 26 januari 1806 tot 1 maart 1807
- commandant-militair over Java's oosthoek, Madura en Grissee en kapitein van de havens en baaien aldaar, van 1 maart 1807 tot 13 januari 1808
- kolonel en adjudant-generaal van de Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, van 13 januari 1808 tot 11 april 1809
- brigadier der legers en commandant militaire divisie te Samarang, van 11 april 1809 tot 20 januari 1810
- chef Generale Staf der Koninklijke en Koloniale Marine en van de partie van de mobiele divisie te Batavia, van 20 januari 1810 tot 1 september 1810
- in Franse dienst, van 1 september 1810 tot 10 augustus 1811
- chef van de Generale Staf van het leger, vanaf 10 augustus 1811
- kolonel-commandant derde bataljon infanterie van linie, vanaf 25 januari 1814
- commandant vesting 's-Hertogenbosch, van 29 januari 1814 tot 18 oktober 1814
- chef van de Generale Staf van het Corps d'Armee bestemd voor Java, van 18 oktober 1814 tot 19 juli 1815
- chef-staf commando in de zuidelijke departamenten onder prins Frederik te Brussel, van 19 juli 1815 tot 31 augustus 1816
- vertrek naar Java, 31 augustus 1816
- Gouverneur Molukse eilanden, van 24 februari 1818 tot 28 augustus 1818 (aangekomen 1 mei 1817)
- commandant der troepen in Nederlands-Indië, vanaf 5 mei 1819
- opperbevelhebber land- en zeemacht bestemd voor de expeditie naar Palembang, vanaf april 1821
- luitenant-Gouverneur 's Rijks Aziatische bezittingen, van 8 mei 1822 tot 1 januari 1826
- lid Raad van Nederlandsch-Indië, van 1 juni 1822 tot 1 maart 1826
- luitenant-Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indië, van 1 maart 1826 tot 16 januari 1830
- opperbevelhebber der troepen in Zeeland, vanaf 22 maart 1831
- minister van Binnenlandse Zaken, van 1 december 1836 tot 1 juni 1841
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 juli 1842 tot 12 april 1845
ambtstitel
- minister van staat, van 1 juni 1841 tot 12 april 1845
gevangenschap/internering
krijgsgevangene in Engeland, van 17 september 1811 tot 12 december 1813
officiersrangen
- kapitein ter zee, 12 maart 1801
- kolonel, vanaf 24 mei 1804
- kapitein-ter zee titulair, vanaf 25 april 1804
- luitenant-kolonel met rang kolonel, van 25 januari 1814 tot 21 april 1815
- generaal-majoor, van 21 april 1815 tot 26 november 1821
- luitenant-generaal, vanaf 26 november 1821
Nevenfuncties
- lid curatorium militaire school te Batavia, van 1821 tot 1824
- president-curator militaire school te Batavia, van 1824 tot 1830
- lid Ridderschap van Noord-Brabant, vanaf 1 juni 1836
- lid Staatscommissie tot onderzoek van de rekening der koloniale remises, 1841
- voorzitter Ridderschap van Noord-Brabant, vanaf 1844
Wetenswaardigheden
algemeen
- Leidde de expedities naar Palembang in 1819 en 1821
- Met Van Geen aanvoerder in de Java-oorlog 1825-1830. Leidde in 1826-1830 de strijd tegen Dipo Negoro.
- Fort de Kock (thans Bukittinggi) in Nederlands-Indië werd naar hem genoemd
uit de privésfeer
- Zijn vader was advocaat. Hij leidde in Heusden een patriottische omwenteling. Moest daarna naar Parijs vluchten. Zijn vrouw en kinderen volgden hem later. Zijn vrouw stierf kort na de vlucht naar Parijs. Daar hertrouwde hij met een bankiersdochter. Hij werd in 1794 in Parijs (onder het bewind van Robespierre ) veroordeeld voor samenzwering tegen de staat en stierf door onthoofding met de guillotine.
- Na de onthoofding van zijn vader, is hij door zijn stiefmoeder opgevangen en begon hij op 15-jarige leeftijd als klerk in het bankiershuis. De patriottische generaal Daendels benoemde hem kort daarna tot tweede luitenant en voegde hem bij zijn staf, en keerde in 1795 met de Fransen terug naar Holland.
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Unie, 16 februari 1807
- Commandeur in de Orde van de Unie, 25 augustus 1808
- Commandeur in de Orde van de Reünie, februari 1812
- Ridder derde klasse Militaire Willemsorde, 14 oktober 1815
- Commandeur Militaire Willemsorde, 14 november 1821
- Grootkruis Militaire Willemsorde, 23 oktober 1830
- Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw, 11 mei 1841
overige onderscheidingen en prijzen
onderscheidingsteken voor langdurige dienst als officier, 6 december 1844
predicaten/adellijke titels
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel II, 692
- M.A. van Rhede van der Kloot, "Gouverneurs-Generaal en Commissarissen-Generaal van Nederlandsch-Indië, 1610-1888", 151
- W.B. Oort, "Generaal H.M. baron de Kock", in: Indische Gids (1941)
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Batavia, 3 mei 1807
echtgeno(o)t(e)/partner
L.F.W.G. von Bilfinger, Louisa Frederika Wilhelmina Geertruida
kinderen
6 zoons en 5 dochters (2 zoons en een dochter jong gestorven)
vader
J.C. de Kock, Johannes Conradus
geboorteplaats en/of -datum
Heusden, 26 januari 1756
moeder
M.P. Merkus, Maria Petronella
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 17 november 1741
familierelaties
- Vader van F.L.W. baron de Kock, directeur Kabinet des Konings
- Neef van P. Merkus, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië
