Dr. K. (Klaas) van Dijk

K. van Dijk
bron: Fotobureau Stokvis

Intelligente Drentse slagerszoon, die in Groningen staatsrecht en sociologie studeerde. Promoveerde bij zijn leermeester P.J. Bouman op een studie over radio en volksontwikkeling. Was als student zeer actief in de JOVD. Werkte bij de regionale omroep, was docent sociologie en massacommunicatie en wethouder van Groningen. In 1963 Tweede Kamerlid voor de VVD, onder meer omroepspecialist, maar hij sprak ook over hoger onderwijs, defensie, economische zaken en volkshuisvesting. Leek in de politiek een grote toekomst tegemoet te gaan, maar maakte die verwachting niet waar. Erudiete aardige liberaal die al sinds zijn geboorte niet beschikte over een normale rechterarm.

VVD
functie(s) in de periode 1963-1976: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Klaas (Klaas)

titulatuur en naam

Dr. K. van Dijk Klaas (Klaas)

geboorteplaats en -datum

Meppel, 21 augustus 1925

overlijdensplaats en -datum

Assen, 11 januari 1995

levensbeschouwing

Remonstrants (opgevoed)

niet-kerkelijke levensbeschouwing

vrijmetselaar

Partij/stroming

partij(en)

VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie)

Hoofdfuncties/beroepen

  • werkzaam bij Rode Kruisziekenhuis te Meppel, van 1944 tot 1945
  • parttime medewerker Drents streekprogramma, RONO (Regionale Omroep Noord), van 1948 tot 1949
  • reporter actualiteitenrubriek, RONO (Regionale Omroep Noord), van 1949 tot 1953
  • assistent van Prof. Bouman, Sociologisch Instituut, Rijksuniversiteit Groningen, van 1953 tot 1955
  • lid gemeenteraad van Groningen, van 9 augustus 1954 tot 1 oktober 1963
  • voorlichter Bureau van de Curatoren (wetenschappelijk ambtenaar eerste klasse), Rijksuniversiteit Groningen, van 1955 tot 1958
  • docent sociologie, Academie voor Lichamelijke Opvoeding, vanaf 1956 (nog in 1971)
  • docent massacommunicatie, Rijksuniversiteit Groningen, van 1958 tot 1968
  • wethouder (van sociale zaken, volkshuisvesting en recreatie) van Groningen, van 2 september 1958 tot 22 juli 1963
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 24 augustus 1976

Partijpolitieke functies

overzicht

  • vicevoorzitter JOVD (Jongeren Organisatie "Vrijheid en Democratie") (medeoprichter JOVD in het Noorden des Lands)
  • erelid JOVD
  • lid bestuur VVD afdeling Groningen

Nevenfuncties

  • tweede voorzitter Algemene Stichting Verzorging en Verpleging Zwakzinnigen
  • medewerker Drents-Groningse Pers
  • secretaris Drents Genootschap, van 1952 tot 1957
  • voorzitter Provinciale Culturele Raad Drenthe
  • voorzitter Nederlandse Multiple Sclerose Stichting
  • lid Defensiecommissie, omstreeks 1965 tot 1967
  • lid Nederlandse delegatie naar de algemene vergadering van de Verenigde Naties, september 1967
  • voorzitter "Helpt Elkander", omstreeks 1970
  • voorzitter Algemene Vereniging van Ouders en Vrienden van het Geestelijk Gehandicapte Kind, omstreeks 1970
  • voorzitter programmaraad RONO (Regionale Omroep Noord en Oost), omstreeks 1971 tot 30 januari 1973
  • voorzitter Nederlands Museum "Kinderwereld" te Roden, omstreeks 1975

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter Commissie van Advies voor de Bibliotheek (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 23 september 1965 tot 1 maart 1967
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1 maart 1967 tot mei 1971
  • voorzitter bijzondere commissie voor de Nota situering nieuwe terreinen voor militaire doeleinden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 29 oktober 1969 tot 24 augustus 1976
  • voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Wet herstructurering wetenschappelijk onderwijs (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 november 1971 tot mei 1975
  • voorzitter vaste commissie voor het Wetenschapsbeleid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 juni 1973 tot 24 augustus 1976

