Dr. E.J. (Eduard) Bomhoff

Econoom die namens de LPF in het eerste kabinet-Balkenende minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en viceminister-president was. Kwam uit een 'rood' Leids gezin en was een kritisch columnist. Zette zich als hoogleraar in voor instelling van een economisch onderzoeksinstituut (Nyfer) dat de concurrentie moest aangaan met het Centraal Planbureau. Erudiet, maar ook overtuigd van eigen gelijk, wat soms aanleiding was tot irritatie bij anderen. Toen zijn collega-minister Heinsbroek met steun van fractievoorzitter Wijnschenk zijn positie als LPF-vicepremier leek aan te willen tasten, leidde dit tot spanningen en conflicten in de LPF. Dit had uiteindelijk beider vertrek tot gevolg. CDA en VVD bewerkstelligden daarna de val van het kabinet. Keerde daarna terug naar de wetenschap.

LPF
functie(s) in de periode 2002: minister, viceminister-president

Personalia

voornamen (roepnaam)

Eduard Jan (Eduard)

titulatuur en naam

Dr. E.J. Bomhoff Eduard Jan (Eduard)

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 30 september 1944

levensbeschouwing

Oud-Katholiek (op latere leeftijd)

Partij/stroming

partij(en)

PvdA (Partij van de Arbeid) (was 30 jaar PvdA-lid, tot eind mei 2002)
LPF (Lijst Pim Fortuyn), van mei 2002 tot augustus 2003

Hoofdfuncties/beroepen

leraar in Kenia (vervangende dienstplicht)
werkzaam bij het IMF (Internationaal Monetair Fonds)
hoogleraar monetaire economie, Erasmus Universiteit Rotterdam, van 1981 tot 1994
directeur Rochester Erasmus Executive MBA-opleiding, van 1986 tot 1989 (initieerde deze opleiding)
hoogleraar financiële economie, Universiteit Nijenrode te Breukelen, van 1994 tot 22 juli 2002
directeur Instituut Nyfer (Nyenrode Forum for Economic Research), Universiteit Nijenrode te Breukelen, van 1995 tot 22 juli 2002 (oprichter)
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en viceminister-president, van 22 juli 2002 tot 16 oktober 2002
hoogleraar micro- en macro-economische ontwikkelingen, University of Bahrein, van september 2003 tot januari 2004
hoofd Business School, Monash University te Kuala Lumpur (Maleisië), van februari 2004 tot 2005
hoogleraar economie van Azië, Universiteit van Nottingham te Kuala Lumpur (Maleisië), van februari 2005 tot 2010
hoogleraar economie (Sunway Campus), Monash University te Kuala Lumpur (Maleisië), van juli 2010 tot januari 2023

Nevenfuncties

huidige

columnist Wynia's Week, vanaf 2019

lid Nederlandse Studentenraad Studentenraad, vanaf 1966 (lijsttrekker SVB bij de verkiezingen)
voorzitter Nationale Studentenraad, namens studentenvakbond SVB (tijdens studententijd)
adviseur "Kempen & Co."
lid Raad van Commissarissen Pensioenverzekeringsmaatschappij DSM
columnist NRC Handelsblad, van 1989 tot juli 2002 (tweewekelijkse column)
columnist FEM (Economisch-Statistische Berichten)
gasthoogleraar in Singapore, Berlijn, Kiel, Moskou en Leuven
adviseur Bank of Japan
adviseur IMF (Internationaal Monetair Fonds)
voorzitter IVP-Instituut voor Pensioeneducatie, vanaf oktober 2012
columnist Elsevier Weekblad

Opleiding

voortgezet onderwijs

"Stedelijk Gymnasium" te Leiden, van 1957 tot 1963

academische studie

wiskunde, Rijksuniversiteit Leiden, tot 14 januari 1970 (studeerde af op priemgetallen)

promotie

economische wetenschappen, Erasmus Universiteit Rotterdam (cum laude, zijn promotor was Pieter Korteweg), december 1979

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

Centrale doelstelling van zijn beleid was een einde maken aan de diffuse verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden in de gezondheidszorg. Ziekenfondsen en verzekeraars moesten een zwaardere verantwoordelijkheid krijgen in een nieuw kostenstelsel. De overheid moest vooral toezien op kwaliteit en prestaties. Er zou gestreefd worden naar decentralisatie, deregulering, maatschappelijk ondernemerschap en marktwerking.

als bewindspersoon (wetgeving)

Bracht in 2002 samen met minister Donner een wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg in het Staatsblad (Stb. 519) inzake de voorlopige maatregel. Ter bescherming van de volksgezondheid kan, voorafgaande aan en tijdens de strafvervolging, aan een verdachte van een overtreding een bevel worden gegeven bepaalde medische handelingen niet meer uit te voeren. Het wetsvoorstel was in 2001 ingediend en in 2002 in de Tweede Kamer verdedigd door de ministers Borst en Korthals. (27.669)

