Dr. B. (Bram) van der Lek

B. van der Lek
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Bioloog die als PSP-Tweede Kamerlid als één van de eersten aandacht vroeg voor het probleem van de milieuverontreiniging. Was enige jaren leraar op de kinderwerkplaats van Kees Boeke en kwam in 1967 in de Tweede Kamer. Verving in 1972 vanwege zijn jeugdiger uitstraling Wiebenga als partijleider en lijsttrekker. Vanwege gezondheidsproblemen nam Fred van der Spek in 1977 zijn plaats over in de toen uit één persoon bestaande fractie. Vervulde nadien nog vele politieke functies, zoals Eerste Kamerlid, partijvoorzitter en lid van het Europees Parlement. Droeg als één van de eersten in de Kamer nooit een stropdas.

PSP
functie(s) in de periode 1967-1989: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, lid Europees Parlement

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Bram (Bram)

titulatuur en naam

Dr. B. van der Lek Bram (Bram)

geboorteplaats en -datum

Delft, 20 mei 1931

overlijdensplaats en -datum

Dieren (gem. Rheden), 29 november 2013

levensbeschouwing

Doopsgezind, vanaf 1956

Partij/stroming

partij(en)

PSP (Pacifistisch-Socialistische Partij), vanaf 1958

Hoofdfuncties/beroepen

  • wetenschappelijk medewerker ZWO (Nederlandse Stichting voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek), van 1956 tot 1961
  • leraar biologie, kinderwerkplaats van Kees Boeke te Bilthoven, van 1961 tot februari 1967
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 februari 1967 tot 10 mei 1971
  • directeur Wetenschappelijk Bureau PSP, van 1971 tot december 1972
  • fractievoorzitter PSP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 30 november 1972 tot 16 januari 1978
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 december 1972 tot 16 januari 1978
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 13 september 1983 tot 24 juli 1984
  • fractievoorzitter PSP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 13 september 1983 tot 23 juli 1984
  • lid Europees Parlement, van 24 juli 1984 tot 24 juli 1989
  • voorzitter Vereniging Milieudefensie, van april 1993 tot april 1995

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid partijbestuur PSP, van 1961 tot 1962
  • hoofdredacteur partijblad "Radicaal", van 1963 tot 1970
  • voorzitter commissie Radio en Televisie, PSP, vanaf 1971
  • politiek leider PSP, van 1 oktober 1972 tot 16 januari 1978
  • lid partijbestuur PSP, van 1980 tot 1981
  • voorzitter PSP, van 30 oktober 1981 tot 10 juni 1983
  • waarnemend voorzitter PSP, van 11 juni 1983 tot 1 juli 1983
  • voorzitter Regenboogfractie (Europees Parlement), van 24 juli 1984 tot 9 maart 1986

lijsttrekkerschappen

  • lijsttrekker PSP Tweede Kamerverkiezingen 1972, van 16 september 1972 tot 29 november 1972
  • lijsttrekker PSP Tweede Kamerverkiezingen 1977, van 12 februari 1977 tot 25 mei 1977

Nevenfuncties

  • lid redactie tijdschrift "De Gids", van 1972 tot 1978
  • voorzitter Vereniging van Wetenschappelijke Werkers, vanaf 1978
  • voorzitter bestuur Academie voor Expressie door Woord en Gebaar, vanaf 1978 (nog in 1984)
  • lid bestuur Vereniging Milieudefensie, van 1989 tot 1993

afgeleide functies, presidia etc.

lid College van Senioren (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 13 september 1983 tot 23 juli 1984

Opleiding

primair onderwijs

  • Openbare lagere school te Delft

voortgezet onderwijs

  • gymnasium-b, "Grotius Lyceum" te Delft
  • gymnasium-b, "Gymnasium Haganum" te 's-Gravenhage, 1950

