SDAP
functie(s) in de periode 1897-1924: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Henri Hubert (Henri)
titulatuur en naam
H.H. van Kol Henri Hubert (Henri)
geboorteplaats en -datum
Eindhoven, 23 mei 1852
overlijdensplaats en -datum
Aywaille (België), 22 augustus 1925
begraafplaats en -datum
Driehuis-Westerveld, 26 augustus 1925 (gecremeerd)
levensbeschouwing
- Rooms-Katholiek (opgevoed)
- geen godsdienst
niet-kerkelijke levensbeschouwing
vrijmetselaar
Partij/stroming
partij(en)
SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), vanaf 1894
Hoofdfuncties/beroepen
- ingenieur staatsdienst te Oost-Java (Nederlands-Indië), van 1876 tot 1884
- ingenieur staatsdienst te Noord- en Midden-Java (Ned.-Indië), van 1886 tot 1895 (gepensioneerd)
- propagandist SDAP, van 1894 tot 1897
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 24 september 1897 tot 21 september 1909 (voor het kiesdistrict Enschede)
- fractievoorzitter SDAP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 september 1901 tot 7 december 1902
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1913 tot 24 juli 1922 (voor Friesland)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1923 tot 26 oktober 1924
Nevenfuncties
- medewerker "Studentenweekblad"
- medewerker weekblad "Recht voor Allen", vanaf 1884
- redacteur "De Nieuwe Tijd"
- lid bestuur Anti-Opiumbond, omstreeks 1914
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de begrotingen van Suriname en Curaçao 1908 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
Opleiding
primair onderwijs
- lagere school te Eindhoven
voortgezet onderwijs
- "Ecole moyenne de l'Etat" te Turnhout
- Openbare Hogere Burgerschool te Roermond, van 1867 tot 1870 (vanaf derde klas)
academische studie
- waterbouwkunde, met aantekening B (werk in de 'Oost') Polytechnische School te Delft, van 1870 tot 1876
Activiteiten
als parlementariër
- Was koloniaal-woordvoerder van de SDAP-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met defensie en buitenlandse zaken.
- Diende in 1908 een initiatiefvoorstel in dat beoogde iedere concessie tot mijnontginning bij wet te laten regelen. Het voorstel verviel in 1909.
- Interpelleerde als Eerste Kamerlid op 5 december 1918 minister Van Karnebeek over de pogroms in Gallicië
Wetenswaardigheden
algemeen
- Richtte in 1894 samen met elf anderen de SDAP op
uit de privésfeer
- Ging in 1871 naar Parijs om de opstandelingen te ondersteunen, maar keerde terug toen de opstand onderdrukt bleek te zijn
- Als ingenieur in Nederlands-Indië betrokken bij de kanalisatie van de Sampejan in Bezoekië en de irrigatie van West-Brebes in het Tegalse
- Door beleggen en speculeren en door de exploitatie van een koffieplantage op Oost-Java werd hij een vermogend man
- Als ingenieur afgekeurd vanwege een leverkwaal
- Was in 1901 medeoprichter van de Sociaal-Democratische Studieclub
- Maakte op verzoek van de Franse regering in 1915 studie van enkele Franse koloniale stelsels
- Maakte in 1915 op verzoek van de regering een studiereis naar Japan
- Woonde sinds 1919 samen met de Japanse weduwe Otawa Tomi
- Was in 1920 oprichter van de spiritistische vereniging "De Wichelroede"
- Overleden na van de treeplank van een auto te zijn gevallen, waarbij hij zijn rib kneusde. Een splinter van die rib veroorzaakte later een inwendige bloeding, die hem fataal werd.
verkiezingen
- Werd in 1897 bij de algemene verkiezingen in het district Enschede in de eerste ronde verslagen. Kreeg ruim 16 procent van de stemmen. Versloeg bij een naverkiezing J.H. ter Veer (r.k.) na herstemming. Liberaal kandidaat was G. Jannink. De naverkiezing was nodig omdat N.G. Pierson zijn benoeming niet had aangenomen, vanwege zijn benoeming tot minister.
- Versloeg in 1901 na herstemming P.J.M. Aalberse (r.k.). Werd in het district Winschoten na herstemming verslagen door D. Bos (vdb).
- Versloeg in 1905 na herstemming A.H.J. Engels (r.k.)