Wetenswaardigheden

algemeen

Beschuldigde in 1976 het CPB onrealistische voorspellingen te doen, die vooral waren gebaseerd op politieke overwegingen en niet op wetenschappelijke inzichten
Was in december 1979 medeondertekenaar van een advertentie van wetenschappers en kunstenaars tegen nieuwe kernbewapening
Stuurde Gerrit Zalm een felicitatiebrief, toen deze in 1994 minister van Financiën werd
Zijn instituut Nyfer oordeelde gunstig over de Betuwelijn, waar de LPF sterk tegen gekant was
Pleitte, als directeur van Nyfer en columnist van NRC Handelsblad, tegen het standpunt van de LPF in, voor grote uitgaven in de zorg
Weigerde als Nyfer-directeur in 2002 het LPF-verkiezingsprogramma door te rekenen, omdat hij het principieel onjuist vond om een verkiezingsprogramma in zijn totaliteit ter beoordeling aan een macro-economisch instituut voor te leggen
Kwam twee dagen na zijn aantreden in conflict met zijn collega Remkes, omdat hij directeur-generaal Van Lieshout zou hebben willen overplaatsen vanwege eerdere uitlatingen van deze topambtenaar over financiering van de zorg. Van Lieshout meende dat zonder extra geld de wachtlijstenproblematiek niet kon worden opgelost. Vicepremier Remkes (VVD) meldde dat het om ontslag ging. Bomhoff ontkende dit.
Wekte de irritatie van zijn collega Heinsbroek op door in het bewindsliedenoverleg van de LPF andere bewindslieden die naar zijn mening te lang spraken met een bureaubelletje tot afronden te manen
Toen zijn collega Heinsbroek bleek een zekere populariteit te genieten bij een deel van de achterban, ondernam fractievoorzitter Wijnschenk pogingen om hem naar voren te schuiven als nieuwe politieke leider. Omdat de partij daar niet in mee leek te gaan, dreigden zij met oprichting van een nieuwe partij. Dit, alsmede Heinsbroeks publieke optreden en sommige beleidsmatige uitlatingen, verstoorden de samenwerking met vicepremier Bomhoff.
Trad af, nadat de LPF-fractie in de Tweede Kamer het aanblijven van hem en minister Heinsbroek op 16 oktober 2002 niet bleek te steunen. De avond ervoor had minister-president Balkenende, op instigatie van LPF-minister De Boer, hem en Heinsbroek voor de keuze gesteld: aftreden of de val van het kabinet veroorzaken. Als reden werd de moeizame verhouding tussen beide ministers opgegeven. Ondanks het aftreden van Bomhoff en Heinsbroek beëindigden de fractievoorzitters van CDA en VVD (Verhagen en Zalm) diezelfde dag de samenwerking met de LPF en viel het kabinet alsnog. Als reden gaven zij de instabiliteit van die partij op.

uit de privésfeer

Zijn ouders verhuisden in 1957 naar Leiden
Schoolde zich in Kenia om tot econoom door boeken over econometrie te lezen
Was op het Leidse gymnasium een klasgenoot van Maarten van Traa
Werd door MBA-studenten verkozen tot beste docent
Had bij hem thuis, ook tijdens zijn ministerschap, geen televisie
Zijn vader was priester en later hoogleraar literatuurwetenschappen in Leiden
Zijn moeder was medewerkster van prof.dr. W. Banning, medeoprichter van de PvdA

anekdotes en citaten

Noemde het vergulde lepeltje waarmee hij in de ministerraad zijn koffie roerde, één van de weinige 'hoogtepunten' van zijn ministerschap
In een enige tijd na zijn aftreden gegeven interview noemde hij zijn voormalige collega Heinsbroek een lawaaipapagaai

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid SVB (Studenten Vakbond), van 1963 tot 1970 (had radicale ideeën over democratisering van de universiteit, maar ging niet in alles mee)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Inflation, the quantity theory and rational expectations" (dissertatie, 1979)
"De kunst van het bezuinigen" (1982)
"Monetary Uncertainty" (1983)
"Indexatie van de staatsschuld" (1983)
"Liever een gouden handdruk" (1991)
"Stability of velocity in major industrial countries" (1991)
"Privatization" (1991)
"Currency convertibility: when and how?: a contribution to the Bulgarian debate!" (1991)
"Between price reform and privatization: eastern Europe in transition" (1991)
"Monetary reform in Eastern Europe" (1992)
"Monetary policy and inflation" (1992)
"Four econometric fashions and the Kalman filter alternative: a simulation study" (1992)
"Interest-rate targeting: the state-space approach" (1994)
"Een Haagse lente" (1994)
"Financial forecasting for business and economics" (1994)
"Met de spade op de schouder: infrastructuur en economische groei" (Nyfer-studie, 1995)
"Jaarvisie'98" (Nyfer-studie, 1997)
"Van wonen naar samenleven: de rol van corporaties" (Nyfer-studie, 1999) (met L. van der Geest)
"Marktwerking in de pensioensfeer: een recept met bijwerkingen" (Nyfer-studie, 2000) (met R.G.J. den Hertog)
"Kijken over de grenzen"(essay, 2000)
"Zorg voor het ziekenhuis" (Nyfer-studie, 2002)
"Meer markt in de gezondheidszorg: mogelijkheden en beperkingen" (Nyfer-studie, 2002)
"Blinde ambitie" (2002)
"Het Casinopensioen - En andere brandende kwesties" (2024)
co-auteur van studies op financieel-economisch gebied
diverse tijdschriftartikelen
onderzoeker voor Maleisië voor het World Values Survey. Publiceerde hierover in verschillende vooraanstaande tijdschriften.

literatuur/documentatie

N. van Bemmel en P. Giesen, "Weg met het corporatisme", De Volkskrant, 27 augustus 1994
"Deksels en dwars. E.J. Bomhoff (LPF), Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, vice-premier", Trouw, 17 juli 2002
Egbert Kalse, "Een dwarse denker met een missie", NRC Handelsblad, 22 juli 2002
T.J. Meeus en H. Staal, "Ik ben er bijna, dacht ik", Zaterdag Bijvoegsel NRC Handelsblad, 26/27 oktober 2002
"Blinde Ambitie" (2003)
Liesbeth Wytzes, "Eduard Bomhoff: LPF was 'fout', dus ik kwam nergens meer binnen". Elsevier Weekblad, 3 mei 2017