functie(s) in de periode 1894-1919: opiniemakers/erflaters
Personalia
titulatuur en naam
Dr. A.H. Jacobs Aletta Henriëtte (Aletta)
opmerkingen over de naam en/of titel
Dr. A.H. Gerritsen-Jacobs (na haar huwelijk, bleef bekend onder de naam 'Jacobs')
geboorteplaats en -datum
Sappemeer (Gr.), 9 februari 1854
overlijdensplaats en -datum
Baarn, 10 augustus 1929 (overleden tijdens vakantie)
levensbeschouwing
Nederlands Israëlitisch: vrijzinnig (opgevoed)
Partij/stroming
partij(en)
VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond)
Hoofdfuncties/beroepen
hoofdfuncties/beroepen
huisarts te Amsterdam, van 1880 tot 1903
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid hoofdbestuur VDB, van 1912 tot 1917
Nevenfuncties
- voorzitter Nationale Vrouwenraad, vanaf 1898 (overkoepelende organisatie van vrouwenverenigingen)
- lid redactie "Nosokomos" tijdschrift van de belangenvereniging van verpleegsters, van 1902 tot 1912
- voorzitter Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, van 1903 tot 1919
- voorzitter redactie "Maandblad (aanvankelijk 'Maandblaadje') van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht", van 1903 tot 1919
- lid Comité 'De Europeesche Statenbond', 1914
- lid redactie "De opbouw, Democratisch Tijdschrift", van 1918 tot 1924
Opleiding
voortgezet onderwijs
- h.b.s. (als toehoorster), Driejarige Hogere Burgerschool te Sappemeer, van 1870 tot 1871 (eerste meisje dat een middelbare school bezocht)
hogerberoepsonderwijs
- apothekersopleiding te Amsterdam, tot 26 juli 1870 (leerling-apotheker)
academische studie
- geneeskunde (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Groningen, van 20 april 1871 tot 8 maart 1879 (eerste vrouwelijke student)
- artsexamen, Rijksuniversiteit Utrecht, 1878
Wetenswaardigheden
algemeen
- In november 1881 betrokken bij de oprichting van de Neo-Malthusiaanse Bond
- Verzorgde vanaf januari 1882 cursussen over hygiëne en zuigelingenzorg en hield tussen 1882 en 1894 gratis spreekuren
- Verzocht in 1883 in Amsterdam plaatsing op de kiezerslijst, omdat de Grondwet vrouwen niet expliciet uitsloot. De Hoge Raad bepaalde echter dat er vanuit gegaan moest worden dat de Grondwet het kiesrecht alleen aan mannen had verleend.
- Op 5 februari 1894 medeoprichtster van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht
- In mei 1900 medeoprichtster van de Nederlandsche Vereeniging tot Bevordering der Belangen van Verpleegsters en Verplegers (vanaf 1901 Nosokomos genaamd, naar Nosokomium = ziekenhuis)
- Was in 1901 met haar echtgenoot nauw betrokken bij de oprichting van de Vrijzinnig-Democratische Bond
- In 1904 medeoprichtster van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht
- Bood in 1906 samen met mevrouw Rutgers-Hoitsema een verzoekschrift aan koningin Wilhelmina aan, waarin om actief en passief kiesrecht voor vrouwen werd gevraagd
- Nam in 1915 het initiatief voor het bijeenroepen van een internationaal vrouwenvredescongres in Den Haag
- Bezocht in 1915 alle oorlogvoerende landen en het Vaticaan om resoluties van het Haagse Vrouwenongres aan te bieden aan ministers van Buitenlandse Zaken en premiers of presidenten. Reisde tenslotte naar de Verenigde Staten waar zij op audientie ging bij president Wilson.
- Was in 1918 kandidaat voor de Tweede Kamer, maar omdat andere VDB-kandidaten met voorkeurstemmen werden gekozen, kwam zij niet in de Kamer
- Maakte in 1919 samen met een internationale delegatie een reis door Duitsland om de gevolgen van de na-oorlogse voedselblokkade te bestuderen
uit de privésfeer
- Haar vader was arts (geneesheer-vroedmeester)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Amsterdam, van 1879 tot 1919
- 's-Gravenhage, vanaf 1919
relevante buitenlandse reizen
- studiereis naar Engeland, 1871
- reis naar de Verenigde Staten, 1904 (half jaar; samen met haar echtgenoot)
- reis naar Afrika en Azië, van 1911 tot 1912 (met Carrie Chapman Catt, presidente van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht)
- bezoek aan alle oorlogvoerende landen en het Vaticaan, 1915
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Neo-Malthusiaanse Bond, van november 1881 tot 1900
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Over localisatie van physiologische en pathologische verschijnselen in de groote hersenen" (dissertatie, 1879)
- "De Vrouw. Haar bouw en haar inwendige organen. Aanschouwelijk voorgesteld door beweegbare platen en met geïllustreerden, verklarenden tekst. Een populaire schets" (1899)
- "Vrouwenbelangen" (1899)
- "De Vrouw en de vredesbeweging in verband met het vrouwenkiesrecht" (1917)
- "Herinneringen" (1924) (in 2026 heruitgegeven, bezorgd en ingeleid door Mia Meijer)
- diverse artikelen over feminisme, in o.a. "Sociaal Weekblad"
literatuur/documentatie
- W.H. Posthumus-van der Goot, "Jacobs, Aletta Henriëtte (1854-1929)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 271
- I. de Wilde, "Jacobs, Aletta Henriëtte", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel III, 83
- M. Bosch, "Een onwrikbaar geloof in rechtvaardigheid. Aletta Jacobs 1854-1929" (2005)
Biografisch Woordenboek(en)
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
archivalia
archief-A.H. Jacobs, Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging te Amsterdam
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 28 april 1892 (echtgenoot overleden 4 juli 1905)
echtgeno(o)t(e)/partner
C.V. Gerritsen, Carel Victor
vader
A. Jacobs, Abraham
geboorteplaats en/of -datum
Groningen, 30 augustus 1817
moeder
A. de Jongh, Anna
geboorteplaats en/of -datum
Bolsward, 6 maart 1817
broers en zusters
10 broers en/of zussen
beroep grootvader (vaderskant)
koopman
familierelaties
