Gedegen en gerespecteerd lid van de Tweede Kamerfracties van GPV en ChristenUnie, die na vier jaar Eerste Kamerlidmaatschap minister van Defensie werd in het kabinet-Balkenende IV. Had het in die laatste functie veel moeilijker, onder andere vanwege de discussies rond de vredesmissie in Afghanistan. Zijn politieke loopbaan begon hij als medewerker van de Tweede Kamerfractie van het GPV, waarna hij in 1989 zelf Kamerlid werd. Hield zich met uiteenlopende onderwerpen bezig. Leidde in 1995-1996 het parlementaire onderzoek naar klimaatverandering. Daarnaast was hij nauw betrokken bij de parlementaire nasleep van het Srebrenicadrama en het vastleggen van betrokkenheid van de Tweede Kamer bij militaire missies. Na het uittreden van de PvdA-ministers was hij in 2010 acht maanden tevens minister voor Wonen, Wijken en Integratie.
GPV, ChristenUnie
functie(s) in de periode 1989-2010: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, minister
GPV (Gereformeerd Politiek Verbond), van 1974 tot 1 januari 2004
ChristenUnie, vanaf 22 januari 2000
lid tussentijds gevormde fractie(s)
fractie-RPF/GPV, van 19 mei 1998 tot 13 maart 2001
fractie-ChristenUnie, van 13 maart 2001 tot 23 mei 2002
Hoofdfuncties/beroepen
docent Gereformeerde Sociale Academie te Zwolle, van 1972 tot 1973
fractiemedewerker GPV Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1973 tot 14 september 1989
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 september 1989 tot 23 mei 2002
fractievoorzitter GPV Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 februari 2001 tot 13 maart 2001
lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 2003 tot 22 februari 2007
minister van Defensie, van 22 februari 2007 tot 14 oktober 2010
minister zonder portefeuille, minister voor Wonen, Wijken en Integratie, van 23 februari 2010 tot 14 oktober 2010
Partijpolitieke functies
vorige
lid curatorium "Groen van Prinsterer Stichting", wetenschappelijk bureau GPV (later ChristenUnie), vanaf 1978 (nog in 2002)
fractiesecretaris/penningmeester GPV Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1989 tot 13 maart 2001
adviserend lid verbondsraad GPV, van 1989 tot 2000
lid adviescollege GPV/SGP/RPF-fractie Europees Parlement, omstreeks januari 1990 (nog in 2002)
vicefractievoorzitter ChristenUnie Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 maart 2001 tot 23 mei 2002
fractiesecretaris ChristenUnie Eerste Kamer der Staten-Generaal, van juni 2003 tot 22 februari 2007
voorzitter programmacommissie Europese verkiezingen 2014
Nevenfuncties
vorige
lid redactie "Radix", Gereformeerd Interfacultair Tijdschrift, vanaf 1975 (nog in 2002)
lid panel wekelijks EO-programma "Deze Week", van september 1982 tot februari 2007
lid begeleidingscollege SCP (Sociaal en Cultureel Planbureau) (nog in 1991)
secretaris/penningmeester bestuur Stichting Centrum voor Parlementaire Geschiedenis, Katholieke Universiteit Nijmegen, van 1995 tot 22 februari 2007
lid Raad van Bestuur "The Foundation on Inter-Ethic Relations", van 1997 tot 2002
voorzitter Nederlandse delegatie COSAC te Stockholm, 21 en 22 mei 2001
lid bestuur PSO-capaciteitopbouw in ontwikkelingslanden, van 2002 tot 2004
columnist "Nederlands Dagblad", van 2002 tot februari 2007
lid Nederlandse delegatie COSAC te Madrid, 13 en 14 mei 2002
voorzitter Interdepartementale Beleidsonderzoekcommissie Taakspecialisatie Europese Defensie, van november 2002 tot juli 2003
lid bestuur ZOA (Zuid-Oost-Azië)-Vluchtelingenzorg, van 2003 tot 2004
lid Raad van Advies "East West Parliamentairy Practice Project", van 2003 tot februari 2007
voorzitter adviescommissie subsidieverlening, gemeente Rotterdam, 2004 (vanaf mrt. 2004)
voorzitter maatschappelijke beoordelingscommissie, programma Klimaat voor Ruimte (2004-2005)
voorzitter PSO Capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden, van 2005 tot februari 2007
lid klankbordgroep Koninklijke Luchtmacht, van 2005 tot februari 2007
vicevoorzitter Commissie van Advies, Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen "Clingendael", van 2006 tot februari 2007
lid Raad van Toezicht Netherlands Institute for Multiparty Democracy, van 2006 tot februari 2007
lid Nederlandse delegatie COSAC te Wenen, 22 en 23 mei 2006
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter tijdelijke commissie klimaatverandering (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 16 januari 1996 tot oktober 1996
voorzitter tijdelijke commissie aanvullende onderwerpen NIOD-rapport (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 april 2002 tot 25 april 2002
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
lid Comité van Aanbeveling Edmund Burke-Stichting, 2004
Opleiding
primair onderwijs
Gereformeerde lagere school te Berkel en Rodenrijs, van 1955 tot 1961
voortgezet onderwijs
h.b.s.-b, "Gereformeerd Lyceum" te Rotterdam, van augustus 1961 tot juni 1966
academische studie
sociologie: beleidssociologie (kandidaats), Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 1966 tot mei 1971
Activiteiten
als parlementariër
Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met buitenlandse zaken, milieubeheer, economische zaken, welzijn en volksgezondheid
Een door hem in 1994 ingediende (en met algemene stemmen aangenomen) motie leidde in 2000 tot opneming in de Grondwet van een parlementair instemmingsrecht bij uitzending van Nederlandse militairen bij vredesoperaties (de artikel 100-procedure).
