E.J. Bergsma

E.J. Bergsma
bron: fotoarchief Brusse

Ondernemende zoon van Friese dorpsburgemeester, die al heel jong gegrepen werd door de perspectieven van het toerisme. Was meer dan een halve eeuw voorzitter van de ANWB. Landelijk vooral bekend als burgemeester van Enschede; een functie die hij vijfendertig jaar vervulde. Behandelde in de Eerste Kamer voor de Liberale Unie vooral waterstaatszaken, binnenlands bestuur, posterijen en de organisatie van de distributie. Pleitbezorger van natuurbehoud. Typeerde zichzelf als een Friese stijfkop.

liberaal
functie(s) in de periode 1913-1922: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Edo Johannes

titulatuur en naam

E.J. Bergsma Edo Johannes

geboorteplaats en -datum

Makkinga (gem. Ooststellingwerf), 6 juni 1862

overlijdensplaats en -datum

Arnhem, 31 oktober 1948

begraafplaats en -datum

Enschede, Oosterbegraafplaats

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

partij(en)

Liberale Unie

Hoofdfuncties/beroepen

  • klerk ter secretarie, gemeente Leeuwarden, tot 1 januari 1886
  • gemeentesecretaris van Idaarderadeel, van 1 januari 1886 tot 1 december 1892
  • burgemeester van Het Bildt, van 1 december 1892 tot 1 augustus 1896
  • burgemeester van Enschede, van 1 augustus 1896 tot 1 juli 1932
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 25 november 1913 tot 24 juli 1922 (voor Friesland)

Nevenfuncties

  • voorzitter College van Zetters te Enschede
  • buitengewoon lid Centrale Gezondheidsraad
  • voorzitter ANWB (Algemeene Nederlandsche Wielrijders Bond), van september 1884 tot 1937
  • voorzitter VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), van 24 april 1914 tot 1917
  • lid Bosraad, van januari 1923 tot 1 juni 1930
  • voorzitter Bosraad, vanaf 1 juni 1930 (nog in 1937)
  • lid en voorzitter Rijkscommissie van overleg voor de wegenverbetering, omstreeks 1931
  • voorzitter N.V. Luchtvaartcentrum Twente, tot 1932
  • voorzitter commissie ter bevordering van Rijnkanalen
  • voorzitter Tucht-Unie
  • lid bestuur Nederlandsche Roode Kruis
  • voorzitter Comité 'Het Nederlandsche Landschap'
  • lid bestuur NOC (Nederlands Olympisch Comité)
  • lid bestuur Vereniging "Heemschut"
  • lid bestuur "De Hoge Veluwe"

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

erelid ANWB, 1937

Opleiding

hoger beroepsonderwijs

  • gemeenteadministratie

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Eerste Kamer over uiteenlopende zaken, zoals waterstaat, binnenlandse zaken, posterijen, landbouw en distributie

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1920 als enige liberaal tegen het wetsvoorstel Nadere voorzieningen tegen revolutionaire woelingen

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Gekozen bij de periodieke verkiezingen in 1913; door ziekte pas in november beëdigd
  • Had als burgemeester grote betekenis voor Enschede. Tijdens zijn ambtsperiode kwam er een Hogere Textielschool, werden nieuwe wijken gebouwd en werd de komst van vliegveld Twente voorbereid. De stad groeide van 20.000 naar 52.000 inwoners.

uit de privésfeer

  • Zijn vader was burgemeester en gemeentesecretaris van Ooststellingwerf (1865-1870) en gemeentesecretaris van Leeuwarden (1870-1904)

verkiezingen

  • Werd in 1913 bij een tussentijdse verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Friesland met 27 van de 49 stemmen gekozen
  • Werd in 1922 niet herkozen als Eerste Kamerlid. Hoewel hij formeel kandidaat was, werden er geen stemmen op hem uitgebracht.

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Grouw
  • Sint Annaparochie
  • Enschede, vanaf 1896

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, juli 1902
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 26 juni 1933 (t.g.v. 50-jarig bestaan A.N.W.B.)

overige onderscheidingen en prijzen

  • Kruis van Verdienste Rode Kruis
  • ereburger van Enschede, 9 juli 1932

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Overijssels biografieën, 1 (1990)
  • Ned. Patriciaat, 1993

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Nijmegen, 12 september 1893

echtgeno(o)t(e)/partner

C.J. van der Moer, Cornelia Johanna

kinderen

1 dochter

vader

Mr. P.A. Bergsma, Petrus Adrianus

geboorteplaats en/of -datum

Idaard (grietenij Idaarderadeel), 13 april 1830

beroep vader

  • gemeentesecretaris
  • burgemeester

moeder

D. Offerhaus, Doetje

geboorteplaats en/of -datum

Groningen, 18 november 1832

beroep grootvader (vaderskant)

lid grietenijraad van Idaarderadeel

beroep grootvader (moederskant)

  • notaris te Groningen, van 1819 tot 1847
  • ontvanger van groningen
  • wethouder van Groningen
  • lid Provinciale Staten van Groningen