Dr. J.W. (Johan) van Hulst

J.W. van Hulst
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Een kwart eeuw Eerste Kamerlid voor CHU en CDA en tevens enkele jaren fractievoorzitter. Zoon van een hervormde Amsterdamse meubelstoffeerder, die naast zijn werk als onderwijzer met succes een middelbare opleidingen Nederlands en geschiedenis volgde en aan de universiteit met lof pedagogiek deed. Populaire kweekschooldirecteur die zorgde dat vele honderden Joodse baby's werden gered uit de crèche tegenover de Hollandse Schouwburg. Was van 1963 tot 1976 hoogleraar pedagogiek aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Sterk voorstander van de christendemocratische samenwerking. Erudiet en bijzonder dynamisch en arbeidzaam man, die zijn honderden publicaties met de hand heeft geschreven, want typen kon hij niet. Verdienstelijk schaker.

CHU, CDA
functie(s) in de periode 1956-1981: lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, lid Europees Parlement (vóór 1979), partijvoorzitter

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Johan Wilhelm (Johan)

titulatuur en naam

Dr. J.W. van Hulst Johan Wilhelm (Johan)

wijziging in naam en/of titulatuur

  • J.W. van Hulst, tot 9 maart 1961 (tot zijn promotie in de Letteren)
  • Dr. J.W. van Hulst, vanaf 9 maart 1961

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 28 januari 1911

overlijdensplaats en -datum

Amsterdam, 22 maart 2018

levensbeschouwing

Hervormd: midden-orthodox

Partij/stroming

partij(en)

  • CHU (Christelijk-Historische Unie), van 1929 tot 11 oktober 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

  • onderwijzer te Oudewater, van 1929 tot 1936
  • onderwijzer te Utrecht, van 1936 tot 1938
  • docent Hervormde Kweekschool te Amsterdam, van 1938 tot 1942
  • parttime leraar geschiedenis, Rijks Hogere Burgerschool te Purmerend, van 1938 tot 1942
  • onderdirecteur Hervormde Kweekschool te Amsterdam, van 1940 tot 1942
  • directeur Hervormde Kweekschool te Amsterdam, van 1942 tot 1 september 1960
  • docent Kaderschool CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond), van januari 1948 tot 1960
  • docent Theologisch Seminarium te Driebergen, van 1956 tot 1 september 1960
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 3 juli 1956 tot 10 juni 1981
  • wetenschappelijk hoofdambtenaar pedagogiek, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1 september 1960 tot oktober 1963
  • lid Europees Parlement, van 16 oktober 1961 tot 30 september 1968 (aangewezen door de Staten-Generaal)
  • hoogleraar pedagogiek, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 11 oktober 1963 tot 1 februari 1976 (tot 18 april 1964 faculteit der letteren; daarna sociale wetenschappen)
  • fractievoorzitter CHU Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 10 december 1968 tot 8 juni 1977
  • fractievoorzitter CDA Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1977 tot 10 juni 1981

Partijpolitieke functies

overzicht

  • adviserend lid Unieraad CHU, omstreeks 1960
  • voorzitter CHU, van 13 september 1969 tot 19 februari 1972
  • lid Groep van Achttien (overleg over samenwerking ARP, CHU en KVP), van september 1969 tot 1970
  • lid commissie gezamenlijk urgentieprogramma KVP, ARP, CHU 1971-1975, van augustus 1970 tot oktober 1970
  • lid Contactraad ARP, CHU, KVP, van 1971 tot 1975

Nevenfuncties

  • lid bestuur (respectievelijk voorzitter) PCOV (Protestants-Christelijk Onderwijzersverbond), van 1950 tot 1958
  • voorzitter Nederlandse Vereniging van Opvoedkundigen
  • lid Defensiecommissie, vanaf 27 maart 1963 (nog in 1972)

afgeleide functies, presidia etc.

  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de begroting van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen 1957 (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van februari 1957 tot maart 1957
  • voorzitter commissie van voorbereiding voor de begroting van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen 1958 (Eerste Kamer der Staten-Generaal)
  • lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en West-Europese Unie, van 14 januari 1958 tot 1 mei 1962
  • lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van november 1961 tot mei 1962
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de begroting van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen 1962 (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van januari 1962 tot februari 1962
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de ontwerp-Rijkswet goedkeuring overeenkomst over Westelijk Nieuw-Guinea (West Irian) (Eerste Kamer de Staten-Generaal), van 11 september 1962 tot 13 september 1962
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor het wetsontwerp-Wet op het voortgezet onderwijs (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1962 tot februari 1963
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor de begroting van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen 1964 (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van februari 1964 tot maart 1964
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor Onderwijs en Wetenschappen (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 13 oktober 1967 tot 12 december 1967
  • voorzitter vaste commissie voor Onderwijs en Wetenschappen (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 12 december 1967 tot 8 juni 1977
  • lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 10 december 1968 tot 8 juni 1977
  • voorzitter vaste commissie voor Buitenlandse Zaken (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 5 oktober 1977 tot 10 juni 1981
  • voorzitter commissie van rapporteurs voor het voorstel van de leden Mol c.s. inzake een parlementaire enquête naar contracten over verwerking van radioactief afval (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van mei 1981 tot 2 juni 1981
  • lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 8 juni 1977 tot 10 juni 1981
  • lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en West-Europese Unie, van 5 oktober 1977 tot 1 oktober 1981

