antirevolutionair
functie(s) in de periode 1873-1905: lid Tweede Kamer, Commissaris van de Koning(in)
Personalia
voornamen (roepnaam)
Alexander (Alex)
titulatuur en naam
A. baron Schimmelpenninck van der Oye Alexander (Alex)
opmerkingen over de naam en/of titel
ook wel: Schimmelpenninck van der Oye van de Poll en Nijenbeek
geboorteplaats en -datum
Voorst (Gld.), 30 september 1839
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 19 juni 1918
levensbeschouwing
Nederlands Hervormd
Partij/stroming
partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)
Hoofdfuncties/beroepen
- landeigenaar en ambachtsheer
- rentmeester van het Kroondomein, rentambt Arnhem, van 1 juni 1866 tot 1 mei 1882
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1873 tot 17 september 1877 (voor het kiesdistrict Deventer)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 26 maart 1878 tot 1 mei 1882 (voor het kiesdistrict Hilversum)
- administrateur van het Kroondomein, van 1 mei 1882 tot 3 oktober 1888 (benoemd bij K.B. van 22 maart)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1883 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Arnhem)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Goes)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Goes)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 1 oktober 1888 (voor het kiesdistrict Lochem)
- Commissaris des Konings (vanaf 23 november 1890: 'der Koningin') in Utrecht, van 15 oktober 1888 tot 1 augustus 1905 (benoemd bij K.B. van 30 september 1888)
Nevenfuncties
- kamerheer in buitengewone dienst van koning Willem III en koningin Wilhelmina, van 1 mei 1882 tot 19 juni 1918
- lid Hoge Raad van Adel, van 5 november 1887 tot juni 1893
- voorzitter Hoge Raad van Adel, van 7 juni 1893 tot 21 februari 1908
- lid hoofdbestuur Nederlandsche Evangelisch-Protestantsche Vereeniging, omstreeks 1901
- voorzitter Nederlandsch Genootschap tot Bevordering van de Christelijke Heiliging van den Zondag
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 25 september 1879 tot 19 september 1881
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1880 tot september 1880
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) 1881 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1881 tot juni 1882
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstukk III (Buitenlandse Zaken) 1884 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1883 tot mei 1884
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk VIII (Oorlog) 1886 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk IX (Waterstaat, Handel en Nijverheid) 1887 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1888 tot maart 1888
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1888 tot 1 oktober 1888
Opleiding
voortgezet onderwijs
- Latijnse School te Zutphen, van 1852 tot 1856
academische studie
- Romeins en hedendaags recht (niet voltooid), Hogeschool te Utrecht, van 1860 tot 1862
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer vooral over spoorwegaangelegenheden, justitie, financiën, onderwijs en Indische zaken
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd in 1873 in het district Deventer gekozen dankzij de invloed in het district van de families Schimmelpenninck van der Oye en Schimmelpenninck van Nijenhuis
- Werd in 1881 bij het opmaken van de voordracht voor het voorzitterschap verslagen door O. van Rees. Hij kreeg in de vierde stemronde 33 stemmen en Van Rees 41.
verkiezingen
- Was in 1869 verliezend kandidaat bij de periodieke verkiezing in het district Zierikzee. Hij kreeg vier procent van de stemmen.
- Werd in 1873 bij een periodieke verkiezing in het district Deventer verslagen door W.H. Dullert (lib.). Nadat die besloot zitting te nemen voor het district Arnhem, werd hij bij een nieuwe verkiezing alsnog gekozen. Versloeg toen de liberaal W. van der Kaay. Was ook Tweede Kamerkandidaat in de districten Almelo en Zutphen, maar werd daar niet gekozen.
- Werd in 1877 verslagen door A. van Delden (lib.)
- Versloeg in maart 1878 in het district Hilversum bij verkiezingen vanwege de uitbreiding van het zeteltal na herstemming L.G. Verwer (r.k.)
- Versloeg in 1879 bij de periodieke verkiezing in het district Hilversum jhr. D.J.A.A. van Lawick van Pabst (lib.)
- Werd in 1883 bij een tussentijdse verkiezing in het district Amsterdam na herstemming verslagen door A. Gildemeester (lib.). In de eerste ronde viel J. Kappeyne van de Coppello af.
- Versloeg in 1883 bij de periodieke verkiezing in het district Arnhem H.C. Verniers van der Loeff (lib.). Werd in het district Amsterdam verslagen door jhr. J.W.H. Rutgers van Rozenburg, J. Dirks en J.G. Gleichman.
- Werd in 1884 bij de algemene verkiezingen in het district Arnhem na herstemming verslagen door W. Rooseboom (lib.). Was ook in 1886 en 1887 verliezend kandidaat in Arnhem. Verloor in 1884 eveneens in de eerste ronde in het district Deventer.
- Werd in mei 1885 bij een tussentijdse verkiezing in het district 's-Gravenhage verslagen door R.A.W. Sluiter (lib.)
- Werd in november 1885 bij een tussentijdse verkiezing in het district Sneek verslagen door B.H. Heldt (lib.)
- Versloeg in 1886 bij de algemene verkiezingen in het district Goes na herstemming jhr. J.L.C. Pompe van Meerdervoort en L.A. Bijbau (lib.)
- Werd in 1887 bij de algemene verkiezingen in de eerste ronde gekozen. Versloeg onder anderen J.L.C. Pompe van Meerdervoort. Werd in het district Arnhem verslagen door de liberalen W. Rooseboom en Ph.W. van der Sleyden.
- Versloeg in 1888 in het district Lochem jhr. J.G. ridder van Rappard (lib.)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Voorst, kasteel De Poll
- 's-Gravenhage, vanaf 1907
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 23 mei 1882
- Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 10 juni 1892
- Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau
bezit van heerlijkheden
- heer van de beide Pollen en Nijenbeek
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
- lid Historisch Genootschap te Utrecht
- directeur Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen te Haarlem
- directeur Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen te Middelburg, omstreeks 1890
- coadjutor der Duitsche Orde balije in Utrecht, vanaf 1902
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- Lavater jr., "Politieke Photografien van de aftredende leden der Tweede Kamer" (1879)
- F. Netscher, "De Schimmelpennincks", in: "In en om de Tweede Kamer. Parlementaire portretten en schetsen" (1889)
- basisdoctoraalscriptie over A. Schimmelpenninck van der Oye, geschiedenis der Nederlandse staatsinstellingen, R.U. Leiden 1981
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Huize Het Loo, 2 juli 1864
echtgeno(o)t(e)/partner
Jkvr. S.F.M. van Bronkhorst, Sophie Frederique Mathilde
kinderen
1 dochter
vader
W.A. baron Schimmelpenninck van der Oye, Willem Anne
geboorteplaats en/of -datum
Doesburg, 6 januari 1800
moeder
A.S. barones van Rhemen, Adriana Sophia
geboorteplaats en/of -datum
Zutphen, 15 juni 1806
stiefmoeder
J.M. barones van Rhemen, Johanna Maria (zuster van Adriana Sophia)
beroep grootvader (vaderskant)
- burgemeester van Hattem
- raad in het Hof van Gelre
- president Hof van Justitie te Batavia
familierelaties
