Dr.Mr. A. (Antoon) Veerman

A. Veerman
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Rustige, nauwgezette ARP- en CDA-politicus. Was een gewaardeerd parlementair journalist van Trouw en later rector van het Christelijk Lyceum in Delft. Begin jaren zestig en daarna vanaf 1967 woordvoerder onderwijs en binnenlandse zaken van de ARP-Tweede Kamerfractie. Stond links in de ARP en leidde die partij als voorzitter aan het einde van de roerige jaren zestig en begin jaren zeventig. Speelde in die functie in 1973 een belangrijke rol bij het vertrek van Biesheuvel uit de politiek. Zijn staatssecretarisschap van Onderwijs in het kabinet-Den Uyl moest hij vanwege zijn gezondheid voortijdig beëindigen, waarna hij terugkeerde naar de Tweede Kamer.

ARP, CDA
functie(s) in de periode 1962-1981: lid Tweede Kamer, staatssecretaris, partijvoorzitter

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Antoon (Antoon)

titulatuur en naam

Dr.Mr. A. Veerman Antoon (Antoon)

geboorteplaats en -datum

Bodegraven, 11 oktober 1916

overlijdensplaats en -datum

Lage Mierde (gem. Hooge en Lage Mierde), 19 december 1993

begraafplaats en -datum

Rijswijk (Z.H.), 24 december 1993

levensbeschouwing

Gereformeerd

Partij/stroming

partij(en)

  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), tot 11 oktober 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

  • leraar klassieke talen te Kampen en Amsterdam, van 1941 tot 1946
  • secretaris hoofdredactie, dagblad "Trouw", 1946
  • parlementair redacteur, dagblad "Trouw", van 1946 tot 1951
  • leraar klassieke talen, "Christelijk Lyceum" te Delft, van 1949 tot 2 november 1959 (sinds augustus 1951 conrector)
  • rector "Christelijk Lyceum" te Delft, van 2 november 1959 tot 1 december 1967
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 april 1962 tot 5 juni 1963
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 2 juni 1966 tot 20 november 1968
  • lid gemeenteraad van Rijswijk (Z.H.), van 6 september 1966 tot 1 september 1970
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 april 1967 tot 11 mei 1973
  • staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen (belast met algemeen voortgezet- en voorbereidend onderwijs en technisch- en beroepsgericht onderwijs), van 11 mei 1973 tot 1 september 1975
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 november 1975 tot 10 juni 1981

takenpakket (staatssecretaris)

  • Was als staatssecretaris belast met de behartiging van zaken op het terrein van 1. de directies Algemeen voortgezet en voorbereidend wetenschappelijk onderwijs, Technisch Beroepsonderwijs, Beroepsgericht voortgezet onderwijs; 2. Bouwzaken onderwijs; 3. vaststelling van het plan van scholen ingevolge de Wet op het voortgezet onderwijs.

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid redactie "Nederlandse Gedachten", officieel orgaan van de ARP, van 20 januari 1951 tot 15 oktober 1955
  • voorzitter ARJOS (Anti-Revolutionaire Jongeren Studieclubs), van 1 december 1952 tot december 1956
  • lid redactie "Op eigen wieken", blad van de ARJOS, omstreeks 1955
  • lid Organisatie Commissie ARP, omstreeks 1960
  • waarnemend voorzitter van de organisatie-commissie ARP, vanaf 28 oktober 1960 (nog in 1962)
  • voorzitter ARP Kamercentrale Delft, omstreeks 1960 (nog in 1962)
  • voorzitter Organisatie Commissie ARP, omstreeks 1963 tot 15 juni 1968
  • lid moderamen, Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, omstreeks 1965
  • voorzitter ARP Statencentrale Delft, omstreeks 1963 (nog in 1966)
  • ondervoorzitter Centraal Comité van de ARP, van 14 januari 1967 tot 15 juni 1968
  • lid Groep van Achttien (overleg van KVP, ARP en CHU), vanaf april 1967
  • voorzitter ARP, van 15 juni 1968 tot 11 mei 1973
  • lid commissie gezamenlijk urgentieprogramma KVP, ARP, CHU 1971-1975, van augustus 1970 tot oktober 1970
  • lid Contactraad ARP, CHU, KVP, van 1971 tot 1975

Nevenfuncties

  • lid Politiek Jongeren Contact Raad, omstreeks 1955
  • ouderling Gereformeerde Kerk te Rijswijk
  • voorzitter Vluchtelingencomité voor Hongaarse vluchtelingen, 1956
  • lid presidium, Federatie van Nederlandse Journalisten
  • voorzitter Protestants-Christelijke Journalistenkring, omstreeks 1962
  • voorzitter Vereniging van Rectoren bij het Christelijk v.h.m.o. (voortgezet hoger en middelbaar onderwijs), van 1963 tot 1967
  • lid bestuur Christelijk Cultureel Studiecentrum

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter bijzondere commissie voor het voorstel van wet van het lid Westerterp inzake de Europese verkiezingen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juni 1970 tot 11 mei 1973
  • ondervoorzitter bijzondere commissie voor de Grondwetsherziening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 29 juni 1971 tot december 1971