Opleiding

hoger beroepsonderwijs

  • Kweekschool voor onderwijzers (akte L.O.) te 's-Gravenhage, tot 1929
  • or onderwijzers (hoofdakte L.O.) te 's-Gravenhage, tot augustus 1931
  • M.O.-Nederlandse taal en letterkunde (M.O.-b)

academische studie

  • geschiedenis (niet voltooid), Vrije Universiteit te Amsterdam
  • psychologie (doctoraal), Vrije Universiteit te Amsterdam, tot 22 december 1937 (cum laude)
  • pedogogiek (doctoraal), Vrije Universiteit te Amsterdam, tot 7 mei 1956 (cum laude)

promotie

  • letteren, Vrije Universiteit te Amsterdam, 9 maart 1961

Activiteiten

als parlementariër

  • Was onderwijs-woordvoerder van de CHU- en CDA-Eerste Kamerfracties. Hield zich als CHU-senator ook bezig met Koninkrijksaangelegenheden en later namens de CDA-fractie met buitenlandse zaken.

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1961 als enige van zijn fractie vóór de ontwerp-Beginselenwet kinderbescherming
  • In 1975 behoorde hij met De Geer van Oudegein en Piket tot de minderheid van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Herstructurering wetenschappelijk onderwijs stemde
  • Behoorde in 1980 tot de 13 leden van zijn fractie die tegen de ontwerp-Sanctiewet stemden
  • Stemde in 1980 tijdens de eerste lezing van de Grondwetsherziening tegen het voorstel over het verlenen van kiesrecht aan niet-Nederlandse ingezetenen voor de gemeenteraad

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was in de zomer van 1980 in beeld als mogelijke nieuwe minister van Defensie als opvolger van W. Scholten

uit de privésfeer

  • Hij was in Oudewater kerkorganist
  • Zijn broer, G.J.A. van Hulst, was schrijver en componist
  • Zijn dochter Diane werd bekend als televisieomroepster van de NCRV
  • Schreef nog op 101-jarige leeftijd voor het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis (2012) een gedegen 'In memoriam' voor zijn oud-collegasenator prof. Bertus de Rijk

verkiezingen

  • Werd in 1956, 1960, 1963, 1966, 1971 en 1977 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Amsterdam
  • Oudewater
  • Hekendorp, van 31 oktober 1933 tot 20 oktober 1936
  • Utrecht, Burg. Van Tuyllkade 84bis, van 20 oktober 1936 tot 1 augustus 1938
  • Amsterdam, Paramaribostraat 41, van 1 augustus 1938 tot 28 oktober 1955
  • Amsterdam, Oosterpark 33, van 28 oktober 1955 tot 3 juli 1978
  • Amsterdam, Arent Jansz Ernststraat 69, vanaf 3 juli 1978 (nog in 1992)

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 april 1967
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 9 juni 1981

buitenlandse onderscheidingen

Yad Vashem (Israëlische onderscheiding), 1973

overige onderscheidingen en prijzen

gouden medaille Europees Parlement, 1969

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid CJMV (Christelijke Jonge-Mannen Vereniging) te Oudewater
  • lid Utrechtsche Christelijke Schaakvereeniging
  • lid Amsterdamse schaakvereniging "Caïssa"

hobby's

  • schaken
  • literatuur

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De beginselleer van Hoogvelds pedagogiek" (dissertatie, 1961)
  • "Een fundamenteel probleem der pedagogiek" (inaugurele rede, 1963)
  • enkele honderden wetenschappelijke publicaties

literatuur/documentatie

  • W. van Haaften en G. Verwey (red.), "Johan W. van Hulst pedagoog, politicus, verzetsman. In de voetstappen van Coornhert" (2015)
  • Marcel ten Hooven, "Onafhankelijk, zelfbewust en humoristisch. Johan van Hulst (1911-2018)", in: Jaarboek parlementaire geschiedenis 2018, 120-123

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Gravenhage, 14 oktober 1936

echtgeno(o)t(e)/partner

A.J. Donker, Anna Jannetta

vader

G.G.J. van Hulst, Gerrit Gerhardus Jacobus

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 5 augustus 1883

beroep vader

meubelstoffeerder

moeder

G.C. Hofman, Geertruida Catharina

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 30 januari 1879

beroep grootvader (vaderskant)

meubelmaker

beroep grootvader (moederskant)

pakhuisknecht