partijloze liberaal
functie(s) in de periode 1945-1946: minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Johannes Aleidis (Johan)
titulatuur en naam
Dr. J.A. Ringers Johannes Aleidis (Johan)
wijziging in naam en/of titulatuur
Ir. J.A. Ringers (tot aan hem in 1930 een eredoctoraat werd verleend)
geboorteplaats en -datum
Alkmaar, 2 januari 1885
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 6 mei 1965
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal, maar partijloos
Hoofdfuncties/beroepen
- ingenieur Rijkswaterstaat, arrondissement Goes te Hansweert, van 1906 tot 1916 (o.a. bouwer van de derde schutsluis te Hansweert)
- ingenieur Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschappij te Java, van 1916 tot 1920
- hoofdingenieur Rijkswaterstaat, leider kanalisering in West-Friesland, van 1920 tot 1 mei 1921
- hoofdingenieur Rijkswaterstaat, leider bouw Noordersluis te IJmuiden, van 1 mei 1921 tot 1 augustus 1927
- directeur en hoofduitvoerder N.V. MUZ (Maatschappij tot Uitvoering van Zuiderzeewerken), van 1 januari 1927 tot 1 april 1930
- directeur-generaal Rijkswaterstaat, van 1 april 1930 tot 1 december 1935
- lid Raad van Beheer Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschappij te 's-Gravenhage, van 1 december 1935 tot mei 1940
- regeringscommissaris voor de Wederopbouw, van 30 mei 1940 tot 25 juni 1945 (1 april 1943 gearresteerd en gevangenschap)
- algemeen gemachtigde voor Wederopbouw en Bouwnijverheid, van 23 december 1940 tot 1 april 1943
- minister van Openbare Werken, van 25 juni 1945 tot 1 september 1945 (de naam van het departement werd bij besluit van 16 augustus 1945 gewijzigd)
- minister van Openbare Werken en Wederopbouw, van 1 september 1945 tot 15 november 1946 (in september-oktober 1946 op non-activiteit)
- raadgevend ingenieur (o.a. van de Engelse regering en de BPM), omstreeks 1947
gevangenschap/internering
- gevangenschap strafgevangenis ('Oranjehotel') te Scheveningen, van 1 april 1943 tot 24 november 1943
- gevangenschap concentratiekamp te Vught, van 24 november 1943 tot 5 april 1944
- geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 5 april 1944 tot 24 april 1944
- gevangenschap concentratiekamp Sachsenhausen-Oranienburg, van 28 april 1944 tot 21 april 1945
Nevenfuncties
- lid Raad van Commissarissen Nederlands-Indische Spoorwegmaatschappij, van 1930 tot 1935
- lid Centrale Commissie voor de Drinkwatervoorziening, vanaf 26 augustus 1931
- lid Staatscommissie voor het vervoer (Staatscommissie-Patijn), vanaf 30 november 1925 (nog in 1933)
- adviseur van Buitenlandse Zaken, van 1936 tot 1965 (onderbroken door de Tweede Wereldoorlog)
- lid Commissie inzake de waterverontreiniging, omstreeks 1938
- lid Raad van Bestuur N.V. Koninklijke Luchtvaartmaatschappij voor Nederland en Koloniën, omstreeks 1938
- lid Raad van Commissarissen KLM (Koninklijke Luchtvaart Maatschappij), van 1938 tot 1945
- lid Raad van Commissarissen KNILM (Koninklijke Nederlandsch-Indische Luchtvaart Maatschappij), van 1938 tot 1945
- lid bestuur Stichting Waterbouwkundig Laboratorium te Delft, omstreeks 1938
- lid vaste commissie Havenpolitiek, Economische Raad, omstreeks 1938
- membre de la Commission Consultative International des Travail du Canal de Suez, 1939
- lid Grootburgercomité, van december 1941 tot 1 april 1943
- lid Nationaal Comité, van januari 1942 tot 1 april 1943
- voorzitter Nederlandse delegatie bij de Internationale Vereeniging van Scheepvaartcongressen
- lid Raad van Commissarissen KPM (Koninklijke Parket Maatschappij), vanaf 1946
- lid Raad van Commissarissen "Java-China-Japan Lijn", vanaf 1946
- lid Raad van Commissarissen "Ringers Cacao- en Chocoladefabrieken"
- lid Raad van Commissarissen "Van Saanen's Bouwbedrijf" te Amsterdam
- lid Raad van Commissarissen "Dredging en Construction Company of Kingslyn" (G.Br.)
