D66
functie(s) in de periode 1967-1989: lid Tweede Kamer, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Erwin (Erwin)
titulatuur en naam
Drs. E. Nypels Erwin (Erwin)
geboorteplaats en -datum
Aerdenhout (gem. Bloemendaal), 1 augustus 1933
overlijdensplaats en -datum
Rijswijk (Z.H.), 8 december 2024
Partij/stroming
partij(en)
- VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), van 1954 tot oktober 1966
- D'66 (Democraten 1966), van 24 oktober 1966 tot 15 juni 1985 (partijnaam gewijzigd)
- D66 (Democraten 66)
Hoofdfuncties/beroepen
- bedrijfseconoom (rang: referendaris), Centrale directie der PTT (Post Telegraaf Telefoondienst), van 1961 tot 1967
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 februari 1967 tot 7 december 1972
- directeur Stichting Wetenschappelijk Bureau D'66, van 1973 tot 1975
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 2 april 1974 tot 29 mei 1982
- minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, van 29 mei 1982 tot 4 november 1982
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 november 1982 tot 14 september 1989
- voorzitter VHP, vakorganisatie voor middelbaar en hoger personeel, van 25 september 1990 tot 1 maart 1994
- lid algemeen bestuur MHP, vakcentrale voor Middelbaar en Hoger personeel, van 25 september 1990 tot 1 maart 1994
Partijpolitieke functies
overzicht
- voorzitter JOVD (Jongeren Organisatie "Vrijheid en Democratie"), van 10 november 1962 tot 31 oktober 1964
- lid initiatiefcomité D'66
- lid partijbestuur D'66 (eerste hoofdbestuur)
- lid fractiebestuur (personeelszaken) D'66 Tweede Kamer der Staten-Generaal, van mei 1981 tot mei 1982
- lid bestuur Stichting Wetenschappelijk Bureau D'66, van 1982 tot 1986
- vicefractievoorzitter D'66 Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 september 1983 tot 22 mei 1986
- fractiesecretaris D'66 Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 september 1983 tot 22 mei 1986
Nevenfuncties
- lid bestuur stichting "Nieuwe Woonvormen", van 1968 tot 1977
- voorzitter landelijk ombudsteam stadsvernieuwing, van 1973 tot 1980 (initiatiefnemer)
- penningmeester Stichting 'Juf', ter financiële ondersteuning van een heilpedagogische school te 's-Gravenhage, van 1981 tot 1991
- lid bestuur Vereniging van Oud-Tweede Kamerleden, van 1991 tot 1998
- extern adviseur Arbeidsvoorwaarden van de DIN-adviesgroep, van 1994 tot 1998
- lid Begeleidingscommissie evaluatie wet Medezeggenschap bij pensioenfondsen, van 1995 tot 1996
- lid adviescommissie VWS-overleg (geschillencommissie betreffende overheidsbijdragen in arbeidskosten), van 1995 tot 1999
- lid adviescommissie Cultuuroverleg (geschillencommissie betreffende overheidsbijdragen in arbeidskosten), van 1997 tot 2000
- voorzitter NBP (Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen), van mei 1998 tot 2003
- voorzitter NVOG-fractie raad van advies, later deelnemersraad, pensioenfonds ABP, van 1999 tot 2008
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter vaste commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 januari 1978 tot 29 mei 1982
- lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 16 september 1981 tot 14 september 1989
- ondervoorzitter vaste commissie voor Ambtenarenzaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 9 september 1986 tot 14 september 1989
Opleiding
primair onderwijs
- bijzonder-neutrale lagere school te Nijmegen
voortgezet onderwijs
- Stedelijk Gymnasium te Nijmegen (drie jaar)
- h.b.s.-b, Openbare middelbare school te Nijmegen, tot juni 1951
academische studie
- economie: economisch-sociologische richting, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1951 tot 1955
- economie: economisch-sociologische richting, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1957 tot 1960
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer onder meer bezig met volkshuisvesting en ruimtelijk ordening, ambtenarenzaken, spreidingsbeleid, pensioenen, sociale zaken, volksgezondheid en financiën
- Interpelleerde op 19 december 1968 de ministers Schut, Bakker en De Block en staatssecretaris Kruisinga over mogelijke vestiging van Shell in het Moerdijkgebied
- Diende in 1970 met zijn fractiegenoot Hans van Mierlo een initiatiefwetsvoorstel in om de bevoegdheid van de minister van Sociale Zaken om een c.a.o. onverbindend te verklaren te laten vervallen. Het voorstel werd in 1976 ingetrokken na overname in een regeringsvoorstel. (10.906)
- Interpelleerde op 18 juni 1970 minister Schut over de huursubsidieregeling
- Diende in 1970 een motie van afkeuring in over de voortgang van het woningbouwprogramma. Deze motie werd verworpen.
