H.D. Louwes

H.D. Louwes
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Nuchtere liberale landbouwer uit Groningen uit een familie met veel public spirit. Als opvolger van zijn vader eigenaar van een groot akkerbouwbedrijf nabij Ulrum. Vervulde tal van bestuurlijke functies op agrarisch gebied. Voorzitter van respectievelijk de Groninger Maatschappij voor Landbouw, het Koninklijk Nederlands Landbouw Comité en het Landbouwschap. Tweede Kamerlid voor de Vrijheidsbond en na de oorlog gezaghebbend woordvoerder landbouw voor de VVD in Eerste Kamer. Trad ook soms op als voorganger in de vrijzinnig-protestantse gemeente

Vrijheidsbond, VVD
functie(s) in de periode 1933-1960: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Herman Derk

titulatuur en naam

H.D. Louwes Herman Derk

geboorteplaats en -datum

Vierhuizen (gem. Ulrum), 15 augustus 1893

overlijdensplaats en -datum

Zuidhorn (Gr.), 8 oktober 1960

begraafplaats en -datum

Vierhuizen (Gr.), 11 oktober 1960

levensbeschouwing

Hervormd: vrijzinnig

Partij/stroming

partij(en)

  • Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", tot 14 maart 1946 (vanaf februari 1938 zonder de toevoeging "de Vrijheidsbond")
  • PvdV (Partij van de Vrijheid), van 14 maart 1946 tot 24 januari 1948
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 24 januari 1948

Hoofdfuncties/beroepen

  • werkzaam in het landbouwbedrijf van zijn vader
  • eigenaar landbouwbedrijf (60 hectare) te Westpolder, Ulrum, vanaf 1913
  • lid gemeenteraad van Ulrum, van 6 september 1927 tot 15 juni 1933
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 mei 1933 tot 8 juni 1937
  • plaatsvervangend voorzitter Openbaar lichaam "De Wieringermeer", van 1 januari 1937 tot 1949
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 maart 1950 tot 8 oktober 1960
  • voorzitter Landbouwschap, van 16 mei 1954 tot 1 mei 1960

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid partijbestuur LSP, van 1938 tot 1940

lijsttrekkerschappen

  • lijstaanvoerder Vrijheidsbond Tweede Kamerverkiezingen 1933 (in de kieskringen Den Helder en Zwolle)

Nevenfuncties

  • kerkvoogd Nederlandse Hervormde gemeente te Vierhuizen (Gr.)
  • lid dagelijks bestuur Groningsche Maatschappij van Landbouw, van 1923 tot 1929
  • voorzitter Groningsche Maatschappij van Landbouw, van 1 januari 1930 tot 1947
  • lid Raad van Commissarissen Nederlandse Heidemaatschappij, vanaf 1935
  • voorzitter KNLC (Koninklijk Nederlands Landbouw Comité), van oktober 1938 tot 24 november 1950
  • lid dagelijks bestuur Nederlandse Heidemaatschappij
  • lid hoofdbestuur beweging "Eenheid door democratie", omstreeks 1939
  • medewerker maandblad van vrijzinnig-godsdienstige liberalen "Onze Wachter"
  • voorzitter Nationale Coöperatieve Raad, 1945
  • lid Staatscommissie inzake het annexatie-vraagstuk (Staatscommissie-Vorrink), vanaf 22 augustus 1945
  • vicevoorzitter IFAP (International Federation of Agricultural Producers), vanaf mei 1946
  • lid commissie inzake PBO (commissie-Van de Ven), van 24 januari 1947 tot 1 maart 1948
  • voorzitter Stichting oprichting publiekrechtelijke organisatie in de landbouw, van 1950 tot 1954
  • lid Zuiderzeeraad, van september 1952 tot 8 oktober 1960
  • lid dagelijks bestuur Vereniging van Vrijzinnig-Hervormden in Nederland

