Liberale Unie, liberaal
functie(s) in de periode 1905-1922: lid Eerste Kamer, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jacob
titulatuur en naam
Dr. J. Kraus Jacob
wijziging in naam en/of titulatuur
- J. Kraus, van 14 oktober 1861 tot 8 januari 1907 (tot aan hem een eredoctoraat aan de Technische Hogeschool Delft werd verleend)
- Dr. J. Kraus, vanaf 8 januari 1907
geboorteplaats en -datum
Groningen, 14 oktober 1861
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 24 augustus 1951
levensbeschouwing
- Hervormd (opgevoed)
- Remonstrants
Partij/stroming
partij(en)
Liberale Unie
Hoofdfuncties/beroepen
- ingenieur bij de aanleg van de spoorlijn Groningen-Delfzijl, 1883
- werkzaam bij de technische inrichting (stoomverwarming, oliegasfabriek en waterleiding) van het Krankzinnigengesticht te Medemblik
- ingenieur bij de aanleg van de spoorlijn Almelo-Nordhorn
- assistent waterbouwkunde, Polytechnische School te Delft, van 1886 tot 1890
- hoogleraar waterbouwkunde, Universiteit van Santiago, van 1890 tot 1898
- hoogleraar waterbouwkunde, Polytechnische School (vanaf 8 juli 1905 Technische Hogeschool) te Delft, van 1898 tot 15 augustus 1905
- directeur Polytechnische School te Delft, van 1 januari 1901 tot 8 juli 1905
- rector-magnificus Technische Hogeschool te Delft, van 8 juli 1905 tot 15 augustus 1905
- minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, van 17 augustus 1905 tot 3 maart 1906 (bij K.B. van 27 februari 1906 verlof verleend in verband met werkzaamheden in Chili)
- minister van Waterstaat, van 13 juli 1906 tot 12 februari 1908
- lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 6 juli 1909 tot 3 oktober 1911 (voor het kiesdistrict 's-Gravenhage)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 3 oktober 1911 tot 24 juli 1922 (voor Noord-Holland)
- voorzitter Raad van Beheer, N.V. Nederlandsch-Indische Spoorweg Maatschappij, van 18 juni 1914 tot 1 juli 1935
Nevenfuncties
- adviseur van de regeringen van Chili en Peru over havenaanleg aan de kust van de Stille Oceaan, omstreeks 1890
- consul van Chili in Nederland, vanaf 1898
- lid commissie van advies over schorsing van de Solowerken (Ned.-Indië), 1899
- adviseur havenaanleg te Valparaiso (Chili), van juni 1901 tot december 1901
- lid Raad van Bestuur, Koninklijk Instituut van Ingenieurs, omstreeks 1901
- lid Staatscommissie inzake Vissershaven te Scheveningen
- lid Staatscommissie inzake kustverdeding van Delfland
- lid Staatscommissie inzake electrificatie van de Provincie Groningen
- voorzitter Staatscommissie inzake de toegang van Nederland door het Noordzee-kanaal, van 13 augustus 1909 tot september 1911
- lid Raad van Commissarissen N.V. import- en exportmaatschappij "Oranje-Nassau", van 1911 tot 1951
- lid Raad van Commissarissen N.V. Nederlandsch-Indische Spoorweg Maatschappij, van 1912 tot juni 1914
- lid College van Curatoren Technische Hogeschool te Delft, van 19 mei 1914 tot 1 februari 1921
- voorzitter College van Curatoren Technische Hogeschool te Delft, van 1 februari 1921 tot 1938
- voorzitter Staatscommissie tot onderzoek van het spoorongeval bij De Vink van 9 september 1926
- president Raad van Commissarissen "Het Vaderland", omstreeks 1936
- voorzitter Koninklijk Instituut van Ingenieurs
- voorzitter commissie voor de zaken der Remonstantse Broederschap
afgeleide functies, presidia etc.
