H. (Harm) van Houten

H. van Houten
bron: Persoonlijkheden

Christendemocraat (in de vooroorlogse CDU), die zich vooral inzette voor de pachtboeren in Friesland. Aanvankelijk lid van de ARP. Sloot zich aan bij de Christelijk-Democratische Unie en werd voor die partij in 1933 Tweede Kamerlid. Sociaal voelend, antimilitarist. Vanwege zijn houding in de oorlog, waarin hij actief was in de nationaal-socialistische Landstand, in 1945 niet teruggekeerd in het parlement.

CDU
functie(s) in de periode 1933-1945: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Hendrik (Harm)

titulatuur en naam

H. van Houten Hendrik (Harm)

opmerkingen over de naam en/of titel

Ook wel bekend onder de naam 'Hendrik Sjoukes van Houten'

geboorteplaats en -datum

Boxum (gem. Baarderadeel), 19 juni 1892

overlijdensplaats en -datum

Groningen, 22 juli 1952

levensbeschouwing

  • Gereformeerd
  • Hervormd: midden-orthodox, vanaf 1937

Partij/stroming

partij(en)

  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot mei 1932
  • CDU (Christelijk-Democratische Unie), vanaf mei 1932

Hoofdfuncties/beroepen

  • onderwijzer lagere scholen, onder meer te Sexbierum, van 1911 tot 1918
  • als journalist verbonden aan enkele A.R.-bladen
  • journalist A.R.-dagblad "Friesch Dagblad", tot 1923
  • rayoninspecteur voor de drie noordelijke provincies van een verzekeringsmaatschappij, van 1923 tot 1927
  • eigenaar-directeur assurantiekantoor te Assen, van 1927 tot januari 1931
  • lid gemeenteraad van Assen, van 3 september 1927 tot januari 1931 (voor de ARP)
  • directeur en beherend vennoot assurantiekantoor "H. Jansen c.v." te Groningen, vanaf januari 1931
  • fractievoorzitter CDU Tweede Kamer der Staten-Generaal, van maart 1933 tot 6 augustus 1945 (tot 1937 eenmansfractie)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 mei 1933 tot 7 augustus 1945
  • lid Provinciale Staten van Groningen, van 20 april 1935 tot 1 september 1941
  • leider Bureau Pacht van de Landstand, van 1942 tot september 1944

gevangenschap/internering

geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 4 mei 1942 tot 29 mei 1942

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid partijbestuur CDU, van 1934 tot 1938
  • redacteur partijblad "De Christen-Democraat"

Nevenfuncties

  • voorzitter Christelijke Bond voor Staatspensioen
  • algemeen secretaris Bond van Landpachters en Hypotheekboeren te Friesland, van 1 september 1922 tot 1952 (oprichter)
  • redacteur blad "De Landpachter"
  • lid Algemiene Fryske Underrjucht Kommisje
  • voorzitter Propagandacommissie Kristlik Frysk Selskip, omstreeks 1933
  • redacteur weekblad "De Stim fan Frsylan" (verzorgde rubrieken "Fan Arbeid en Mienskip")

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • u.l.o.

hoger beroepsonderwijs

  • Gereformeerde Kweekschool voor onderwijzers te Leeuwarden, van 1907 tot 1911

Activiteiten

als parlementariër

  • Diende in 1939 een initiatiefwetsvoorstel in tot wijziging van de artikelen 28 en 191 van de Lager-onderwijswet 1920 (verlaging leerlingenschalen). Het voorstel bleef onafgedaan.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werd in 1937 door de rechtbank te Groningen tot een boete van f 1000 veroordeeld vanwege laster, nadat hij had beweerd dat S. Vellinga, secretaris van de Friese Agrarische Bond, onder pseudoniem artikelen in 'De Landpachter' had geschreven. In werkelijkheid was dat gedaan door A.J. van Stralen. Vellinga achtte zich aangetast in zijn goede eer en naam.
  • Stond niet geheel afkerig van het nationaal-socialisme. Zie over zijn houding tijdens de oorlog: H.J. Langeveld, "Protestants en progressief. De Christelijk-Democratische Unie 1926-1946".
  • Ds. J.J. Buskes, vooraanstaand CDU-lid, drong bij de benoemingscommissie tijdelijke Staten-Generaal aan op niet-toelating van Van Houten. Hij bedankte kort daarop zelf voor het lidmaatschap.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Sneek, omstreeks 1922
  • Assen, van 1926 tot januari 1931
  • Groningen, vanaf januari 1931

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • H.J. Langeveld, "Protestants en progressief. De Christelijk-Democratische Unie 1926-1946"
  • H.J. Langeveld, "Houten, Hendrik van (1892-1952)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 271
  • J. van der Molen, "Houten, Hendrik van", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel VI, 100

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

archivalia

Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaesjesintrum Leeuwarden, collectie-Van Houten

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Sexbierum, 9 augustus 1917 (echtgenote overleden 15 november 1927)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Assen, 29 januari 1929

echtgeno(o)t(e)/partner

M. Bruinsma, Maaike

2e echtgeno(o)t(e)/partner

M. Smallenbroek, Maria

kinderen

  • 1 zoon en 3 dochters (uit eerste huwelijk)
  • 4 zoons en 1 dochter (uit tweede huwelijk)

vader

Sj. van Houten, Sjouke

geboorteplaats en/of -datum

Drachten (gem. Smallingerland), 7 augustus 1866

beroep vader

landarbeider

moeder

G. Wijngaarden, Grietje

geboorteplaats en/of -datum

Boxum (gem. Menaldumadeel), 24 september 1864

beroep grootvader (vaderskant)

landarbeider

beroep grootvader (moederskant)

landarbeider