academische studie

  • biologie, Rijksuniversiteit Utrecht, van 1952 tot 1956

promotie

  • wiskunde en natuurwetenschappen, Rijksuniversiteit Utrecht, 13 maart 1967

Activiteiten

als parlementariër

  • In de Tweede Kamer was hij woordvoerder milieuhygiëne, justitiële onderwerpen, sociale zaken, onderwijs en volksgezondheid. Als fractievoorzitter sprak hij ook over algemene politieke onderwerpen.
  • Interpelleerde op 19 maart 1969 minister De Block en staatssecretaris Kruisinga over eventuele vestiging van een zwavelkoolstoffenfabriek in Amsterdam
  • Interpelleerde op 20 mei 1969 de ministers Polak, Beernink en Veringa over ontwikkelingen rond de Universiteit van Amsterdam, met name n.a.v. de bezetting van het Maagdenhuis
  • Interpelleerde op 3 december 1970 de ministers Bakker, Schut en Nelissen over de aanleg van een oliepijpleiding van Europoort naar het Sloegebied
  • Interpelleerde op 10 februari 1971 staatssecretaris Wiersma over waarborging van de anonimiteit bij de volkstelling
  • Diende in 1973 samen met zijn fractiegenoot Fred van der Spek een initiatiefwetsvoorstel in over de hoogte van inschrijvings- en collegegelden. Het voorstel werd in 1974 door de Tweede Kamer verworpen. (12.417)
  • Interpelleerde op 12 september 1973 staatssecretaris Polak over het regeringssstandpunt over de voltooiing van de oostlijn van de metro in Amsterdam
  • Interpelleerde op 25 april 1974 staatssecretaris Hendriks over de conflictsituatie rond de zwakzinnigenafdeling van de Willem Arntszhoeve (Dennendal)
  • Interpelleerde op 18 december 1975 staatssecretaris Zeevalking over de regularisatieregeling voor illegale gastarbeiders
  • Diende in 1977 een initiatiefwetsvoorstel in tot wijziging van de begroting van het Huis de Koningin voor 1976. Het voorstel verviel door aanneming van een ander wetsvoorstel. (14.825)
  • Interpelleerde op 6 oktober 1977 de ministers Van Agt en De Gaay Fortman over zoekacties in Assen en Bovensmilde i.v.m. gijzelingsacties door Zuid-Molukkers

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Werd in 1976 in Elseviers Magazine, De Stem en de Limburger genoemd als agent van de Russische geheime politie. Spande hierover een rechtzaak aan. Journalisten weigerden bronnen te noemen voor de rechter, werden veroordeeld tot het betalen van een dwangsom en gingen in hoger beroep. De zaak werd daarna zeer getraineerd en maart 1980 maakte Van der Lek bekend het erbij te zullen laten zitten omdat het hem teveel tijd en geld ging kosten.
  • Werd op 17 december 2013 in de Tweede Kamer herdacht

uit de privésfeer

  • Zijn echtgenote was arts

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Bilthoven, Bilderdijklaan 114, omstreeks 1964 tot 1969
  • Soest, Ereprijsstraat 169, vanaf 1969 (nog in 1973)
  • Bilthoven, Julianalaan 123, omstreeks 1976
  • Bilthoven, Korte Boslaan 12, omstreeks 1983 (nog in 1992)
  • Dieren, Lagestraat 56, omstreeks 2007

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid NJN (Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie)
  • lid werkgroep WAS (Werkgroep Anti-militaristische Studenten)

hobby's

  • bijenhouden
  • bespelen van piano en cello in kamerorkest

militaire dienst

  • dienstplichtig militair: geneeskundige troepen

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De invloed van licht op de metanophoren in de huid van de larven van de klauwpad" (dissertatie,1967)
  • "Het Milieuboekje" (1972)

literatuur/documentatie

  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
  • "Onstuimig maar geduldig. Interviews en biografische schetsen uit de geschiedenis van de PSP" (1987)
  • "De Groene Amsterdammer", 22 maart 1989
  • Maaike van Houten, "Buitenbeentje in de Kamer. p.s. Bram van der Lek 1931-2013", Trouw, 2 december 2013
  • Mark Kranenburg, "Gevoelig, geweldloos en milieubewust. Necrologie Bram van der Lek (1931-2013)", NRC Handelsblad, 2 december 2013
  • Andrée van Es, "Pacifist in de politiek. Bram van der Lek (1931-2013)", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2014, 139

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Alkmaar, 29 maart 1956

echtgeno(o)t(e)/partner

W. van der Ham, (Willy)

kinderen

4 kinderen

vader

J.B. van der Lek, Johannes Barthelomeus (Jan)

geboorteplaats en/of -datum

Zuid-Schermer (gem. Zuid- en Noord-Schermer), 3 maart 1903

beroep vader

hoofd afdeling bedrijfscontrole van de Nederlandse Gist- en Spiritusfabrieken

moeder

C.J. Temme, Cornelia Elisabeth (Cora)

geboorteplaats en/of -datum

Alkmaar, 9 juni 1908

broers en zusters

1 broer

beroep grootvader (vaderskant)

huisarts

beroep grootvader (moederskant)

leraar tekenen en kunstgeschiedenis