- (tijdelijk) secretaris van de ministerraad (kabinet-De Meester), van augustus 1905 tot 3 maart 1906
- (tijdelijk) secretaris van de ministerraad (kabinet-De Meester), van 14 juli 1906 tot 12 februari 1908
- lid Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 18 september 1913 tot 24 juli 1922
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1916 tot april 1917
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van maart 1919 tot juni 1919
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van juni 1921 tot september 1921
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
- erelid Koninklijk Instituut van Ingenieurs
- corresponderend lid Instituto de Ingenieros de Chili
- erelid Sociedad de Ingennuros del Peru
Opleiding
voortgezet onderwijs
- Rijks Hogere Burgerschool te Groningen
academische studie
- technische wetenschappen, Polytechnische School te Delft, tot 1883
eredoctoraten
- technische wetenschappen, Technische Hogeschool te Delft, 8 januari 1907 (eerste doctor h.c. van de Technische Hogeschool Delft)
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich als Eerste Kamerlid vooral bezig met waterstaatsaangelegenheden (kanalen, afsluiting Zuiderzee), mijnbouw en met koloniën (m.n. Curaçao)
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1911 tot de drie liberalen die vóór de ontwerp-Steenhouwerswet stemden
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Diende in 1906 samen met de ministers Veegens en De Meester een wetsontwerp in over aanleg van een gedeelte van de afsluiting van de Zuiderzee en droogmaking van de Wieringermeer. Het wetsvoorstel werd in 1913 ingetrokken en daarna vervangen door een nieuw wetsontwerp.
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1907 de Schipperswet tot stand, die de toelating als schipper op koopvaardijschepen regelde, alsmede het in dienst hebben van stuurlieden en machinisten
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd op 19 maart 1909 bij een tussentijdse verkiezing tot Statenlid in Zuid-Holland gekozen, maar pas in juli geïnstalleerd
- Was tijdens zijn hoogleraarschap in Chili (1890-1898) onder meer belast met de aanleg van een droogdok en ingenieur-directeur bij de havenwerken van Talcuhuano
- Maakte in 1906 een reis naar Chili. Had zich voor zijn ministerschap contractueel tegenover Chili verbonden en kon zich hier niet los van maken.
- Ontwierp havenwerken in Soerabaja, Makassar, Tandjong Priok, Peru en Curaçao
verkiezingen
- Was in 1909 liberaal kandidaat voor de Tweede Kamer in het district Bodegraven
- Versloeg in 1911 bij een tussentijdse verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Noord-Holland met 45 tegen 23 stemmen D.P.D. Fabius (arp)
- Was in 1922 geen kandidaat meer bij de Eerste Kamerverkiezing
woonplaats(en)/adres(sen)
- Chili, van 1890 tot 1898
- 's-Gravenhage, Nassauplein 33, omstreeks 1914 (nog in 1938)
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 10 augustus 1900
- Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, mei 1913 (na beëindiging werkzaam staatscommissie Noordzeekanaal)
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 10 juli 1915
buitenlandse onderscheidingen
Grootofficier Orde van Verdienste van Chili
relevante buitenlandse reizen
- Nederlands-Indië, van 1899 tot 1900 (in verband met regeringsopdracht)
- Nederlands-Indië, 1910 (in verband met regeringsopdracht op Java over havenaanleg)
- Peru, 1913 (havenaanleg te Callao)
- Curaçao, 1913
- Nederlands-Indië, van december 1915 tot mei 1916 (studiereis)
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- "Het Vaderland", 3 februari 1921 en 12 oktober 1941
- Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
- Winkler Prins Jaarboek 1952
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Groningen, 9 augustus 1886
echtgeno(o)t(e)/partner
F.M. Uithof, Frederika Magdalena
vader
G. Kraus, Gerard
geboorteplaats en/of -datum
Groningen, 5 augustus 1833
beroep vader
graanhandelaar
moeder
A.S. Braak, Anna Salomea
geboorteplaats en/of -datum
Eppenhuizen (gem. Kantens, Gr.), 30 januari 1830
beroep grootvader (vaderskant)
schoenmaker
beroep grootvader (moederskant)
predikant
