Dr. P.H. (Pier) van Gorkum
Uit de kring van het CNV afkomstig Tweede Kamerlid voor de PPR. Studeerde en promoveerde aan de Vrije Universiteit. Zette zich zowel voor, tijdens als na zijn Kamerlidmaatschap sterk in voor bedrijfsdemocratisering en voor versterking van de positie van ondernemingsraden. Koos daarbij in de PPR-fractie een tamelijk zelfstandige positie, waardoor de samenwerking met fractiegenoten moeizaam verliep. Toen fractie en partij hem niet toestonden 'buitenparlementaire' activiteiten te ontplooien en niet bereid was aan te sturen op een breuk met het kabinet-Den Uyl, verliet hij in september 1975 de Kamer. Stapte later over naar de PSP en kwam uiteindelijk bij D66 terecht.
PPR
functie(s) in de periode 1972-1975: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Pier Henk (Pier)
titulatuur en naam
Dr. P.H. van Gorkum Pier Henk (Pier)
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 11 november 1931
overlijdensplaats en -datum
Zeist, 27 december 2012
Partij/stroming
partij(en)
- PPR (Politieke Partij Radikalen), van 1968 tot 1971
- PPR (Politieke Partij Radikalen), van 1972 tot maart 1976
- PSP (Pacifistisch-Socialistische Partij), vanaf 1976
- D66 (Democraten 66), omstreeks 1993
Hoofdfuncties/beroepen
- medewerker Bureau voor arbeidsbemiddeling, Vrije Universiteit te Amsterdam
- directeur Bureau van de CEFA (Christelijke Film Actie) te Hilversum, van juli 1957 tot 1 maart 1963 (filmproductiebedrijf)
- chef afdeling voorlichting NTS (Nederlandse Televisie Stichting), van 1963 tot 1965
- wetenschappelijk onderzoeker op terrein van de industriële democratie, Vrije Universiteit en SISWO (Interuniversitair Instituut voor Sociaal-Wetenschappelijk Onderzoek), van 1965 tot 1967
- voorzitter Christelijke vereniging van hoger personeel, CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond), van 1965 tot 1972
- directeur ICOR (Informatiecentrum Ondernemingsraden) te Zeist, vanaf 1965
- docent Sociale Academie "De Horst" te Driebergen, tot 1972
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 december 1972 tot 16 september 1975
- voorzitter ACOR (Advocaten Centrum Ondernemingsraden) te Zeist, vanaf 1986 (oprichter)
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid werkgroep Radikale politiek
- tweede voorzitter PPR
- lid werkgroepen D66, omstreeks 1993
- lid 'specialistenbank' fractie D66 Provinciale Staten van Utrecht, omstreeks 1993
Nevenfuncties
- lid verbondsraad CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond)
- gastdocent SIOO (Interuniversitair Centrum voor Ontwikkeling op het terrein van Organisatie- en Veranderkunde)
- gastdocent universiteiten
- vertrouwenscommissaris van ondernemingsraden
- lid Raad van Commissarissen namens de werknemers "IHC Holland" te Sliedrecht, vanaf december 1987
- lid Raad van Commissarissen namens de werknemers "ICL" te Maarssen (omstreeks 1998)
- lid Raad van Commissarissen namens de werknemers "Waterleidingmaatschappij Gelderland" te Velp (Gld.), vanaf december 1989
- lid Raad van Commissarissen namens de werknemers "Fujitsu Services" B.V. te Maarssen (omstreeks 2002)
Opleiding
academische studie
- economie: sociologische richting, Vrije Universiteit te Amsterdam, tot 2 juli 1957
promotie
- economische wetenschappen, Vrije Universiteit te Amsterdam, 4 oktober 1963
Activiteiten
als parlementariër
- Was woordvoerder sociaal-economische zaken van de PPR-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook enige tijd bezig met visserij-aangelegenheden.
