D66
functie(s) in de periode 2022-2024: minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Robertus Henricus (Robbert)
titulatuur en naam
Dr. R.H. Dijkgraaf Robertus Henricus (Robbert)
geboorteplaats en -datum
Ridderkerk, 24 januari 1960
Partij/stroming
partij(en)
D66 (Democraten 66), vanaf januari 2022
Hoofdfuncties/beroepen
- onderzoeker Physics Department, Princeton University (VS), van 1989 tot 1991
- onderzoeker en medewerker, Institute for Advanced Study, Princeton (VS), van 1991 tot 1992
- hoogleraar mathematische fyscia, Korteweg-de Vries Instituut voor Wiskunde, Universiteit van Amsterdam, van 1 augustus 1992 tot 1 januari 2005
- universiteitshoogleraar mathematische fysica, Universiteit van Amsterdam, van 1 januari 2005 tot januari 2022
- Leon-Levy-professor, Institute for Advanced Study, Princeton (VS), van 1 juni 2012 tot januari 2022
- directeur Institute for Advanced Study, Princeton (VS), van 1 juni 2012 tot januari 2022
- minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, van 10 januari 2022 tot 2 juli 2024
- aankomend voorzitter ISC (International Science Council), vanaf 30 januari 2025 (internationale organisatie op wetenschapsgebied)
- hoogleraar wetenschap en maatschappij in internationaal perspectief, Universiteit van Amsterdam, vanaf 1 april 2025
takenpakket (bewindspersoon)
- Had als minister van OCW een primaire verantwoordelijkheid voor 1. MBO, 2. Hoger Onderwijs (incl. studiefinanciering/leenstelsel), 3. Wetenschapsbeleid en wetenschappelijk onderzoek, 4. Lerarenbeleid, Emancipatie, 5. DUO, 6. Inspectie van het Onderwijs en 7. Fonds Onderzoek en Wetenschap
Nevenfuncties
huidige
- columnist wetenschap, NRC, vanaf 2024
vorige
- directeur ICTP Spring School, Triëst (Italië), van 1992 tot 1996
- redacteur Communications in Mathematical Physics, van 1992 tot 2002
- redacteur Elsevier Mathematical Library, van 1994 tot 2021
- redacteur Nuclear Physics B, Supervisory Editor, van 1994 tot 2021
- redacteur Journal of Geometry and Physics, van 1995 tot 2021
- lid dagelijks bestuur samenwerkingsverband Mathematische Fysica, van 1996 tot 1999
- redacteur Advances in Theoretical and Mathematical Physics, van 1997 tot 2021
- redacteur International Mathematical Research Notices, van 1998 tot januari 2021
- voorzitter Programma management FOM-GBE Programma Mathematical Phyics, vanaf 1999
- lid Scientific Steering Committee Mathematics Lorentz Center, (Rijks)universiteit Leiden, van 1999 tot 2006
- lid Scientific Steering Committee Physics Lorentz Center, (Rijks)universiteit Leiden, van 1999 tot 2006
- voorzitter dagelijks bestuur Samenwerkingsverband Mathematische Fysica, van 1999 tot 2002
- redacteur Journal of Mathematical Physics, van 2000 tot 2004
- redacteur Reviews of Mathematical Physics, van 2000 tot 2004
- programma manager FOM Programma String Theory and Quantum Gravity, van 2001 tot 2007
- lid Scientific Steering Committee Max-Planck-Institut für Mathematik Bonn (Duitsland), van 2001 tot 2007
- columnist NRC Handelsblad, tot januari 2022
- lid tweede Innovatieplatform (o.l.v. premier Balkenende)
- president KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), van 19 mei 2008 tot 5 juni 2012
- lid Raad van Toezicht Teylers Museum te Haarlem, van 2008 tot 2012
- lid Raad van Toezicht Gerrit Rietveld Academie te Amsterdam, van 2009 tot 2012
- lid Raad van Toezicht Fullbright Center, van 2009 tot 2022
- voorzitter Stichting Internationale Wiskunde Olympiade, van 2009 tot 2011
- voorzitter Raad van Toezicht VPRO, van 2009 tot 2012
- lid Paleiscommissie, Stichting Koninklijk Paleis te Amsterdam, van 2009 tot 2021
- lid Raad van Toezicht Prins Bernhard Cultuurfonds, van 2009 tot 2012 (voorzitter adviescommissie beurzen)
- voorzitter commissie toekomst kunstonderwijs, HBO-raad, van september 2009 tot juli 2010
- lid Raad van Toezicht Van Gogh Museum te Amsterdam, van 2010 tot 2014
- voorzitter Raad van Toezicht Hartwig Medical Foundation, van 2015 tot 2022
- covoorzitter InterAcademy Council, van 2013 tot 2017
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
lid Comité van Aanbeveling denktank "Voor Ons Nederland", vanaf juni 2025
Opleiding
hoger beroepsonderwijs
- schilderen (kandidaats), Gerrit Rietveld Academie, Nederlandse Hogeschool voor beeldende kunst en vormgeving te Amsterdam, van 1982 tot 1984
academische studie
- theoretische natuurkunde, Instituut voor theoretische fysica, Rijksuniversiteit Utrecht, van 1978 tot 1986 (cum laude)
promotie
- wis- en natuurkunde, Rijksuniversiteit Utrecht, 1989 (cum laude)
eredoctoraten
- eredoctoraat Radboud Universiteit Nijmegen, 2013
- eredoctoraat, Universiteit Leiden, 2018
- eredoctoraat, Vrije Universiteit Brussel, 2019
Activiteiten
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Kondigde in 2022 een extra investering van 5 miljard euro aan in hoger onderwijs en wetenschap en een structurele jaarlijkse verhoging van 700 miljoen.