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium-a, "Christelijk Gymnasium" te Utrecht

academische studie

  • klassieke letteren, Rijksuniversiteit Utrecht, tot 13 januari 1940
  • Nederlands recht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 9 maart 1938 tot 4 november 1948

promotie

  • letteren en wijsbegeerte, Vrije Universiteit te Amsterdam, 26 maart 1942

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in zijn eerste periode als Tweede Kamerlid vooral bezig met volksgezondheid en het omroepbeleid
  • Was na 1967 onderwijs-woordvoerder van de ARP-Tweede Kamerfractie. Hield zich verder onder meer bezig met cultuur, binnenlandse zaken (onder meer herindeling, kiesrecht en staatkundige vernieuwing) en Koninkrijksaangelegenheden.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1962 tot de minderheid (vier leden) van zijn fractie die vóór de 'Mammoetwet' stemde
  • Behoorde in 1975 tot de zes leden van zijn fractie die tegen een (aangenomen) amendement-Van der Doef op de begroting van het Rijkswegenfonds stemden, waardoor aanleg van de landscheidingsweg (rijksweg 14) bij Den Haag werd uitgesteld. Het amendement werd met 65 tegen 63 stemmen aangenomen.
  • Behoorde op 27 juni 1980 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (aangenomen) motie-Ter Beek stemde, waarin de Tweede Kamer zich uitsprak voor een olieboycot van Zuid-Afrika. Stemde in tegenstelling tot zes fractiegenoten echter tegen een motie van afkeuring over het niet uitvoeren van die motie.
  • Behoorde op 5 maart 1981 tot de minderheid (20 leden) van zijn fractie die tegen een (aangenomen) motie-Duinker stemden, waarin het beleid met betrekking tot de huren in stadsvernieuwingsgebieden impliciet werd afgekeurd

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Bracht in 1975 de Nota mavo-projekt uit. Op 36 scholen wordt een proef gedaan waarbij leerlingen op twee niveaus per vak examen kunnen doen. De driejarige mavo moet op termijn worden afgeschaft en de doorstroming van m.a.v.o. naar het beroepsonderwijs moet eenvoudiger worden. (13.479)
  • Bracht in 1975 samen met minister Van Kemanade de Nota 'contouren van een toekomstig onderwijsbestel' (de 'Contourennota') uit
  • Bevorderde als staatssecretaris het tweedekansonderwijs (onder meer instelling van de moeder-mavo)

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Bracht in 1975 een wet (Stb. 386) tot wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs tot stand over verhoging van de stichtingsnormen voor scholen en verbetering van de planprocedure. Het wetsvoorstel was in 1972 ingediend door minister Van Veen. (11.880)

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Bij de fusie van KVP, ARP en CHU bedacht hij de naam Christen-Democratisch Appèl (CDA)
  • Behoorde - hoewel hij een voorkeur had voor regeren met de progressieve partijen - in januari 1973 tot de minderheid (vier leden) in de ARP-fractie die steun gaven aan het voorstel van Biesheuvel om eerst met DS'70 en de VVD te gaan onderhandelen over vorming van een kabinet
  • Stemde in 1973 in zijn fractie vóór de totstandkoming van het kabinet-Den Uyl
  • Trad in 1975 af als staatssecretaris vanwege zijn gezondheid

uit de privésfeer

  • Zijn vader was lid van de gemeenteraad van Bodegraven
  • Zijn moeder overleed 28 januari 1922

verkiezingen

  • Stond in 1956 bij de Tweede Kamerverkiezingen op de 20e (onverkiesbare) plaats van de ARP-kandidatenlijst

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Kampen, omstreeks 1945
  • Amsterdam, De lairessestraat 68-II, omstreeks 1947
  • Rijswijk (Z.H.), Regentesselaan 5, omstreeks 1955 (nog in 1976)
  • Lage Mierde, Beekakkerweg 1, omstreeks 1978 (nog in 1981)

ridderorden

  • Officier in de Orde van Oranje-Nassau, april 1969 (t.g.v. 90-jarig bestaan ARP)
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, september 1975

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"De stijl van Calvijn in de Institutio Christianae Religionis" (dissertatie, 1943)

literatuur/documentatie

  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
  • Willem Breedveld, "Een verzoener tussen linkse en rechtse anti-revolutionairen. Antoon Veerman 1916-1993", Trouw, 20 december 1993

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Bodegraven, mei 1946

echtgeno(o)t(e)/partner

E.N. van Leeuwen, Edith Nelly (Eddy)

kinderen

4 zoons en 3 dochters

vader

J.J. Veerman, Jacobus Johannes

geboorteplaats en/of -datum

Nieuwkoop, 23 november 1874

beroep vader

kaasexporteur

moeder

N. Kwakernaak, Neeltje

geboorteplaats en/of -datum

Reeuwijk, 10 juni 1884

stiefmoeder

M. Niesing, Marijntje

broers en zusters

4 broers en 3 zussen (was zelf de jongste)

beroep grootvader (vaderskant)

kaashandelaar

beroep grootvader (moederskant)

landbouwer