H.J. (Annie) van Ommeren-Averink

H.J. van Ommeren-Averink
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Communiste die voor de CPN zowel in de Tweede als Eerste Kamer zat. Was arbeider in de textielnijverheid en werd al jong actief in de communistische beweging. Maakte diverse reizen naar de Sovjet-Unie en China en werkte mee aan de bouw van de ondergrondse in Moskou. Was in de oorlog actief in het verzet en betrokken bij de Februari-staking en bij hulp aan onderduikers. Organiseerde in 1943 het Haarlemse gewapende verzet, waarvan ook Hannie Schaft deel uit maakte.

CPN
functie(s) in de periode 1957-1969: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Hanna Jacoba (Annie)

titulatuur en naam

H.J. van Ommeren-Averink Hanna Jacoba (Annie)

wijziging in naam en/of titulatuur

  • H.J. Averink, tot 9 oktober 1940
  • H.J. Fels-Averink, van 9 oktober 1940 tot 15 april 1946
  • H.J. van Ommeren-Averink, vanaf 28 mei 1948

geboorteplaats en -datum

Enschede, 28 mei 1913

overlijdensplaats en -datum

Amsterdam, 1 februari 1991

Partij/stroming

partij(en)

CPN (Communistische Partij van Nederland)

Hoofdfuncties/beroepen

  • diverse baantjes, onder meer in textielindustrie
  • naaister op lampenkappenatelier te Amsterdam
  • leidster Vrouwen-Bureau CPN, van 11 januari 1946 tot 1954
  • secretaris Nederlandse Vrouwenbeweging, van 1954 tot 1979 (communistische organisatie)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 9 april 1957 tot 30 januari 1966
  • fractievoorzitter CPN Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1960 tot 8 februari 1966
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 februari 1966 tot 22 februari 1967
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 maart 1967 tot 14 november 1969
  • fractievoorzitter CPN Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 22 maart 1967 tot 14 november 1969

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid partijbestuur CPN, vanaf 11 januari 1946 (nog in 1974)
  • lid dagelijks bestuur CPN, omstreeks 1946 en nog in 1964

Nevenfuncties

leidster Communistische Jeugdbond, vanaf 1935

afgeleide functies, presidia etc.

lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 12 december 1967 tot 14 november 1969

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school (uitsluitend)

cursussen

  • Russisch, Lenin-school te Moskou
  • kaderopleiding, Lenin-school te Moskou, van 1933 tot 1935

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met onderwijs, volksgezondheid, cultuur en maatschappelijk werk

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Maakte in maart 1953 deel uit van een CPN-delegatie die de bijzetting van Stalin in Moskou bijwoonde
  • Nam in 1969 ontslag als Eerste Kamerlid in verband met haar gezondheid

uit de privésfeer

  • Was in Betondorp bevriend met Gerard en Karel van 't Reve
  • Zij sprak Russisch
  • Werd op haar zeventiende door de CPH uitgezonden naar Artek in de Sovjet-Unie; begeleidde een groep jonge Nederlandse kinderen naar een pionierskamp op de Krim.
  • Hielp in Moskou bij de aanleg van de metro
  • Was met haar echtgenoot, Cor Fels, betrokken bij de organisatie van de februaristaking
  • Organiseerde in 1943 het Haarlemse gewapende verzet en was instructeur. Deed daarna koerierswerk.
  • Leerde in 1943 in de Haarlemse illegaliteit haar tweede echtgenoot Eep van Ommeren kennen
  • Was betrokken bij hulp aan (joodse) onderduikers
  • Zat zelf op 28 verschillende onderduikadressen
  • Liet de opvoeding van haar dochter over aan Miep Oskamp
  • Haar ouders scheidden in 1917; haar vader hertrouwde een jaar later. Haar moeder hertrouwde eveneens.

verkiezingen

  • Was in 1956 en 1966 kandidaat in en werd in 1963 en 1969 gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland
  • Was bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1967 zevende op de CPN-kandidatenlijst

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen

  • Annie Schmidt (schuilnaam in Moskou)
  • Annie Klein (schuilnaam tijdens de bezetting)
  • Mevrouw Bakker (schuilnaam tijdens de bezetting)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Enschede, tot 1925
  • Wijk aan Zee, van 1925 tot 1926
  • Amsterdam (betondorp), vanaf 1926
  • Moskou, van 1933 tot 1935
  • Rotterdam, van 1935 tot februari 1938
  • Amsterdam, J. Israelskade 116/I, van 8 oktober 1938 tot 4 januari 1939
  • Amsterdam, Amstel 161/III, van 4 januari 1939 tot 18 juli 1939
  • Amsterdam, Roompotstraat 21/II, van 18 juli 1939 tot 9 februari 1940
  • Amsterdam, Kromme Mijdrechtstraat 33/III, van 9 februari 1940 tot 8 juli 1940
  • Amsterdam, Reitdiepstraat 13/II, van 8 juni 1940 tot 3 juni 1941
  • Amsterdam, Spoorbaanstraat 35/II, van 3 juni 1940 tot 12 juni 1945
  • Amsterdam, Nieuwendijk 185, van 12 juni 1945 tot 19 september 1945
  • Amsterdam, Haarlemmerstraat 120/I, van 19 september 1945 tot 6 juni 1946
  • Haarlem, Schoterweg 22, van 6 juni 1946 tot 18 april 1952
  • Amsterdam, Van Breestraat 171 huis, van 18 april 1952 tot 17 februari 1958
  • Amsterdam, Hectorstraat 30 II, van 17 februari 1958 tot 5 januari 1962
  • Haarlem, Schermerstraat 16rood, van 5 januari 1962 tot 1 februari 1990

overige onderscheidingen en prijzen

Verzetsherdenkingskruis

relevante buitenlandse reizen

  • reis via Berlijn naar de Sovjet-Unie (jeugdkamp te Artec aan de Zwarte Zee), vanaf 1930
  • reis door China, van september 1949 tot december 1949
  • reis door China, van december 1956 tot januari 1957

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid Communistische Jeugdbond "De Zaaier", vanaf 1926
  • lid KJB (Kommunistische Jeugd Beweging) (actief lid)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Uit het land van Mao" (brochure over reis naar China, 1950)
  • diverse brochures

literatuur/documentatie

  • "Kameraden" (IKON-documentaire, gemaakt door Anita van Ommeren (1993))
  • A. Elsinghorst, "Plaatsinglijst van het archief van Annie Averink (1913-1991)", IISG
  • B. Bakkenes, "Annie Averink; Een leven voor de partij", in: "De Anti-Facist" (2005)
  • Anita van Ommeren, "Averink, Hanna Jacoba (1913-1991)", Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland

archivalia

archief-Annie Averink, IISG

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Amsterdam, 9 oktober 1940 (huwelijk ontbonden 15 april 1946)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Haarlem, 28 mei 1948

echtgeno(o)t(e)/partner

C. Fels, Cor

2e echtgeno(o)t(e)/partner

E. van Ommeren, Eduard (Eep)

kinderen

2 dochters en 1 zoon (dochter in 1948 en tweeling in 1952; kinderen uit tweede huwelijk)

vader

W.H.H. Averink, Wilhelmus Hendrikus Helenardus

geboorteplaats en/of -datum

Enschede, 21 april 1885

beroep vader

  • wagenbestuurder
  • handelsreiziger

moeder

G. Beute, Geesje

geboorteplaats en/of -datum

Wanneperveen, 16 december 1885

stiefmoeder

J.L. Olckers, Johanna Lamberdina

beroep grootvader (vaderskant)

fabrieksarbeider