G.M.P. (Dien) Cornelissen

Brabantse KVP-en CDA-politica. Kwam uit een traditioneel katholiek gezin met twaalf kinderen. Vóór zij in de Tweede Kamer kwam twee jaar Eerste Kamerlid. Typische vertegenwoordigster van het katholieke maatschappelijk werk en actief in talrijke organisaties. Zette zich al als maatschappelijk werkster in voor verbetering van de positie van verstandelijk gehandicapten en van ouders van gehandicapte kinderen. Deskundig op het gebied van het welzijnswerk, volksgezondheid, oorlogsslachtoffers en kinderbescherming. Was enige jaren eerste ondervoorzitter van de Tweede Kamer en trad in die functie steeds op soepele wijze op als waarnemend voorzitter.

KVP, CDA
functie(s) in de periode 1969-1986: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

1. Personalia
2. Partij/stroming
3. Hoofdfuncties/beroepen
4. Partijpolitieke functies
5. Nevenfuncties
6. Opleiding
7. Activiteiten
8. Wetenswaardigheden
9. Publicaties van/over
10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Gerardina Maria Paulina (Dien)

titulatuur en naam

G.M.P. Cornelissen Gerardina Maria Paulina (Dien)

geboorteplaats en -datum

Oploo (gem. Oploo, Sint Anthonis en Ledeacker), 8 mei 1924

overlijdensplaats en -datum

Boxmeer, 25 mei 2015

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

• KVP (Katholieke Volkspartij), tot 11 oktober 1980
• CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

• medewerkster districtsbureau Verzorging Oorlogsslachtoffers, van 1946 tot 1948
• medewerkster Stichting "Maatschappelijk Werk ten Plattelande", van 1948 tot 1956
• staffunctionaris Stichting "Samenwerkende Diocesane Instellingen Maatschappelijke Dienstverlening", bisdom 's-Hertogenbosch, vanaf 1956
• lid gemeenteraad van Boxmeer, van 2 september 1958 tot 3 september 1974
• lid Provinciale Staten van Noord-Brabant, van 6 juni 1962 tot 7 juni 1978
• lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1969 tot 15 september 1971
• lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 september 1971 tot 7 december 1972
• lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 mei 1973 tot 3 juni 1986
• voorzitter sectie verpleeghuizen, NZR (Nationale Ziekenhuisraad), van 1986 tot januari 1992

Partijpolitieke functies

overzicht

• adviserend lid KVP-partijbestuur
• tweede fractiesecretaris KVP Tweede Kamer der Staten-Generaal, omstreeks 1976 tot 1977
• lid fractiebestuur CDA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van mei 1977 tot mei 1986
• lid commissie van onderzoek verkiezingsnederlaag CDA 1994 (commissie-Gardeniers), van mei 1994 tot 2 juli 1994

Nevenfuncties

• voorzitter Provinciale Commissie Financiën en Welzijnszaken (Commissie ex articulo 64)
• lid bestuur RIMGV (Regionaal Instituut voor Maatschappelijke en Geestelijke Volksgezondheid) in Noord-Brabant
• lid Provinciale Raad voor Maatschappelijke en Geestelijke Volksgezondheid in Noord-Brabant
• lid bestuur KIVSPO (Katholiek Instituut Voortgezette Sociaal-Paedagogische Opleidingen) te Nijmegen
• adviserend lid KLCMO (Katholiek Landelijk Centrum voor de Maatschappelijke Ontwikkeling)
• lid bestuur Sociale Academie te 's-Hertogenbosch
• lid bestuur LKMB (Landelijk Katholiek Maatschappelijk Beraad)
• lid commissie Financiële Positie Vrouwelijke Religieuzen
• lid bestuur Maasziekenhuis en Verpleeghuis te Boxmeer, omstreeks december 1982 (nog in 1984)
• lid bestuur Vereniging Nederlandse Heide-Maatschappij te Arnhem, omstreeks december 1982 (nog in 1984)
• lid bestuur Huishoudschool te Boxmeer, omstreeks december 1982 (nog in 1984)
• voorzitter Welzijnsberaad voor Ouderen in de provincie Noord-Brabant te 's-Hertogenbosch, omstreeks december 1982 (nog in 1989)
• lid dagelijks bestuur Provinciale Raad voor de Volksgezondheid in Noord-Brabant
• lid bestuur verpleeghuis "Madeleine" te Boxmeer, omstreeks december 1982 (nog in 1984)
• lid Adviesraad Nederlandse Organisatie Welzijnswerkers, omstreeks december 1982 (nog in 1984)
• lid bestuur "School en Bos" te Apeldoorn, omstreeks december 1982 (nog in 1984)
• lid bestuur Adviesraad Katholieke Bijzondere Noden, omstreeks december 1982 (nog in 1984)
• lid bestuur (vicevoorzitter) Nationaal Oorlog- en Verzetsmuseum te Overloon, omstreeks oktober 1984
• voorzitter Stichting "Voor het Kind", omstreeks 1987
• voorzitter Stichting Nederlands Comité voor Kinderzegels, omstreeks 1987
• interim-voorzitter COSBO (Centraal Orgaan Samenwerkende Bonden van ouderen), vanaf november 1990
• voorzitter NVVz (Nederlandse Vereniging voor Verpleeghuizen), van januari 1992 tot 1993

afgeleide functies, presidia etc.