- Een door hem in 1972 ingediend en aangenomen amendement op een wetsvoorstel over onteigening ten behoeve aan aanleg van een buisleidingenstraat gaf de aanzet tot de pkb (planologische kernbeslissing)-procedure. Ook bij het wetsvoorstel gevoegde de kaart werd onderdeel van de wet.
- Diende in 1975 een initiatiefwetsvoorstel in om de organisaties van middelbaar en hoger personeel toe te laten tot het centraal arbeidsvoorwaardenoverleg in de Stichting van de Arbeid. Het voorstel werd later ingetrokken, na toelating van de Vakcentrale MHP tot de Stichting. (13.546)
- Zette zich met name in voor een regeling om pensioenbreuk tegen te gaan. Diende hiertoe in 1980 een initiatiefvoorstel in. Het door Groenman overgenomen voorstel werd in 1991 wet. Door de wet verkrijgen degenen die door verandering of verlies van baan niet meer kunnen deelnemen aan hun pensioenregeling (de zgn. 'slapers'), een recht op gelijke jaarlijkse indexering van de opgebouwde pensioenaanspraken als de gepensioneerden. Bij de parlementaire afhandeling van dit voorstel trad Nypels, die inmiddels geen Kamerlid meer was, op als adviseur van mevrouw Groenman. (16.225)
- Interpelleerde op 11 maart 1981 staatssecretaris De Graaf over het tempo van de pensioenwetgeving
- Diende in 1981 een initiatiefwetsvoorstel in over splitsing van woningen. Dit voorstel beoogt gemeenten meer mogelijkheden te geven om splitsing van goedkope huurwoningen in afzonderlijke (dure) appartementen tegen te gaan. 'Geestelijk vader' van dit voorstel was de toenmalige Amsterdamse wethouder Wolffensperger. In 1981-1982 trad Jacob Kohnstamm op als medeverdediger. Het voorstel werd in 1984 wet (onder de titel 'Wet op de woningsplitsing'). (16.781)
- Interpelleerde op 19 juni 1983 staatssecretaris Brokx over de hoogte van de individuele huursubsidie per 1 juli voor bejaarden in wooncentra met aangepaste dienstverlening
- Was in 1984 en 1985 woordvoerder bij de debatten over de conclusies van de enquêtecommissie RSV
- Diende in 1985 een initiatiefwetsvoorstel in inzake vertegenwoordiging van gepensioneerden in pensioenfondsbesturen. Dit voorstel kreeg geen steun van een meerderheid in de Tweede Kamer. Wel voldoende steun kreeg een aan het oorspronkelijke voorstel toegevoegde onderdeel met betrekking tot bij pensioenfondsen in te stellen adviserende deelnemersraden, waarin naast de werknemers ook de gepensioneerden vertegenwoordigd moeten zijn. Dit voorstel werd in 1989 wet. (19.008)
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1970 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Van der Spek stemde over volkenrechtelijke erkenning van de DDR
- In 1975 stemden hij en Nooteboom als enigen van hun fractie vóór een (verworpen) motie-Van der Spek over het vooralsnog afzien van de plannen tot spreiding van rijksdiensten
Wetenswaardigheden
algemeen
- Behoorde tot de medeoprichters van D'66
- Was in de periode 1975-1994 deelnemer aan het Des-Indesberaad over (toekomstige) samenwerking van PvdA, VVD en D66 in een regeringscoalitie
- Was in 1975 samen met zijn fractiegenoot Nooteboom betrokken bij het Democratisch Actie Centrum, een groepering die poogde te komen tot een nieuwe politieke bundeling waaraan o.a. D'66 en DS'70 zouden deelnemen. In tegenstelling tot Nooteboom bleef hij uiteindelijk echter lid van D'66.
