RKSP, KVP
functie(s) in de periode 1945-1948: minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Gerardus Wilhelmus Maria (Gerard)
titulatuur en naam
Dr. G.W.M. Huysmans Gerardus Wilhelmus Maria (Gerard)
opmerkingen over de naam en/of titel
Achternaam oorspronkelijk 'Huijsmans'
geboorteplaats en -datum
Eindhoven, 29 april 1902
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 18 maart 1948
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
- RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij), tot 22 december 1945
- KVP (Katholieke Volkspartij), vanaf 22 december 1945
Hoofdfuncties/beroepen
- volontair Incasso Bank te 's-Gravenhage, vanaf 1924
- procuratiehouder Nationale Bankvereeniging te 's-Gravenhage, tot 1927
- directeur kantoor te Heerlen, Nationale Bankvereeniging, van 1927 tot 1932
- lid Raad van Bestuur Coöperatieve Centrale Boerenleenbank te Eindhoven, van 1932 tot 1945
- minister van Financiën, van 23 februari 1945 tot 25 juni 1945
- voorzitter Raad van Bestuur N.V. Maatschappij tot Financiering van het Nationaal Herstel (Herstelbank), van 1 november 1945 tot 3 juli 1946
- minister van Economische Zaken, van 3 juli 1946 tot 14 januari 1948
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid bestuur Centrum voor Staatkundige Vorming (wetenschappelijk instituut KVP), van augustus 1945 tot maart 1947
Nevenfuncties
- ondervoorzitter afdeling Grootbedrijf, Kamer van Koophandel voor Oostelijk Noord-Brabant, vanaf 1936
- lid Staatscommissie inzake toezicht op particuliere banken (Staatscommissie-De Geer), vanaf 7 maart 1937
- secretaris N.V. Boerenhypotheekbank te Eindhoven, omstreeks 1938
- lid bestuur Nederlandse Vereniging van de Geld- en Effectenhandel, omstreeks 1938
- lid dagelijks bestuur Economisch-Technologisch Instituut van Noord-Brabant, omstreeks 1938
- voorzitter Borgstellingsfonds Kamer van Koophandel voor Oostelijk Noord-Brabant
- voorzitter R.K. Stichting tot Leniging van Bijzondere Nooden te Eindhoven, omstreeks 1938
- lid Raad van Toezicht Katholieke Economische Hogeschool te Tilburg, omstreeks 1939
- lid bestuur ARKWV (Algemeene Roomsch-Katholieke Werkgevers Vereeniging)
- lid Staatscommissie sociale verzekering kleine zelfstandigen (Staatscommissie-Van Bruggen), van 17 april 1940 tot september 1942
- financieel adviseur Militair Gezag in Noord-Brabant, vanaf 1944
- lid algemeen bestuur Vereniging voor Hoger Onderwijs in de Economische Wetenschappen, 1945
- regeringscommissaris Maatschappij ter behartiging van de Nationale Scheepvaartbelangen N.V. (BENAS) te 's-Gravenhage, omstreeks 1946
Opleiding
voortgezet onderwijs
- h.b.s., R.K. "Sint Canisius College" te Nijmegen
academische studie
- handelswetenschap, Nederlandse Handels-Hoogeschool te Rotterdam, tot 17 oktober 1924
promotie
- economische wetenschappen, Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, 25 maart 1926
Activiteiten
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Bepaalde in 1945 dat de benoeming van de door de aandeelhouders gekozen directieleden van De Nederlandsche Bank door de Kroon moest werden goedgekeurd en stelde tevens de Bankraad in. Het aan de DNB verleende octrooi werd opgeheven.
- Keerde zich af van het door zijn voorganger Hein Vos ingezette streven naar een meer door de overheid geleide economie en paste het wetsvoorstel over het Centraal Planbureau in die zin aan. Er zou wel een Centraal Economisch Plan komen, maar dat zou vooral coördinerend zijn en niet sturend, zoals via het eerder voorgestelde Nationaal Welvaartsplan.
- Stelde in december 1946 de Staatscommissie-Couvée in die moest onderzoeken of socialisatie van de vier particuliere mijnen in Limburg wenselijk was
- Koos ervoor bij de nieuwe publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie voort te bouwen op de tijdens de Bezetting ontstane Organisatie-Woltersom. Stelde in januari 1947 een commissie uit de Stichting van de Arbeid in onder leiding van prof. F.J.H.M. van de Ven, die de PBO-gedachte verder moest uitwerken als aanzet voor een wettelijke regeling.
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1947 de Wet Belastingherziening 1947 tot stand, waarbij onder meer het tarief van de omzetbelasting werd verhoogd van 2 naar 3%. Noodzakelijk levensbehoeften worden vrijgesteld van omzetbelasting.
- Bracht in 1947 de Wet voorbereiding van de vaststelling van een Centraal-Economisch Plan (Stb. H 127) tot stand. Deze geeft een wettelijke basis aan het Centraal Planbureau, dat op geregelde tijden een Centraal-Economisch Plan moet opstellen. (180)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Eén der "Heren XVII", een groep van zeventien vertegenwoordigers uit het bevrijde Zuiden die in februari 1945 in Engeland op het landgoed Stubbings bij Maidenhead koningin Wilhelmina bijpraatte over de toestanden in Nederland.
- Nam om gezondheidsredenen ontslag als minister
niet-aanvaarde politieke functies
- lid Eerste Kamer, juli 1946 (bedankt vanwege ministerschap)
woonplaats(en)/adres(sen)
- 's-Gravenhage, Willemstraat 91, tot 1927
- Heerlen, van 1927 tot 1932
- Eindhoven, van 1932 tot 1945
- 's-Gravenhage, van 1945 tot 18 maart 1948
ridderorden
- Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 31 mei 1939
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 21 januari 1947
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Termijnhandel in valuta" (dissertatie, 1926)
literatuur/documentatie
- J.A.A. Bervoets, "Huijsmans, Gerardus Wilhelmus Maria (1902-1948)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 264
- Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
- M.D. Bogaarts, "De periode van het kabinet-Beel 1946-1948. Parlementaire Geschiedenis van Nederland na 1945", Band B (Nijmegen, 1989), p. 1219 e.v.
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
archivalia
archief-Huysmans, Nationaal Archief
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Tilburg, 13 september 1927
echtgeno(o)t(e)/partner
M.A.C.J. Janssens, Maria Anna Cornelia Jacoba (Maria)
kinderen
2 dochters en 2 zoons
vader
W.M. Huijsmans, Wilhelmus Maria
geboorteplaats en/of -datum
Woensel, 28 juli 1874
beroep vader
- handelsreiziger
- sigarenfabrikant
moeder
J.Th.F. Hoppenbrouwers, Johanna Theresia Francisca
geboorteplaats en/of -datum
Eindhoven, 16 november 1874