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium-a te Zwolle, tot 1944

academische studie

  • Nederlands recht, Rijksuniversiteit Groningen, van september 1945 tot 5 juli 1949

promotie

  • rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Groningen, 11 februari 1953

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met culturele zaken, media, defensie (personeel), hoger onderwijs en wetenschapsbeleid, en Koninkrijksaangelegenheden. In 1968 was hij woordvoerder bij het debat over de Nota Ontwikkeling van het Noorden des Lands. Voerde in 1969 het woord bij het interpellatiedebat over de bezetting van het Maagdenhuis en in 1970 over bij het debat over de universitaire bestuurshervorming. Hield zich aanvankelijk ook bezig met volkshuisvesting, binnenlands bestuur (gemeentelijke herindeling) en onderwijs (werkende jongeren, leerlingwezen) en voerde voorts in 1966 het woord bij de behandeling van de ontwerp-Natuurbeschermingswet.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1963 tot de vier leden van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel stemden over opheffing van de inkomensgrens in de Kinderbijslagwet
  • In 1969 stemden hij en Wiegel en Geurtsen als enigen van hun fractie tegen het wetsontwerp Herziening gemeentelijke indeling van het Eiland van Dordrecht
  • Behoorde in 1971 tot de minderheid van zijn fractie die vóór het initiatiefwetsvoorstel stemde over de mogelijkheid van vervroeging van Prinsjesdag
  • In 1972 stemden hij en Keja als enigen van hun fractie tegen het (verworpen) wetsvoorstel over vorming van een IJmondgemeente
  • Behoorde in 1974 tot de drie leden van zijn fractie die tegen het initiatiefwetsvoorstel-Goudsmit/Jurgens over de zondagsopenstelling van zwembaden stemden
  • Behoorde in 1975 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een amendement-Dolman stemde om WAO-uitkeringen van gehuwde vrouwen voortaan met een lager tarief in de IB te belasten. Het amendement werd met met 69 tegen 68 stemmen aangenomen.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nam ontslag als Tweede Kamerlid om zich te kunnen inzetten voor de komst van een liberale omroeporganisatie

uit de privésfeer

  • Was in zijn jeugd bij de padvinderij

anekdotes en citaten

  • Maakte soms zelf humoristische opmerkingen over het missen van zijn rechterarm. Zo placht hij, als aan de uitspraak van Gruijters ("Ik tel m'n vingers na als ik een confessioneel een hand heb gegeven") werd herinnerd, te zeggen, wijzend op zijn rechterschouder: "Kunt u nagaan wat mij is overkomen..."

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Groningen, tot september 1963
  • Roden, Paaskamp 4a, vanaf 1963 (nog in 1971)
  • Roden, Raiffaisenlaan 7, omstreeks 1974 (nog in 1976)

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1975

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Radio en Volksontwikkeling" (dissertatie, 1953)
  • "Drenthe" (sociologisch fotoboek (1956))
  • "Drenthe verandert" (1957)
  • "Wij en de anderen" (studieboek)
  • "Grenzen en kansen" (studieboek)

literatuur/documentatie

  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
  • "Vanuit het Noorden 12 1/2 jaar Nederlandse politiek", Leeuwarder Courant, 28 augustus 1976

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Meppel, 26 november 1951

echtgeno(o)t(e)/partner

W. van de Heuvel, Warnarda

vader

E. van Dijk, Egbert

geboorteplaats en/of -datum

Meppel, 14 augustus 1899

beroep vader

slager

moeder

A.B. van Son, Anna Berendina

geboorteplaats en/of -datum

Beilen, 17 januari 1901

beroep grootvader (vaderskant)

spekslager

beroep grootvader (moederskant)

conducteur Nederlandse Spoorwegen