G.Ch.C. Pels Rijcken

G.Ch.C. Pels Rijcken
bron: Maritiemmuseum Den Helder

Zeeofficier die in het conservatieve kabinet-Van Zuylen van Nijevelt minister van Marine was. Had een lange loopbaan bij de Marine en was onder meer onderwijzer van Japanse zeeofficieren en commandant van de marinebasis bij Den Helder. Toen hij in 1874 nogmaals kandidaat voor het ministerschap was, hielden zijn toekomstige collega's zijn benoeming tegen. Werd na zijn overlijden omschreven als hulpvaardig, nederig en geacht bij arm en rijk. Is de enige die tijdens zijn ministerschap voor een (lichte) overtreding door de Hoge Raad werd veroordeeld.

conservatief
functie(s) in de periode 1866-1868: minister

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Gerhard Christiaan Coenraad

titulatuur en naam

G.Ch.C. Pels Rijcken Gerhard Christiaan Coenraad

geboorteplaats en -datum

Princenhage (Brabant), 8 januari 1810

overlijdensplaats en -datum

Breda, 2 mei 1889

levensbeschouwing

Nederlands Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

conservatief

Hoofdfuncties/beroepen

  • marineofficier op diverse schepen, tot 1847
  • opleidingsofficier, KIM (Koninklijk Instituut voor de Marine) te Medemblik, vanaf 1847
  • hoofd onderwijs aan zeeofficieren in Japan, tot 1856 (op verzoek van de Japanse regering)
  • commandant Zr.Ms. stoomschip "Ardjoeno", vanaf 1 juni 1862 (om het Japanse gezelschap af te halen uit Londen)
  • commandant Zr.Ms. fregat "Zeeland", van 1863 tot 1864 (reis naar Zuid-Amerika, Kaap de Goede Hoop)
  • directeur en commandant Marine-etablissement te Willemsoord, van 1 juli 1865 tot 1 juni 1866
  • minister van Marine, van 1 juni 1866 tot 4 juni 1868 (benoemd bij K.B. van 30 mei 1866)
  • gepensioneerd, vanaf 1 augustus 1868

officiersrangen

  • luitenant-ter-zee tweede klasse, van april 1831 tot december 1845
  • luitenant-ter-zee eerste klasse, van december 1845 tot 1 mei 1856
  • kapitein-luitenant-ter-zee, van 1 mei 1856 tot 19 februari 1861
  • kapitein-ter-zee, van 19 februari 1861 tot 1 juli 1865
  • schout-bij-nacht, van 1 juli 1865 tot 1 augustus 1868
  • vice-admiraal b.d., vanaf 1 augustus 1868

Nevenfuncties

adjudant in buitengewone dienst van Z.M. koning Willem III, van 13 juni 1865 tot 2 mei 1889

Opleiding

hoger beroepsonderwijs

  • adelborst eerste klasse, tot 1826
  • adelborst tweede klasse, van 1826 tot 1831

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was in februari 1866 kandidaat voor de opvolging van de overleden minister Huyssen van Kattendijke
  • Was in 1874 kandidaat-minister van Marine, maar zijn toekomstige ambtgenoten dwongen Heemskerk uit te zien naar een andere kandidaat in verband met de "seniele" indruk die Pels Rijcken gemaakt had bij een eerste bijeenkomst van de beoogde ministers

uit de privésfeer

  • Een broer van hem (Frans Marinus Christiaan) was burgemeester van Arnhem (1872-1884)
  • Zijn vader was schout van Princenhage en wethouder van Breda
  • Zijn moeder was een nicht van W.R. baron van Heeckeren van Brandsenburg, lid Notabelenvergadering en Tweede Kamerlid
  • Werd in januari 1868 voor de Hoge Raad gedaagd vanwege het niet vastleggen en vasthouden van een hond in een gemeente waar de veetyfus heerste. Hij werd bij verstek veroordeeld tot een boete van f 10,- of een dag gevangenis. Vervolging door de Hoge Raad was geboden op grond van de uit 1838 daterende Wet op de rechterlijke organisatie, waarin nog werd verwezen naar de tekst van de Grondwet uit 1814.

verkiezingen

  • Was in 1869 in het district Amsterdam bij de periodieke verkiezingen verliezend conservatief kandidaat

woonplaats(en)/adres(sen)

Breda (na zijn pensionering)

ridderorden

  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 15 augustus 1867
  • Grootkruis Orde van de Eikenkroon, 2 juni 1868

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Ned. Patriciaat, 1913
  • J. Huizinga, "Mr. J. Heemskerk, conservatief zonder partij"
  • D. Vries, "Gerhard Pels Rijcken zeeofficier en minister in de negentiende eeuw" (2019)

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Nieuwediep, 8 januari 1849

echtgeno(o)t(e)/partner

J.M.C. Willinck, Johanna Maria Catharina

kinderen

1 zoon en 3 dochters

vader

Mr. Ch. Pels Rijcken, Christiaan

geboorteplaats en/of -datum

Princenhage, 6 december 1781

moeder

M.C. barones van Heeckeren van Brandsenburg, Maria Catharina

geboorteplaats en/of -datum

Breda, 29 december 1776

beroep grootvader (moederskant)

officier in Statendienst