- Werd in 1909 verslagen door G. Elhorst (arp)
- Versloeg in 1913 bij de periodieke verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Friesland met 27 tegen 21 stemmen L.W. de Vries (chu)
- Werd in 1919 bij de periodieke verkiezing voor een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Friesland met 26 van de 49 stemmen herkozen
- Werd in 1922 bij de Eerste Kamerverkiezingen in Provinciale Staten van Friesland verslagen door J.J. Croles (arp). Hij kreeg 19 stemmen, tegen 21 voor Croles. Er waren 9 blanco stemmen en 1 ongeldige. Werd ook tegen W. Fransen Jzn. (r.k.), L.W. de Vries (chu) en S. Sijtsma (arp) verslagen met overeenkomstige stemverhoudingen. In het Provinciale Staten van Noord-Holland werd J. Douwes na loting gekozen, nadat de stemming tussen hem en Douwes geen winnaar had opgeleverd.
- Werd in 1923 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep IV: Zuid-Holland
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
- Rienzi (pseudoniem in "De Nieuwe Tijd")
- Astore (pseudoniem in studentenblad)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Eindhoven
- Nederlands-Indië, vanaf 1876
- Batavia
- Bandoeng
- Kajoemaas
- Cheribon
- Maastricht
- Brussel
- Aywaille, van 1892 tot 1898 (later buitenhuis)
- Princenhage, van 1898 tot 1904
- Voorschoten, vanaf 1904
- Sougné-Remourchamps, vanaf 1919
- Aywaille, vanaf 1919
relevante buitenlandse reizen
studiereis door Nederlands-Indië, 1902
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- voorzitter Studenten Debating club te Delft
- lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "artikelen in tijdschriften (o.a. "De Werkman","Recht voor Allen" en "De Baanbreker") en dagbladen (o.a. het "Soerabaiasch Handelsblad")
- "Socialisme en vrijheid" (1893)
- "Mijn afscheid van den Sociaal-Democratische Bond" (1894)
- "Onze aarde zij een paradijs" (1896)
- "Land en volk van Java" (1896)
- "La propriété foncière à Java" (1896)
- "Uit onze koloniën (1903, 2 dln.)
- "Naar de Antillen en Venezuela" (1904)
- "Nederlandsch-Indië in de Staten-Generaal van 1897 tot 1909" (1911)
- "Driemaal dwars door Sumatra en zwerftochten door Bali" (1914)
- "De ontwikkeling der grootindustrie in Japan" (1916, 2 dln.)
- "Japan: indrukken van land en volk" (1917)
- "Oud en nieuw Japan: grepen uit het leven" (1921) (samen met M.W. de Visser)
- "De koloniale mandaten en de Volkenbond" (rapport, 1923)
literatuur/documentatie
- Dr. R. Broersma, "Besoeki, een gewest in opkomst" (1912)
- J.E. Stokvis, "Levensbericht van H.H. van Kol", in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1931/2, 193
- W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel I, 93
- P. van 't Veer, "Ir. Henri Hubertus van Kol", in: Socialisme en Democratie, Jrg. 13 (1956)
- P. van Æt Veer, "Het einde van een eeuw. Ir. Henri Hubertus van Kol, 1852-1925", in: "Geen blad voor de mond: Vijf radicalen uit de negentiende eeuw" (1958), 183-217
- F.G. van Baardewijk, "Kol, Hendrikus Hubertus van (1852-1925)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 347
- J.M. Welcker, "Kol, Hendrikus Hubertus van", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel VII, 116
- Tweede Jaarboek voor het democratsich-socialisme
- Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905, 1913
Biografisch Woordenboek(en)
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
publicaties over en van letterkundigen
biografie
archivalia
collectie-Van Kol, IISG
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Sitoebondo (Ned.-Indië), 27 juli 1883
echtgeno(o)t(e)/partner
Mr. J.M.P. Porreij, Jacoba Maria Petronella (Marie)
beroep echtgeno(o)t(e)/partner
schrijfster
kinderen
2 zoons en 1 dochter (1 zoon jong gestorven)
vader
Ch.A.H. van Kol, Christianus Adrianus Hubertus
geboorteplaats en/of -datum
Eindhoven, 9 mei 1824
beroep vader
- leerlooier
- logementhouder (na omstreeks 1878)
moeder
M.A. Schutjes, Maria Anna
geboorteplaats en/of -datum
Stratum, 27 februari 1824
broers en zusters
4 broers en/of zusters (zelf de oudste)
