H.J.W.A. Meijerink

H.J.W.A. Meijerink
bron: Persoonlijkheden

Gelderse onderwijzer van gereformeerden huize die voor en na de oorlog koloniaal woordvoerder van de ARP-Tweede Kamerfractie was. Na in Nederland onderwijzer te zijn geweest, oprichter en directeur van een christelijke kweekschool op Java. Keerde in 1934 terug naar Nederland. Kwam in 1937 voor de ARP in de Tweede Kamer. Indisch specialist die trouw de antirevolutionaire beginselen uitdroeg en zich fel verzette tegen de dekolonisatiepolitiek van de naoorlogse kabinetten. Tijdens de oorlog actief in het schoolverzet.

ARP
functie(s) in de periode 1937-1952: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Hendrik Johan Wilhelm Adriaan

titulatuur en naam

H.J.W.A. Meijerink Hendrik Johan Wilhelm Adriaan

geboorteplaats en -datum

Hoog-Keppel (gem. Hummelo en Keppel), 5 maart 1884

overlijdensplaats en -datum

Arnhem, 21 oktober 1959

levensbeschouwing

Gereformeerd

Partij/stroming

partij(en)

ARP (Anti-Revolutionaire Partij), vanaf 1934

Hoofdfuncties/beroepen

  • onderwijzer Christelijke lagere school te Aalten, van 25 juni 1902 tot 1907
  • onderwijzer Christelijke lagere school te Hoog-Keppel, van 11 mei 1904 tot 30 september 1904
  • onderwijzer Christelijke MULO-school te Amsterdam, van 1907 tot 1917
  • hoofd Christelijke Hollandsche-Inlandsche school te Solo, midden-Java, van 1917 tot 1919 (Idenburgschool)
  • directeur Christelijke Hollandsch-Inlandsche Kweekschool te Soerakarta, van 1919 tot 1934 (oprichter, in opdracht van de deputatenvan de zending te Delft)
  • medewerkerk zendingswerk voor Russische Christenen (na terugkeer in Nederland na 1934)
  • medewerker bij opleiding voor zendingsarbeid te Arnhem
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1937 tot 15 juli 1952

gevangenschap/internering

  • geïnterneerd polizeiliches durchgangslager te Schoorl, van 30 juni 1941 tot 21 augustus 1941
  • geïnterneerd gijzelaarskamp te Buchenwald, van 22 augustus 1941 tot 15 november 1941
  • geïnterneerd gijzelaarskamp te Haaren (N.Br.), van 16 november 1941 tot 11 mei 1942
  • geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 11 mei 1942 tot 1943

Partijpolitieke functies

overzicht

  • voorzitter ARP kiesvereniging Arnhem (na 1935)
  • lid ARP-werkgroep "De twaalf apostelen", van november 1940 tot juni 1941 (regionale leiding illegale ARP)
  • lid ARP seniorenconvent, 1944 (leiding illegale ARP)
  • lid ARP-Commissie voor Indische aangelegenheden, omstreeks 1948

Nevenfuncties

  • ouderling Gereformeerde Kerk te Soerakarta, vanaf 1919
  • secretaris Vereeniging voor Gereformeerde zendings- en evangelie-opleiding voor meisjes van 20-30 jaar
  • ouderling Gereformeerde Kerk te Arnhem, van 1935 tot 1939
  • lid Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot november 1945
  • lid commissie vervullen opengevallen plaatsen Staten-Generaal (Nationale Advies Commissie), oktober 1945
  • lid Generale Deputaten voor de zending, van 1947 tot 1959
  • adviseur onderwijscommissie van de zending, vanaf 1948
  • lid bestuur "Van Löben-Selsschool" en "Talmaschool" te Arnhem, tot 1956
  • voorzitter Commissie Maatschappelijke Aangelegenheden van Nederlanders in Indonesië, omstreeks 1952
  • lid bestuur Stichting culturele samenwerking Nederland-Indonesië, omstreeks 1952
  • zendingsdeputaat voor de provincie Gelderland, van 1953 tot februari 1959
  • quaestor zendende kerk te Arnhem, van 1953 tot 1959
  • regeringscommissaris ter regeling van de opvang van Nederlandse spijtoptanten uit indonesië, vanaf 1953

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid parlementaire delegatie naar Nederlands-Indië, van 21 februari 1946 tot april 1946
  • lid commissie van voorbereiding voor de voorstellen tot Grondwetsherziening inzake Nederlands-Indië en het ontwerp-Unieverdrag (Commissie van Negen) (Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1948 tot november 1949
  • lid delegatie uit de Tweede Kamer naar Indonesië, november 1948 (in verband met onderhandelingen van Stikker en Sassen met Hatta)
  • voorzitter één van de vier Commissies van Rapporteurs over wetsontwerp Overdracht Souvereiniteit Indonesië (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 november 1949 tot december 1949

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Doesburg

hoger beroepsonderwijs

  • Christelijke Kweekschool voor onderwijzers "Groen van Prinsterer" te Doetinchem, tot 1902
  • M.O.-Frans en Duits

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerder Indische aangelegenheden van de ARP-Tweede Kamerfractie

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1938 als enige van zijn fractie tegen de ontwerp-Electriciteitswet
  • Stemde in 1948 als enige van zijn fractie vóór de ontwerp-Bankwet

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Onttrok zich in 1945 met Algera aan de stemming over het wetsvoorstel Voorlopige Staten-Generaal, omdat hij anders dan de overige leden van de ARP-fractie, daar niet tegen wilde stemmen
  • Verliet in 1949 als lid van de Nederlandse delegatie voortijdig de besprekingen over soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië uit protest tegen het verloop daarvan

uit de privésfeer

  • Keerde in 1934 terug naar Nederland in verband met de opvoeding van zijn kinderen
  • Was actief in het verzet en hielp een Joodse jongen en een Joods meisje onderduiken

niet-aanvaarde politieke functies

  • burgemeester van Bunschoten (na 1934; geweigerd)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Nederlands-Indië, van 1917 tot 1934
  • Arnhem, Huyghenslaan 6, van 8 september 1934 tot 1959
  • Velp (ge-evacueerd vanwege de 'Slag om Arnhem')
  • Arnhem, Huyghenslaan 10 (laatste oorlogsjaar, het huis op nummer 6 was tijdens de gevechtshandelingen verwoest)

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1950

buitenlandse onderscheidingen

Yad Vashem (posthuum, samen met zijn echtgenote)

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • R. Nijhof, basisdoctoraalscriptie, geschiedenis der staatsinstellingen, RU Leiden (1981)

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Sloten (N.H.), 14 juni 1917

echtgeno(o)t(e)/partner

A.J. Boese, Aaltje Johanna

kinderen

2 dochters en 2 zoons

vader

J. Meijerink, Johan

geboorteplaats en/of -datum

Hoog-Keppel (gem. Hummelo en Keppel), 20 juni 1839

beroep vader

rentmeester op het kasteel Ulenpas (eigendom van de fam. Schuylenburg van Bommenede)

moeder

G. Baarschers, Geertruida

geboorteplaats en/of -datum

Zutphen, 4 februari 1851

broers en zusters

9 broers en/of zusters (zelf zevende kind, een broertje op 1-jarige leeftijd gestorven)