Diende in 1995 samen met Alis Koekkoek (CDA) een initiatiefwetsvoorstel in inzake het opnemen van een bepaling over de Nederlandse taal in de Grondwet. Dit voorstel werd in 1997 door de Tweede Kamer verworpen. (24.431)
In 1996 verwierp de Tweede Kamer een door hem en Hans Hillen (CDA) en Koos van den Berg (SGP) ingediende motie waarin werd gevraagd om af te zien van het voornemen het RIOD onderzoek te laten doen naar de val van Srebrenica.
opvallend stemgedrag
Stemde in 2004 (in tegenstelling tot zijn fractiegenoot Schuurman) tegen het wetsvoorstel Wet op de uitgebreide identificatieplicht
als bewindspersoon (beleidsmatig)
Bracht in 2007 samen met staatssecretaris Van der Knaap de beleidsbrief 'Wereldwijd dienstbaar' uit over de Nederlandse militaire rol bij internationale crisisbeheersing. Uitgangspunt blijft dat gelijktijdig gedurende langere tijd kan worden deelgenomen aan maximaal drie operaties in het 'lagere deel' van het militaire geweldsspectrum. Er zal meer geïnvesteerd worden in personeel, met name in werving en behoud. Daarnaast wordt ingezet op verbetering van de operationele inzetbaarheid. (31.243)
Was in 2007 samen met minister Verhagen eerstverantwoordelijke voor het besluit om de Nederlandse bijdrage aan de ISAF-missie in Uruzgan (Afghanistan) te verlengen met twee jaar. De missie wordt mede gericht op het versterken van het Afghaanse bestuur. De terugtrekking van Nederlandse troepen begint 1 augustus 2010 en moet voor 1 december 2010 zijn afgerond.
Was in 2008 samen met minister Verhagen verantwoordelijk voor het besluit om Nederlandse marineschepen in te zetten bij een EU-operatie ('Atalanta') ter bestrijding van zeepiraterij voor de kust van Somalië
Diende in 2010 het wetsvoorstel Kaderwet veteranen in (32.538)
Wetenswaardigheden
algemeen
In 1984 en 1989 organiseerde het GPV een voorkeursactie voor hem bij de Europese Verkiezingen. Hij was toen tweede op de gezamenlijke lijst van SGP, RPF en GPV.
Moest in 2009 erkennen dat hij tijdens het vragenuurtje ten onrechte had ontkend tegenover journalisten van 'De Telegraaf' te hebben verklaard dat eind 2010 alle Nederlandse militairen Uruzgan zouden verlaten. Hij wist niet dat zijn voorlichter had verklaard dat het om een geautoriseerd interview ging. Na erkenning van de fout en excuses verwierp de Tweede Kamer een door de PVV ingediende motie van afkeuring.
uit de privésfeer
Werd vrijgesteld van dienstplicht vanwege onmisbaarheid als medewerker van de GPV-Tweede Kamerfractie
verkiezingen
Was in 2002 nummer vier op de kandidatenlijst van de ChristenUnie, maar werd niet gekozen omdat nummer zeven, Tineke Huizinga, via voorkeurstemmen de zetel innam.
ridderorden
Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 27 juni 2002
Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 3 december 2010
buitenlandse onderscheidingen
medaille Ghazi Mirbacha Kahu (Afghanistan), 27 mei 2011
hobby's
duurlopen (halve marathons)
klassieke muziek
lezen
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Reformatie en Tolerantie" (Willem de Zwijger Stichting, 1985)
"Nederland en Europa; deelstaat of vrij Koninkrijk" (Groen van Prinsterer Stichting, 1988)
"Partijtheoreticus tot eer van God. Bart Verbrugh (1916-2003)", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2003
literatuur/documentatie
NRC Handelsblad, 26 januari 1991
Jaus Müller en Michèle de Waard, "De weg van Berkel en Rodenrijs naar Uruzgan", NRC Handelsblad, 27 augustus 2007
