KVP
functie(s) in de periode 1946-1966: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Antonius Martinus (Anton)
titulatuur en naam
Dr. A.M. Lucas Antonius Martinus (Anton)
geboorteplaats en -datum
Haarlem, 11 oktober 1892
overlijdensplaats en -datum
Rhenen, 7 maart 1975
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
- RKSP (Rooms-Katholieke Staatspartij), tot 22 december 1945
- KVP (Katholieke Volkspartij), vanaf 22 december 1945
Hoofdfuncties/beroepen
- onderwijzer
- hoofd lagere school
- leraar handelswetenschappen, Rijks middelbare school voor meisjes te Schiedam, van augustus 1937 tot 1 november 1957
- leraar handelswetenschappen, Rooms-Katholieke Hogere Burgerschool voor jongens te Rotterdam, omstreeks 1942 tot 1 november 1957
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 30 september 1966
- docent Nederlandse Economische Hogeschool, van 1948 tot 1963
Partijpolitieke functies
overzicht
- voorzitter RKSP afdeling Rotterdam
- voorzitter commissie financiën, KVP-fractie Tweede Kamer der Staten-Generaal, van juni 1948 tot 1 oktober 1966
- penningmeester KVP-fractie Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1952 tot september 1958
Nevenfuncties
- voorzitter diverse examencommissies (middenstandsdiploma's, belastingconsulent, accountancy en handelswetenschappen)
- lid Raad van Commissarissen N.V. tricotagefabrieken v/h "Frans Beeren & Zn." te Weert, vanaf oktober 1953
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter Commissie van Voorbereiding voor het wetsvoorstel voorschriften m.b.t. de schrijfwijze van de Nederlandsche taal (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1946 tot september 1946
- voorzitter vaste commissie voor de Belastingen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1948 tot september 1953
- voorzitter begrotingscommissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 september 1949 tot 16 september 1953
- ondervoorzitter vaste commissie voor de Watersnood (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 februari 1953 tot 3 juli 1956
- voorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 september 1953 tot 20 september 1966
- voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Wet Premie Kerkenbouw (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 14 maart 1961 tot mei 1962
- voorzitter bijzondere commissie voor het wetsontwerp Regelen m.b.t. het vijandige vermogen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 2 juli 1963 tot juli 1964
- voorzitter bijzondere commissie voor het wetsontwerp Machtiging tot deelneming in aanvulling der middelen van de Internationale Ontwikkelingsassociatie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 19 december 1963 tot juni 1964
- voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Wet op het Rijkswegenfonds (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 oktober 1964 tot december 1965
- voorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Wet uitkeringen wegen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 10 november 1964 tot maart 1966
- voorzitter bijzondere commissie voor de brief inzake de huidige positie van de Nederlandse dagbladpers (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 december 1964 tot 22 februari 1967
- voorzitter commissie van rapporteurs voor het wetsontwerp inzake Goedkeuring huwelijk prinses Margriet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 9 juni 1966 tot oktober 1966
Opleiding
hoger beroepsonderwijs
- L.O.-akte wiskunde, tot oktober 1920
academische studie
- economie, Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, tot 6 juli 1931
promotie
- handelswetenschap, Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, 14 mei 1936
Activiteiten
als parlementariër
- Was financieel en fiscaal specialist van de KVP-Tweede Kamerfractie. Voerde tussen 1948 en 1964 steeds het woord bij de algemene financiële beschouwingen.
- Een door hem ontworpen constructie van fiscale aftrek voor grote gezinnen leidde ertoe dat men van "Lucaskind" ging spreken
- Diende in december 1958 een amendement in over de werkingsduur van het wetsontwerp tot verlenging van de tijdelijke verhoging van enige directe belastingen. De aanneming van dit, door de regering onaanvaardbaar verklaarde amendement, leidde tot de val van het laatste kabinet-Drees.
opvallend stemgedrag
- Stemde in 1949 als enige van zijn fractie tegen een wijziging van de Visserijwet (verhoging van tarieven)
- Stemde in 1953 als enige van zijn fractie tegen de ontwerp-Wet vervreemding landbouwgronden
- Behoorde in 1957 tot de acht leden van zijn fractie die tegen de ontwerp-Wet grootboek woningverbetering stemden
- Behoorde in 1957 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (onaanvaardbaar verklaarde en verworpen) motie-Biewenga over deblokkering van een lastenverlichting voor landbouwers stemde
- Behoorde in 1957 tot de acht leden van zijn fractie die tegen de ontwerp-Deltawet stemden vanwege een grondwettelijk bezwaar
- Behoorde in 1958 tot de 18 leden van zijn fractie die tegen een wijziging van de Lager-onderwijswet stemden vanwege het opheffen van het automatisch ontslag van de huwende onderwijzeres
- Behoorde in 1961 tot de minderheid van zijn fractie die tegen de ontwerp-Wet op de loterijbelasting stemde
- Behoorde in 1962 tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) amendement-Van Someren/Versteeg stemde over het geven van onderwijs in Grieks en Latijn in beide afdelingen van het gymnasium
- Behoorde in 1963 tot de 18 leden van zijn fractie die vóór een motie-Van Someren-Downer over de komst van een commercieel tweede tv-net stemden
- Behoorde in 1964 tot de 18 leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Instelling openbaar lichaam Rijnmond stemden
- Behoorde in 1966 tot de minderheid van zijn fractie die tegen de ontwerp-Natuurbeschermingswet stemde
Wetenswaardigheden
algemeen
- Was eind 1956/begin 1957 afwezig vanwege een ribbreuk en voerde daarom niet het woord tijdens het debat over de nota inzake de bestedingsbeperking. Hij had de ribbreuk opgelopen bij een val van het spreekgestoelte; de breuk werd geconstateerd nadat hij een week later onwel was geworden in de vergaderzaal van de Tweede Kamer.
- Was als oudste lid in jaren in 1964 een keer fungerend Tweede Kamervoorzitter
- Behoorde in 1965 tot de zes leden in de KVP-fractie die tegen tijdelijke afwijking van de structurele begrotingsnorm stemde, zoals vastgelegd in het ontwerp-regeereakkoord van het kabinet-Cals
woonplaats(en)/adres(sen)
- Haarlem, vanaf 11 oktober 1892 (nog in 1930)
- Rotterdam, Beatrijsstraat 32b, omstreeks 1947 (nog in 1951)
- Rotterdam, Burg. Meineszlaan 21a, omstreeks 1955 (nog in 1965)
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1956
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De doelstelling van de Duitse kartelwetgeving in de jaren 1923-1934 in het bijzonder met betrekking tot den strijd tusschen de kartels en hun buitenstaanders" (dissertatie, 1936)
- "Organisatie en Techniek van de Handel" (3 delen)
- "Organisatie van de onderneming"
literatuur/documentatie
- A.W. Abspoel, "Van Binnen- en Buitenhof" (1956), 103-104
- Wie is dat? 1956
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 26 juli 1917
echtgeno(o)t(e)/partner
E.M.H. Broekmeijer, Elisabeth Maria Hendrika
kinderen
4 zonen en 3 dochters
vader
J.W. Lucas, Jan Willem
geboorteplaats en/of -datum
Haarlem, 13 december 1856
beroep vader
hoofd van een lagere school
moeder
E.M. Beekelaar, Elisabeth Maria
geboorteplaats en/of -datum
Haarlem, 29 september 1857
