C.A. Lingbeek

Rechtzinnig predikant die als voorman van de orthodox-protestantse Hervormd-Gereformeerde Staatspartij fel fulmineerde tegen de volgens hem te grote invloed van 'Rome' op de Nederlandse politiek. In die zin weinig geliefd bij de andere rechtse partijen (met name de CHU), waarvan Kamerleden soms vanwege zijn verwijten niet meer met hem wilden discussiëren. Keerde zich onder meer tegen vrijstelling van dienstplicht voor priesters en tegen rijkssteun aan kloosterling-onderwijzers. Nogal deftige dominee. Echte kanselredenaar, die ondanks zijn extreme opvattingen altijd het gehoor van zijn medeleden had, ook al omdat hij soms humoristisch uit de hoek kon komen.

HGSP
functie(s) in de periode 1925-1937: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Personalia

voornamen (roepnaam)

Casper Andries

titulatuur en naam

C.A. Lingbeek Casper Andries

geboorteplaats en -datum

Sloten (thans gem. Amsterdam), 5 februari 1867

overlijdensplaats en -datum

Voorthuizen (gem. Barneveld), 14 juni 1939

levensbeschouwing

Hervormd: orthodox-confessioneel

Partij/stroming

partij(en)

HGSP (Hervormd-Gereformeerde Staatspartij)

Hoofdfuncties/beroepen

beambte op een handelskantoor, van 1882 tot 1889
proponent in Noord-Brabant, van 1893 tot 1894
kandidaat-predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Marken, 1894
predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Voorthuizen (Gld.), van 11 maart 1894 tot 13 september 1896
predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Cubaard (Frl.), van 20 september 1896 tot 30 april 1899
predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Klundert (N.Br.), van 7 mei 1899 tot 14 juni 1903
predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Voorst (Gld.), van 21 juni 1903 tot 1908
predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Spijk (Gr.), van 1908 tot oktober 1918 (aangenomen in april)
predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Steenwijk, van 3 november 1918 tot 16 november 1919
predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Reitzum, Gnum en Lichtaard (Frl.), van 23 november 1919 tot 15 september 1925
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1925 tot 9 januari 1932
fractievoorzitter (éénmansfractie) HGSP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1925 tot 9 januari 1932
lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 5 juli 1927 tot 27 mei 1930
lid gemeenteraad van 's-Gravenhage, van 6 september 1927 tot 17 maart 1930
predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Urk, van 10 januari 1932 tot 9 mei 1933 (beroepen in november 1931)
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 mei 1933 tot 8 juni 1937
fractievoorzitter (éénmansfractie) HGSP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 9 mei 1933 tot 8 juni 1937

Partijpolitieke functies

overzicht

lid hoofdbestuur HGSP, van 1933 tot 1936
voorzitter HGSP, van 1937 tot 1939
redacteur HGSP-weekblad "Staat en Kerk"

Nevenfuncties

lid bestuur Confessioneele Vereeniging
lid redactie "De Gereformeerde Kerk", weekblad van de Confessioneele Vereeniging, van 13 januari 1910 tot 29 september 1921
eindredacteur "De Gereformeerde Kerk", weekblad van de Confessioneele Vereeniging, van 6 oktober 1921 tot september 1930

Opleiding

primair onderwijs

lagere school te Amsterdam

voortgezet onderwijs

voortgezet lager onderwijs te Amsterdam, van 1879 tot 1882
gymnasium (alleen eindexamen), 1889

academische studie

godgeleerdheid (kandidaats), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1889 tot 1893

Activiteiten

als parlementariër

Diende in 1927 met A. Braat (Plattelandersbond) een voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde in, waardoor de vereiste ondersteuning bij indiening van amendementen en moties zou worden geschrapt. Het voorstel werd in maart 1928 met 71-2 stemmen verworpen.

Wetenswaardigheden

algemeen

Kreeg in Hervormd-Gereformeerde kring bekendheid door de rubriek 'Vragenbus' in het blad 'De Gereformeerde Kerk'
Nam in 1932 ontslag als Tweede Kamerlid aangezien de Nederlandse Hervormde Kerk het ambt van predikant onverenigbaar achtte met het kamerlidmaatschap

uit de privésfeer

Zijn eerste echtgenote overleed in het Rode Kruisziekenhuis in Den Haag, nadat zij een week eerder een schedelbreuk had opgelopen na een val van de trap in haar woning.

woonplaats(en)/adres(sen)

Reitsum, tot 12 september 1925
's-Gravenhage, Sportlaan 95, van 12 september 1925 tot 24 maart 1930
Voorthuizen, vanaf 24 maart 1930
Urk, tot 1 juli 1933
's-Gravenhage, Valkenboschkade 463, van 1 juli 1933 tot 28 december 1934
Voorthuizen, vanaf 28 december 1934

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1935

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Rome op critieke oogenblikken in onze vaderlandsche geschiedenis" (z.j.)
"Gemeene gratie-politiek en christelijke politiek (1927)"
"Protestantsche vrijheid en kerkelijke leertucht" (1930)
"Hoe de Friezen (Friesch-Christelijk-Historischen) in de Roomsch-Afgescheiden muizenval terecht kwamen" (1932)
"Armoede of rijkdom?" (1935)

literatuur/documentatie

P.J. Oud, "Het Jongste Verleden", deel III, 31
D. Nauta, "Langbeek, Casper Andries", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 1, 125
B.J. Spruyt, "Ds. Lingbeek, getuigende geus", Reformatorisch Dagblad, 5 juli 1999
H. Tijssen, "Om het behoud van protestants Nederland. Biografie van C.A. Lingbeek, Dominee en politicus" (2016)
"Het Vaderland", 14 juni 1939
Wie is dat? 1931

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Barneveld, 3 juni 1898 (echtgenote overleden 18 januari 1928)
gehuwd (tweede huwelijk) te 's-Gravenhage, 28 augustus 1929

echtgeno(o)t(e)/partner

H.J. Hopster, Hendrika Johanna

2e echtgeno(o)t(e)/partner

M. Bonzet, Mathilda

kinderen

2 dochters (uit eerste huwelijk)

vader

J. Lingbeek, Jurjen

geboorteplaats en/of -datum

Groningen, 30 mei 1833

beroep vader

hoofdonderwijzer

moeder

R. Höweler, Regina

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 21 juni 1844

stiefvader

H.F. Gieseke, Hendrik Frederik

beroep grootvader (vaderskant)

commies

beroep grootvader (moederskant)

smid