- lid Raad van Commissarissen Beton Maatschappij "Bato" te 's-Gravenhage
- lid Raad van Commissarisen Rotterdamsche Bank
- lid Raad van Commissarissen Oranje-Nassau mijnen
- lid Raad van commissarissen "Nationale Borg Maatschappij"
- vicevoorzitter Stichting Waterloopkundig Laboratorium te Delft
- voorzitter Vereniging van Delftse Ingenieurs
- voorzitter KIVI (Koninklijk Insitituut van Ingenieurs), van 1946 tot december 1949
- voorzitter Nederlandse delegatie Zeslandenoverleg te Parijs over grenscorrecties met Duitsland, van 22 juli 1948 tot 1 september 1948
- voorzitter studiecommissie tweede luchthaven in het Westen van het land, van januari 1949 tot juli 1950
- vicevoorzitter KIVI (Koninklijk Insitituut van Ingenieurs), van december 1949 tot 1952
- voorzitter KIVI (Koninklijk Instituut van Ingenieurs), van 1952 tot januari 1955
- lid Deltacommissie, vanaf 1953
- lid bestuur TNO, omstreeks 1959
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
- erelid KIVI (Koninklijk Instituut van Ingenieurs), vanaf januari 1955
- erelid "The Institution of Mechenical Engineers" te Londen, 17 december 1956
Opleiding
voortgezet onderwijs
- Hogere Burgerschool te Alkmaar, van september 1897 tot juli 1902
academische studie
- weg- en waterbouwkunde, Polytechnische School te Delft, van september 1902 tot 30 juni 1906 (cum laude examen civiel ingenieur)
eredoctoraten
- technische wetenschappen, Technische Hogeschool te Delft, 22 september 1930
- doctor honoris causa, Universiteit te Dantzig, 7 juni 1932
Activiteiten
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Was in de eerste twee naoorlogse kabinetten verantwoordelijk voor de wederopbouw en herstel van de bouwproductie. Het ging bij de wederopbouw zowel om fabrieken en kantoren als om huizen. Had daarbij te maken met problemen als schaarste aan bouwmaterialen, tekort aan bouwvakkers, beperkte financiële middelen en bureaucratie. Trachtte door woningssplitsing en rationalisatie in de bouw de bouwproductie te laten opvoeren.
Wetenswaardigheden
algemeen
- Hij werd al in 1926 genoemd als mogelijke minister van Waterstaat
- Hij was van 25 september tot 1 november 1946 op non-actief vanwege zijn gezondheid en werd toen vervangen door minister Vos
- Trad af als minister, formeel vanwege zijn gezondheid, maar feitelijk lag daaraan een meningsverschil over het Indonesische beleid aan ten grondslag. Hij was voorstander van (harder) militair optreden tegen de Republiek Indonesië.
uit de privésfeer
- Werd in 1941 door de bankier E.E. Menten naar voren geschoven als mogelijke leider in Nederland voor het geval Duitsland onverwacht zou 'instorten'
- Was tijdens de Bezetting onder andere actief in het Grootburgercomité en Nationaal Comité, dat plannen maakte voor een overgangsbewind na een Duitse nederlaag. Bij de contacten daarover met Londen werd hij in 1943 slachtoffer van het door Anton van der Waals uitgevoerde Englandspiel.
- Nam in 1945 deel aan de zgn. 'dodenmars' uit het concentratiekamp Sachsenhausen, om op 24 mei 1945 terug te keren in Nederland
- Zijn oudste zoon Jan was gehuwd met Magda Furstner, dochter van de minister van Marine in de Londense kabinetten
woonplaats(en)/adres(sen)
- Kruiningen (omstreeks 1912)
- Nederlands-Indië, van 1916 tot 1920
- IJmuiden, van 1920 tot 1927
- Westerland (Wieringen) (woonde in 'Villa 'Waterkeer'), van 1927 tot 1930
- 's-Gravenhage, Koninginnegracht 52, vanaf 1930 (nog in 1938)
- 's-Gravenhage, Anna Paulownastraat 117, omstreeks 1955
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1930 (t.g.v. de opening van de sluis bij IJmuiden)
- Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 17 februari 1948
buitenlandse onderscheidingen
Honorary Commander of the British Empire, 26 september 1947
overige onderscheidingen en prijzen
Van Oldenbarnevelt-penning, gemeente Rotterdam, 5 december 1946
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, vanaf 1915
- lid Batafaasch Genootschap der Proefondervindelijke Wijsbegeerte, vanaf 1924
- lid Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen, vanaf 1933
- lid Provinciaal Utrechtsch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, vanaf 1942
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Een eeuw Nederlandse waterbouw" (1947)
literatuur/documentatie
- W.F. Lichtenauer, "Ringers, Johannes Aleidis (1885-1965)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 489
- M.T. Pollmann-Schlichting, "Van Waterstaat tot Wederopbouw, het leven van dr.ir. J.A. Ringers (1885-1965)" (2006)
- Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
- Wie is dat? 1956
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Schagerburg (gem. Zijpe), 22 maart 1912
echtgeno(o)t(e)/partner
C. Mann, Clasina
kinderen
4 zoons en 1 dochter
vader
F.H. Ringers, Frederik Hendrik
geboorteplaats en/of -datum
Alkmaar, 8 september 1846
beroep vader
moeder
E. Volten, Elisabeth
geboorteplaats en/of -datum
Harderwijk, 9 februari 1846
beroep grootvader (vaderskant)
timmerman