- In 1982 werd bij de Tweede Kamerverkiezingen in de Haagse Schilderswijk een voorkeursactie voor hem gehouden. In de buurtkrant "De Schilderswijker" stond de leuze "Nypels for president!".
- Was op verzoek van de Jonge Democraten in 1986 opnieuw kandidaat bij de Tweede Kamerverkiezingen; na hun voorkeursactie werd hij toen voor de zevende maal gekozen in de D66-fractie
- Stelde samen met F.H.W. Brouwer in 2008 een voorontwerp van wet op over het recht voor gepensioneerden op medebestuur van hun pensioenfondsen. Dit voorontwerp vormde de basis van het initiatiefwetsvoorstel van de Kamerleden Koşer Kaya (D66) en Blok (VVD) dat in datzelfde jaar werd ingediend en in april 2012 tot wet werd verheven. Samen met Brouwer en drs. M.P. Broekhuijsen trad hij tevens op als adviseur van de beide initiatiefnemers bij de behandeling van hun voorstel in de beide Kamers.
- Het in (maart) 2020 opgerichte steunfonds voor de Jonge Democraten kreeg de naam "Erwin Nypels Stichting"
uit de privésfeer
- Hij is vegetariër
- Een neef van zijn vader was raadsheer in de Hoge Raad der Nederlanden
- Onderhield van oktober 2006 tot augustus 2013 de website Documentatie medezeggenschap gepensioneerden (www.nypels.nl)
verkiezingen
- Was in 1995 D66-kandidaat voor de Eerste Kamer, maar werd niet gekozen
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
- "De badmuts" (bijnaam in journalistieke kring)
- "De fluwelen drilboor" (bijnaam op het ministerie van Volkshuisvesting)
- "de laatste volkstribuun" (bijnaam die Kamervoorzitter Dolman hem gaf vanwege zijn krachtige stemgeluid)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Aerdenhout, Rijnegomlaan 22
- Rijswijk (Z.H.), Hoornbruglaan 49, omstreeks 1967
- Rijswijk (Z.H.), Cederlaan 11, omstreeks 1969 (nog in 2015)
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1980
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 9 december 1982
overige onderscheidingen en prijzen
Jan Glastra van Loon-penning, 7 oktober 2006
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- erelid JOVD, vanaf 24 maart 1979
- erelid D66, vanaf 6 november 2010
militaire dienst
- dienstplichtig militair, van 1955 tot 1957
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Pensioencrisis en pensioenambitie of het gelijk van de vierkante cirkel" (2013)
- "Hoe nu verder met ons pensioenstelsel?" (2015)
- "De macht gedeeld, kroniek van 45 jaar emancipatiestrijd van gepensioneerden" (2015)
- "Schildpad op het Binnenhof, Een politiek plakboek van één van de oprichters van D66: Erwin Nypels" (2021)
literatuur/documentatie
- F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
- H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983)
- T. van Rijckevorsel en H. Enkelaar, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1988)
- Ned. Patriciaat, 1933
- Jasper Dekker en Carina Kralt-Bos, "Een democratische doorzetter", in: Jaarboek parlementaire geschiedenis 2025, 119-122
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Rijswijk (Z.H.), december 1964
echtgeno(o)t(e)/partner
J.M.M. Krijnen, Jacoba Margaretha Maria (Coby)
beroep echtgeno(o)t(e)/partner
- onderwijzeres
- tekstschrijver
vader
A.C. Nypels, Albert Carel
geboorteplaats en/of -datum
Breda, 10 februari 1895
beroep vader
notaris
moeder
J.Th. Deutmann, Jeanny Therèse
geboorteplaats en/of -datum
Meester Cornelis (Nederlands-Indië), 13 juni 1901
beroep moeder
secretaresse
broers en zusters
1 zus
beroep grootvader (vaderskant)
- officier KNIL (hoogste rang: generaal)
- militair-historicus
beroep grootvader (moederskant)