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de begroting van Landbouw, Voedselvoorziening en Visserij 1953 (Eerste Kamer der Staten-Generaal), december 1952
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de begroting van Landbouw, Voedselvoorziening en Visserij 1954 (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van januari 1954 tot februari 1954
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de begroting van Landbouw, Voedselvoorziening en Visserij 1955 (Eerste Kamer der Staten-Generaal), januari 1955
  • voorzitter commissie van voorbereiding voor de begroting van Landbouw, Voedselvoorziening en Visserij 1958 (Eerste Kamer der Staten-Generaal)
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 19 september 1957 tot 16 april 1958

Opleiding

primair onderwijs

  • Openbare lagere school te Vierhuizen (Gr.)

voortgezet onderwijs

  • u.l.o. Openbare ULO-school te Ulrum
  • driejarige h.b.s., Rijks Hogere Burgerschool te Groningen
  • Middelbare Rijkslandbouwwinterschool

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerder landbouw en sociale zaken. Sprak ook steeds bij de behandeling van de begroting van het Zuiderzeefonds.
  • Hij kende aan het huishoudonderwijs een bijzondere plaats toe als welvaartsbevorderende factor. Persoonlijk bepleitte hij - maar tevergeefs - het huishoudonderwijs niet alleen verplicht te stellen voor fabrieksmeisjes, maar ook voor meisjesstudenten.

opvallend stemgedrag

  • In 1952 stemden hij en De Vos van Steenwijk als enigen van hun fractie tegen het voorstel in eerste lezing tot wijziging van de grondwettelijke bepalingen over buitenlandse betrekkingen

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was vanaf 29 maart 1960 afwezig vanwege ziekte

uit de privésfeer

  • Zijn vader was lid van de gemeenteraad van Ulrum
  • Zijn echtgenote was landbouwhuishoudlerares
  • Zijn broer, S.L. Louwes, was directeur-generaal van de voedselvoorziening. Hij weigerde in 1934 een benoeming tot Eerste Kamerlid in de vacature-Westerdijk.

anekdotes en citaten

  • Landbouw-minister Deckers noemde hem 'de man van drie catheders' (kerk, Kamer en landbouw)
  • Zijn bijnaam was 'de priester'

verkiezingen

  • Was in 1937 kandidaat (o.a. nummer 3 op de lijst in Noord-Brabant en nummer 5 op de lijst in Oost- en Noord-Nederland) voor de Vrijheidsbond, maar werd niet herkozen
  • Was in 1948 Eerste Kamerkandidaat in en werd in 1951, 1952, 1956 en 1960 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Ulrum, omstreeks 1934 tot 1955
  • Zuidhorn, de Garst 34, van 1955 tot 1960

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 18 mei 1954 (t.g.v. eerste vergadering Landbouwschap)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid NVWG (Nederlandsche Vereeniging voor Waardevast Geld), van 1934 tot 1936 (lobbyclub vóór devaluatie van de gulden)
  • lid Eenheid door Democratie

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • H.G.M. Smits, "Louwes, Herman Derk (1893-1960)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (digitale versie)
  • J.P. Wiersma, "Herman Derk Louwes. Een voorman van de Nederlandse landbouw" (1969)
  • H.M.L. Geurts, "Herman Derk Louwes (1893-1960) Burgemeester van de Nederlandse landbouw" (2002)
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • Wie is dat? 1956

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia

familiearchief-Louwes, Groninger Archieven te Groningen

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Wehe (Leens), 7 mei 1920

echtgeno(o)t(e)/partner

K.S. Spiets, Klaiena Sietje

kinderen

3 zoons

vader

H.J. Louwes, Hendrik Jan

geboorteplaats en/of -datum

Leens, 18 december 1861

beroep vader

landbouwer (herenboer)

moeder

W. Tonkes, Wiepke

geboorteplaats en/of -datum

Meeden, 30 januari 1862

beroep grootvader (vaderskant)

landbouwer

beroep grootvader (moederskant)

landbouwer

familierelaties