• voorzitter bijzondere commissie voor stukken inzake de financiële positie van gescheiden vrouwen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 juni 1975 tot oktober 1979
• ondervoorzitter vaste commissie voor Volksgezondheid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 januari 1978 tot 30 september 1981
• lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van februari 1978 tot juni 1986
• ondervoorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel Kaderwet Specifiek Welzijn (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 april 1978 tot mei 1981
• ondervoorzitter bijzondere commissie inzake democratisch en doelmatig functioneren van gesubsidiëerde instellingen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 21 november 1978 tot mei 1981
• voorzitter bijzondere commissie voor het Jeugdwelzijnsbeleid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 12 december 1978 tot december 1982
• lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 19 september 1979 tot 3 juni 1986
• voorzitter vaste commissie voor Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 oktober 1979 tot 1 december 1982
• lid subcommissie uit de vaste commissie voor Volksgezondheid voor onderzoek naar nieuwe religieuze bewegingen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1981 tot juni 1984
• eerste ondervoorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 1981 tot 3 juni 1986
• lid Gemengde Commissie voor de Stenografische Dienst der Staten-Generaal, van 10 juni 1981 tot 3 november 1981
• voorzitter Gemengde Commissie voor de Stenografische Dienst der Staten-Generaal, van 3 november 1981 tot 3 juni 1986
• voorzitter vaste commissie voor Welzijn en Cultuur (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1 december 1982 tot 3 juni 1986
• lid Interparlementaire Commissie Nederlandse Taalunie, van april 1983 tot juni 1986

Opleiding

primair onderwijs

• R.K. lagere school

voortgezet onderwijs

• m.u.l.o., tot 1939

opleidingen

• opleiding Sociale Academie te Eindhoven, tot 1958
• voortgezette sociaal-pedagogische opleiding te Nijmegen, tot 1961 (social case work)
• voortgezette sociaal-pedagogische opleiding te Nijmegen, tot 1965 (supervisie)

cursussen

• cursus maatschappelijk werk, Sociale Academie te Vught, tot 1949

Activiteiten

als parlementariër

• Was justitie-woordvoerder van de KVP-Eerste Kamerfractie
• Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met volksgezondheid, maatschappelijk werk en justitie (kinderbescherming en gevangeniswezen).
• Was in september 1976 woordvoerster bij het debat over de abortusvoorstellen

opvallend stemgedrag

• Behoorde in 1972 tot de zes leden van haar fractie die vóór de motie-Voogd stemden over het niet vrijlaten van de 'Drie van Breda'
• Behoorde in 1974 tot de minderheid van haar fractie die vóór het (verworpen) wetsvoorstel over opschorting van de overgang van rechtswege van gemeenten van rijks- naar gemeentepolitie ('politiestopwetje') stemde
• Behoorde in 1975 tot de tien leden van haar fractie die vóór een (aangenomen) amendement-Konings/Van der Heem-Wagemakers stemden over invoering van schoolgeldvrijdom voor 15-jarigen per 1 augustus 1976

Wetenswaardigheden

algemeen

• Behoorde in augustus 1981 tot de zestien CDA-fractieleden die alleen tegen het ontwerp-regeerakkoord tussen CDA, PvdA en D66 stemden, omdat fractievoorzitter Van Agt bij aanvaarding zou opstappen
• Sinds 1995 bestaat er een tweejaarlijkse "Dien Cornelissen Prijs" voor het beste project in het kader van privacy in verpleeghuizen

uit de privésfeer

• In 1983 werd zij (als ondervoorzitter) samen met Kamervoorzitters uit andere EG-landen in audiëntie door de Paus ontvangen
• Haar vader was wethouder van Oploo. Hij overleed in 1942 op 57-jarige leeftijd.

verkiezingen

• In 1969 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg

woonplaats(en)/adres(sen)

• Boxmeer, Jacob Marisstraat 39, omstreeks 1971 (nog in 1976)
• Boxmeer, St. Anthonisweg 59, omstreeks 1979 (nog in 1986)

ridderorden

• Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1982
• Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 18 maart 1993

overige onderscheidingen en prijzen

• penning provincie Noord-Brabant, 1989
• ereburger van Boxmeer, 30 april 2008

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

• H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983)
• "Je moet je laten gelden, langzamerhand leer je dat, in: A. Groen e.a. (red.), Vrouwen en het Binnenhof (1985)", 41
• M. de Bok, "Dien Cornelissen, KVP/CDA (1923-2015). 'Zo gewoon gebleven, niks kapsones'", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis, 2015

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

ongehuwd

vader

J. Cornelissen, Johannes

geboorteplaats en/of -datum

Oploo (gem. Oploo, Sint Anthonis en Ledeacker), 22 november 1885

beroep vader

• landbouwer
• ambtenaar Ministerie van Landbouw, afdeling Voedselvoorziening (in de rang van commies)

moeder

A.M.C. Ronnes, Antonetta Margaretha Cornelia

geboorteplaats en/of -datum

Sambeek (gem. Boxmeer), 30 mei 1894

broers en zusters

6 broers en 5 zussen (was de oudste dochter en het vierde kind)

beroep grootvader (vaderskant)

landbouwer