- Bracht in 2023 samen met minister Van Gennip een Actieplan tegen grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld uit. Behalve het tegengaan daarvan is het beperken van de schade van dit gedrag en geweld. Dat kan door snel te signaleren en te stoppen, slachtoffers en hun omgeving steun en hulp te bieden en direct te handelen in de richting van (vermoedelijke) plegers. Ook is er veel aandacht voor de rol van de omstander. Die moeten seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld herkennen en weten wat ze kunnen doen wanneer zij hiermee in aanraking komen.
- Sprak in 2023 met de VO-raad, AOb, CNV-onderwijs, FvOV, Ouders en Onderwijs en LAKS af, dat vanaf 1 januari 2023 mobieltjes en bijvoorbeeld tablets of smartwatches niet meer zijn toegestaan in de klas.
- Diende in 2024 het wetsvoorstel Wet internationalisering in balans in (36.555)
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 2023 een wet (Stb. 177) tot stand tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek waardoor decentrale loting wordt gevoegd als selectiemethode voor opleidingen met een capaciteitsfixus in het hoger onderwijs. Hierdoor kunnen universiteiten en hogescholen per opleiding meer maatwerk toepassen bij het inrichten van selectieprocedures, en moet kansengelijkheid voor aspirant-studenten worden vergroot. (35.765)
- Bracht in 2023 een wet (Stb. 186) tot stand tot wijziging van de Wet Studiefinanciering waardoor de basisbeurs in het hoger onderwijs wordt heringevoerd. Tevens wordt de bijverdiengrens in het mbo afgeschaft en worden de terugbetalingsvoorwaarden in het mbo gelijkgetrokken. De aanvullende beurs wordt uitgebreid. (36.229)
Wetenswaardigheden
algemeen
- publiceerde met regelmaat in "De Groene Amsterdammer"
- Gaf live colleges aan een groot televisiepubliek via DWDD University over onderwerpen als de oerknal, zwarte gaten, licht, Einstein, het allerkleinste en symmetrie
- Was in 2013 wapenheraut, die de inhuldiging van koning Willem-Alexander aankondigde
uit de privésfeer
- Promoveerde bij prof.dr. Gerard 't Hooft, die in 1999 (mede) de Nobelprijs voor natuurkunde won
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 2012
overige onderscheidingen en prijzen
- Physica-prijs, Nederlandse Natuurkundige Vereniging (2002)
- Spinoza-premie, NWO (2003)
- Comeniusprijs, Naarden (2012)
- Impact Award, Mensa Fonds, Nederland (2019)
- Irispenning excellente wetenschapscommunicatie, drie wetenschapsmusea (Nemo Science Museum, Rijksmuseum Boerhaave en Teylers Museum), 2019
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid American Physical Society
- lid American Mathematical Society
- lid International Association for Mathematical Physics
- lid KNAW (Koninklijke Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), vanaf 28 april 2003
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Operator Algebra of Orbifold Models" (1989)
- "A Geometrical Approach to Two Dimensional Conformal Field Theory." (dissertatie, 1989)
- "String Propagation in a Black Hole Geometry" (1992)
- "String Theory, Gauge Theory and Quantum Gravity" (edities 1993, 1994, 1995, 1996, co-auteur)
- "The Moduli Space of Curves" (1995, co-auteur)
- "5D Black Holes and Matrix Strings" (1997)
- "Matrix Models, Topological Strings, and Supersymmetric Gauge Theories" (2002)
- "Blikwisselingen" (2008)
- "Quantum curves and D-modules" (2009)
- "Het nut van nutteloos onderzoek" (2012)
- "Het isgelijkteken" (2019)
- "The Usefulness of Useless Knowledge" (2017)
- vele wetenschappelijke publicaties
literatuur/documentatie
Lucas Brouwers en Patricia Veldhuis, "'Je moet zo nu en dan een sprong maken'", NRC Weekend, 12 & 13 maart 2022
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd
kinderen
2 zonen en 1 dochter