- Was in 1973 één van de woordvoerders van zijn fractie bij de behandeling van de ontwerp-Machtigingswet inkomensvorming en bescherming werkgelegenheid
- Interpelleerde op 7 februari 1973 de ministers Van Agt en Boersma over de omzetting van naamloze vennootschappen in besloten vennootschappen. Doel was grote b.v.'s publicatieplichtig te maken.
opvallend stemgedrag
- In 1973 stemden hij en De Gaay Fortman als enigen van hun fractie tegen het initiatiefwetsvoorstel-Van Schaik/Geurtsen over casino's
Wetenswaardigheden
algemeen
- Was begin jaren zeventig medeoprichter van en actief in de werkgroep maatschappijkritische vakbeweging, waarvan verder onder meer deel uitmaakten de NKV'er Jaap van der Doef, CNV'ers Gerrit Gerritse, Louw de Graaf en Gerrit Terpstra en de NVV'ers Stan Poppe en Wim Kok. De werkgroep wilde een gezamenlijke vakbondsstrategie ontwikkelen voor onder meer verdere democratisering en maatschappijvernieuwing.
- Diende op het congres van de PPR op 30 oktober 1971 namens het actiecentrum (=PPR-afdeling) Zeist een voorstel in om de PPR op te heffen en om de leden te adviseren zich bij de PvdA aan te sluiten. Dit voorstel werd met grote meerderheid verworpen. Hij verliet hierop de partij, maar keerde voor de verkiezingen van november 1972 terug.
- Keerde zich in 1973 in zijn fractie tegen de vorming van het kabinet-Den Uyl, omdat er volgens hem onvoldoende garantie was voor democratisering van het bedrijfsleven
- Stuurde in mei 1975 op het PPR-congres aan op een breuk met het kabinet-Den Uyl, maar dit voorstel werd met 578 stemmen voor en 148 stemmen verworpen.
- Bereidde in 1975 een initiatiefwetsvoorstel voor over grotere invloed van werknemers in de raden van commissarissen. Tot indiening kwam het niet. Liet daarna op 26 juni 1975 weten dat hij in september dat jaar de Kamer zou verlaten.
- Verliet de PPR begin 1976 nadat in de Kerngroep zijn voorstel was verworpen om de door het kabinet-Den Uyl ingediende herziening van de Wet op de ondernemingsraden af te wijzen en te breken met het kabinet
- Meldde zich in 1993 aan als Tweede Kamerkandidaat voor D66, maar kreeg geen plaats op de kandidatenlijst
uit de privésfeer
- Zijn echtgenote was maatschappelijk werkster
verkiezingen
- Was bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1977 zevende op de kandidatenlijst van de PSP
woonplaats(en)/adres(sen)
Zeist, Prof. Lorentzlaan 55, omstreeks 1972 (nog in 1993)
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Kerk en voorlichting; een analyse van de begrippen voorlichting en public relations, alsmede van de wijze waarop zij toepassing hebben gevonden op kerkelijk gebied" (dissertatie, 1963)
- "Industriële democratie op het niveau van de onderneming" (1969)
- "Vakbeweging en onderneming" (samen met prof. H.J. van Zuthem, 1973)
- "Industrial democracy in the Netherlands" (1975)
- "OR-leden voor de rechter" (1983)
- artikelen over communicatie- en zeggenschapsvraagstukken
literatuur/documentatie
- H.J.G. Waltmans, "Niet bij rood alleen. Vijftien jaar Nederlandse politiek en de geschiedenis van de PPR" (1983)
- D. Houwaart, "Spreiding van macht, kennis en Surinamers. Jaarboek van de Nederlandse politiek 1975" (1976)
- Anne Bos, "Pier van Gorkum: het radicale buitenbeentje van de PPR", in: Ch. van de Belt e.a. (red.), "De Politieke Partij Radikalen 1968-1990. Macht uit het zadel" (2022), 124-125
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd
echtgeno(o)t(e)/partner
A. Raakman, Alida (Elly)
kinderen
3 zoons en 1 dochter
vader
P.H. van Gorkum, Pieter Hendrikus
geboorteplaats en/of -datum
Den Helder, 5 september 1900
beroep vader
bakker
moeder
A. van Streun, Antje
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 20 oktober 1900
beroep grootvader (moederskant)
brandwacht
